Dlaczego bezpieczeństwo stosowania leków u dzieci jest tak ważne?

Dzieci różnią się od dorosłych nie tylko masą ciała, ale także sposobem wchłaniania, metabolizowania i wydalania leków1. Oznacza to, że substancje czynne mogą działać u nich inaczej – czasem silniej, a czasem słabiej. Dlatego stosowanie leków u najmłodszych pacjentów wymaga szczególnej ostrożności, a niektóre preparaty nie są w ogóle dopuszczone do stosowania w tej grupie wiekowej2.

Zakres stosowania tetrakainy u dzieci

Tetrakaina występuje w różnych preparatach – jako składnik czopków, maści, kremów i plastrów leczniczych. W przypadku większości z nich (czopki i maść, także w połączeniu z ruskogeniną) produkty są przeznaczone wyłącznie dla osób dorosłych i nie zaleca się ich stosowania u dzieci34.

Wyjątek stanowi plaster leczniczy zawierający tetrakainę i lidokainę, który może być stosowany do powierzchniowego znieczulenia skóry w związku z wkłuciem igły u dzieci powyżej 3. roku życia2. Pozostałe preparaty (np. kremy do znieczulenia miejscowego) są zarejestrowane tylko dla dorosłych5.

Warto podkreślić, że w ChPL niektórych leków z tetrakainą nie ma danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności stosowania u dzieci – w takich przypadkach nie należy ich stosować w tej grupie wiekowej.

Ważne:

  • Preparaty z tetrakainą w postaci czopków i maści nie są przeznaczone dla dzieci – nie ma danych potwierdzających ich bezpieczeństwo i skuteczność w tej grupie wiekowej.
  • Jedynie wybrane preparaty, jak plaster leczniczy z tetrakainą i lidokainą, mogą być używane u dzieci powyżej 3 lat, zgodnie z zaleceniami dotyczącymi wieku i drogi podania.
  • Przed zastosowaniem jakiegokolwiek produktu z tetrakainą u dziecka należy sprawdzić, czy jest on dopuszczony do stosowania w danym wieku.

Dawkowanie tetrakainy u dzieci

W przypadku preparatów przeznaczonych dla dzieci (czyli plastra leczniczego z tetrakainą i lidokainą) dawkowanie powinno być zawsze dostosowane do wieku dziecka oraz konkretnego wskazania2.

  • Plaster może być stosowany u dzieci powyżej 3 lat wyłącznie w celu znieczulenia powierzchniowego skóry przed wkłuciem igły.
  • Nie należy przekraczać zalecanej liczby plastrów ani czasu aplikacji, aby uniknąć ryzyka działań niepożądanych związanych z nadmiernym wchłanianiem tetrakainy do organizmu1.

Dla innych postaci tetrakainy (czopki, maść, krem) nie ustalono dawkowania dla dzieci, ponieważ nie są one przeznaczone do stosowania w tej grupie wiekowej345.

Bezpieczeństwo stosowania tetrakainy u dzieci

Przy stosowaniu preparatów z tetrakainą u dzieci powyżej 3 lat (plaster leczniczy) należy zachować ostrożność, aby nie przekroczyć zalecanej dawki ani czasu kontaktu ze skórą1.

Należy pamiętać o możliwych reakcjach alergicznych, które mogą wystąpić częściej po tetrakainie niż po innych środkach znieczulających16. Ponadto, istnieje ryzyko rozwoju methemoglobinemii – zaburzenia, w którym krew gorzej transportuje tlen – zwłaszcza u dzieci z predyspozycjami7.

Stosowanie tetrakainy w okolicach oczu jest niewskazane ze względu na możliwość poważnego podrażnienia rogówki86. Plastra nie wolno także stosować na uszkodzoną skórę ani na błony śluzowe9.

Pamiętaj:

  • Reakcje alergiczne na tetrakainę mogą być groźne i występują częściej niż po innych podobnych lekach.
  • Nie stosuj tetrakainy na błony śluzowe, uszkodzoną skórę ani w pobliżu oczu u dzieci.
  • Plaster z tetrakainą i lidokainą może być używany wyłącznie zgodnie z zaleceniami – zarówno co do wieku dziecka, jak i sposobu użycia.
  • Nie przekraczaj zalecanej liczby plastrów i czasu ich stosowania.

Podsumowanie: Tetrakaina u dzieci – tylko w wybranych przypadkach i z zachowaniem ostrożności

Tetrakaina, choć skuteczna w znieczulaniu miejscowym, nie jest przeznaczona do stosowania u dzieci w większości dostępnych postaci. Wyjątkiem jest plaster leczniczy z tetrakainą i lidokainą, który można stosować u dzieci powyżej 3 lat, wyłącznie w określonych wskazaniach. Brak jest danych potwierdzających bezpieczeństwo i skuteczność czopków, maści czy kremów z tetrakainą u dzieci, dlatego nie należy ich używać w tej grupie wiekowej. Dawkowanie i sposób użycia zawsze powinny być zgodne z zaleceniami, a każde odstępstwo może prowadzić do poważnych działań niepożądanych.

Grupa wiekowa Możliwość stosowania Dawkowanie
Niemowlęta (0–1 rok) Nie zaleca się Brak danych
Dzieci (1–3 lata) Nie zaleca się Brak danych
Dzieci (powyżej 3 lat) Możliwe (tylko plaster z tetrakainą i lidokainą) Zgodnie z zaleceniami – tylko powierzchniowe znieczulenie skóry przed wkłuciem igły
Młodzież (≥12 lat) Nie zaleca się stosowania innych postaci (czopki, maść, krem) Brak danych

Pytania i odpowiedzi

Czy tetrakaina jest bezpieczna dla dzieci?

Tetrakaina jest dopuszczona do stosowania u dzieci powyżej 3 lat wyłącznie w postaci plastra leczniczego z lidokainą, do powierzchniowego znieczulenia skóry przed wkłuciem igły. Inne postaci (czopki, maść, krem) nie są przeznaczone dla dzieci i nie zaleca się ich stosowania.2345

Od jakiego wieku można stosować tetrakainę u dzieci?

Plaster leczniczy z tetrakainą i lidokainą można stosować u dzieci powyżej 3. roku życia. Inne preparaty nie są przeznaczone dla dzieci.2

Jakie są zagrożenia związane ze stosowaniem tetrakainy u dzieci?

Do możliwych zagrożeń należą reakcje alergiczne, ryzyko methemoglobinemii oraz działania niepożądane przy przekroczeniu zalecanej dawki lub stosowaniu na uszkodzoną skórę.17

Czy można stosować tetrakainę w czopkach lub maści u dzieci?

Nie. Czopki i maści z tetrakainą są przeznaczone wyłącznie dla dorosłych i nie powinny być stosowane u dzieci.34