Leki bez recepty (OTC)
Leki na receptę (RX)
Suplementy diety
Wyroby medyczne
Środki spożywcze
Poradniki
Schorzenia
Substancje czynne
Interakcje
Porady
Kalkulatory
Badania kliniczneOgólne zasady dawkowania urokinazy
Urokinaza jest lekiem stosowanym do rozpuszczania zakrzepów w naczyniach krwionośnych. Podawana jest wyłącznie w warunkach szpitalnych przez doświadczonych lekarzy, którzy indywidualnie dobierają dawkę do stanu klinicznego pacjenta. Najczęściej stosuje się ją w formie proszku do sporządzania roztworu, który następnie podaje się dożylnie lub miejscowo do tętnicy albo cewnika12345.
Dawkowanie u dorosłych – standardowe schematy
- Zakrzepica żył głębokich: Początkowo podaje się 4400 j.m./kg masy ciała przez 10–20 minut dożylnie, a następnie 100 000 j.m. na godzinę przez 2–3 dni12345.
- Zatorowość płucna: Dawka początkowa 4400 j.m./kg masy ciała przez 10–20 minut dożylnie, a potem 4400 j.m./kg masy ciała na godzinę przez 12 godzin678910.
- Choroba zarostowa tętnic obwodowych: Miejscowy wlew dotętniczy: 4000 j.m./min (czyli 240 000 j.m./h) przez 2–4 godziny lub do przywrócenia przepływu, potem 1000–2000 j.m./min do całkowitego rozpuszczenia zakrzepu lub maksymalnie przez 48 godzin678910.
- Zatkana przetoka tętniczo-żylna do hemodializy: Miejscowy wlew typu „pulse spray” do obu odgałęzień przetoki, stężenie 5000–25 000 j.m./ml do uzyskania łącznej dawki 250 000 j.m. Podanie można powtarzać co 30–45 minut, maksymalnie do 2 godzin678910.
- Zatkane centralne cewniki żylne: Roztwór o stężeniu 5000 j.m./ml podaje się do światła cewnika na 20–60 minut. W razie potrzeby procedurę można powtórzyć1112131415.
- Urokinaza podawana jest wyłącznie przez doświadczony personel medyczny w warunkach szpitalnych.
- Nie wolno jej podawać podskórnie ani domięśniowo, tylko dożylnie, dotętniczo lub do cewnika.
- Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest wykonanie badań krwi oceniających krzepliwość.
- Leczenie wymaga ścisłego monitorowania, aby zapobiec powikłaniom, zwłaszcza krwawieniom.
- Po zakończeniu terapii często wdraża się leczenie przeciwzakrzepowe, by zapobiec nawrotom zakrzepicy.
Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów
Dzieci i młodzież
- Nie zaleca się stosowania urokinazy w leczeniu zakrzepicy naczyń u dzieci ze względu na bardzo ograniczone doświadczenie1617181920.
- W przypadku zatkanych centralnych cewników żylnych urokinaza może być stosowana u dzieci w każdym wieku według takiego samego schematu jak u dorosłych1617181920.
Pacjenci w podeszłym wieku
- Dane dotyczące osób powyżej 65 lat są ograniczone, dlatego zaleca się szczególną ostrożność i indywidualną ocenę ryzyka oraz korzyści1112131415.
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby
- Może być konieczne zmniejszenie dawki urokinazy, aby stężenie fibrynogenu nie spadło poniżej 100 mg/dl1112131415.
Kobiety w ciąży i karmiące piersią
W dokumentacji nie podano szczegółowych zaleceń dotyczących stosowania urokinazy w ciąży i podczas karmienia piersią. Decyzja o użyciu leku w tych grupach powinna być podejmowana indywidualnie przez lekarza po ocenie potencjalnych korzyści i ryzyka1112131415.
Zmiany dawkowania w zależności od wskazania
Dawkowanie urokinazy różni się w zależności od przyczyny podania, czyli od choroby, którą lekarz chce leczyć. Schematy dla najczęstszych wskazań przedstawiono powyżej – inne są w leczeniu zakrzepicy żył głębokich, inne przy zatorowości płucnej czy zatkanych cewnikach161127123813491451015.
- Najpoważniejszym zagrożeniem podczas leczenia urokinazą jest ryzyko krwawienia, w tym trudnego do opanowania krwotoku.
- W przypadku wystąpienia ciężkiego krwawienia leczenie należy natychmiast przerwać i wdrożyć odpowiednie środki, takie jak podanie leków hamujących rozpuszczanie zakrzepów lub preparatów krwi.
- Ważne jest, aby wszelkie zabiegi inwazyjne wykonywać ze szczególną ostrożnością podczas leczenia urokinazą.
- Nie należy stosować urokinazy u osób z aktywnym, istotnym krwawieniem czy poważnymi zaburzeniami krzepliwości.
- W razie wątpliwości zawsze należy zgłosić się do lekarza prowadzącego.
Maksymalna dawka dobowa i ostrzeżenia
W przypadku zatkanych przetok tętniczo-żylnych do hemodializy nie należy przekraczać łącznej dawki 250 000 j.m. podczas jednej procedury. W razie potrzeby podanie można powtarzać, ale maksymalnie do 2 godzin678910.
Największym zagrożeniem jest przedawkowanie, które może prowadzić do ciężkiego krwawienia. W takiej sytuacji należy przerwać leczenie i zastosować leki hamujące fibrynolizę oraz, w razie potrzeby, przetoczenie krwi lub jej składników2122232425.
Podsumowanie – schematy dawkowania urokinazy w różnych grupach pacjentów
| Grupa pacjentów | Schemat dawkowania |
|---|---|
| Dorośli – zakrzepica żył głębokich | 4400 j.m./kg mc. przez 10–20 min, następnie 100 000 j.m./h przez 2–3 dni |
| Dorośli – zatorowość płucna | 4400 j.m./kg mc. przez 10–20 min, następnie 4400 j.m./kg mc./h przez 12 h |
| Dorośli – choroba zarostowa tętnic obwodowych | 4000 j.m./min przez 2–4 h, następnie 1000–2000 j.m./min do 48 h |
| Dorośli – zatkana przetoka do hemodializy | Pulse spray do obu odgałęzień, 5000–25 000 j.m./ml do łącznej dawki 250 000 j.m. |
| Dorośli – zatkane cewniki żylne | Roztwór 5000 j.m./ml na 20–60 min; procedurę można powtórzyć |
| Dzieci – zakrzepica naczyń | Nie zaleca się stosowania |
| Dzieci – zatkane cewniki żylne | Jak u dorosłych |
| Pacjenci w podeszłym wieku | Jak u dorosłych, ale wymagana szczególna ostrożność |
| Pacjenci z niewydolnością nerek lub wątroby | Może być konieczne zmniejszenie dawki |
Urokinaza – różne schematy dawkowania, bezpieczeństwo i monitorowanie
Dawkowanie urokinazy zależy od wielu czynników, w tym od choroby, wieku pacjenta oraz funkcji nerek i wątroby. Wskazania do zastosowania i sposób podania są zawsze oceniane przez lekarza. Najważniejsze jest ścisłe przestrzeganie zaleceń, odpowiedni nadzór medyczny oraz monitorowanie parametrów krzepnięcia. Urokinaza jest lekiem silnie działającym, wymagającym ostrożności, ale odpowiednio stosowana może skutecznie ratować zdrowie i życie w sytuacjach nagłych, takich jak zatorowość płucna czy niedrożność cewników żylnych12345.