Ogólne zasady dawkowania terlipresyny
Terlipresyna jest dostępna w postaci roztworu do wstrzykiwań, który podaje się wyłącznie dożylnie. Lek występuje w różnych stężeniach, jednak najczęściej stosuje się ampułki zawierające 1 mg octanu terlipresyny (co odpowiada 0,85 mg terlipresyny) lub roztwory o stężeniu 0,1–0,2 mg/mL123.
Dawkowanie u dorosłych – krwawienie z żylaków przełyku
- Początkowo podaje się 1–2 mg octanu terlipresyny (czyli 0,85–1,7 mg terlipresyny) w powolnym wstrzyknięciu dożylnym. Dawka zależy od masy ciała pacjenta45:
- Poniżej 50 kg: 1 mg (5–8,5 mL roztworu)
- 50–70 kg: 1,5 mg (7,5–12,75 mL roztworu)
- Powyżej 70 kg: 2 mg (10–17 mL roztworu)
- Po podaniu dawki początkowej, dawkę można zmniejszyć do 1 mg co 4–6 godzin45.
- Leczenie trwa zwykle do opanowania krwawienia przez 24 godziny, ale nie dłużej niż 48 godzin (inne źródła wskazują na maksymalnie 2–3 dni)645.
- W przypadku wystąpienia działań niepożądanych lub masy ciała poniżej 50 kg kolejne dawki mogą być zmniejszone do 1 mg co 4 godziny6.
- Terlipresyna jest przeznaczona wyłącznie do podania dożylnego – nie wolno jej podawać inną drogą, aby uniknąć ryzyka martwicy tkanek.
- Podczas leczenia wymagane jest regularne monitorowanie ciśnienia tętniczego, pracy serca, poziomu elektrolitów oraz bilansu płynów.
- Podanie powinno odbywać się pod nadzorem specjalisty, najlepiej w warunkach szpitalnych.
Dawkowanie w zespole wątrobowo-nerkowym typu 1
- Początkowa dawka wynosi 1 mg octanu terlipresyny dożylnie co 6 godzin przez co najmniej 3 dni4.
- Jeśli po 3 dniach nie nastąpi spadek stężenia kreatyniny o minimum 30% w stosunku do wartości początkowej, dawkę można zwiększyć do 2 mg co 6 godzin4.
- Leczenie należy przerwać, jeśli po 7 dniach nie uzyskano odpowiedzi lub jeśli kreatynina spadnie poniżej 1,5 mg/dL przez co najmniej 2 kolejne dni7.
- U pacjentów z częściową odpowiedzią można kontynuować leczenie maksymalnie do 14 dni7.
- Alternatywnie terlipresynę można podawać w ciągłej infuzji dożylnej, zaczynając od 2 mg na dobę, zwiększając do maksymalnie 12 mg na dobę8.
Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów
Dzieci i młodzież
Terlipresyna nie jest zalecana do stosowania u dzieci i młodzieży z powodu braku wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności. Brak jest ustalonych schematów dawkowania w tej grupie wiekowej91011.
Pacjenci w podeszłym wieku
U osób powyżej 70 lat terlipresynę należy stosować ostrożnie, ze względu na ograniczone doświadczenie kliniczne oraz zwiększone ryzyko działań niepożądanych. Zaleca się ścisłe monitorowanie stanu zdrowia, ale nie określono odrębnych dawek dla tej grupy9711.
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
W przypadku przewlekłej niewydolności nerek lek należy stosować ostrożnie. W leczeniu zespołu wątrobowo-nerkowego należy unikać stosowania terlipresyny u pacjentów z zaawansowaną niewydolnością nerek (stężenie kreatyniny ≥ 442 µmol/L, czyli 5,0 mg/dL), chyba że korzyści przeważają nad ryzykiem1011. Nie określono szczegółowych modyfikacji dawki dla tej grupy, jednak wymaga ona szczególnej ostrożności i monitorowania10.
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby
Nie ma konieczności modyfikowania dawki u pacjentów z niewydolnością wątroby. Jednak w przypadku ciężkiej choroby wątroby (np. ostrej, nałożonej na przewlekłą niewydolność wątroby lub wysokiej punktacji MELD) stosowanie terlipresyny powinno być bardzo ostrożne i uzasadnione przewidywanymi korzyściami1011.
Kobiety w ciąży i karmiące piersią
Terlipresyna jest przeciwwskazana w ciąży, ponieważ może wywołać poronienie i inne działania niepożądane na płód. Brak jest wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania podczas karmienia piersią, dlatego decyzję o stosowaniu powinien podjąć lekarz po ocenie korzyści i ryzyka121314.
- Nie wolno przekraczać maksymalnej dawki – 2 mg co 4 godziny lub 120 mikrogramów octanu terlipresyny na kg masy ciała na dobę (w zależności od produktu).
- Przedawkowanie zwiększa ryzyko poważnych powikłań sercowo-naczyniowych, takich jak nadciśnienie, bradykardia czy zaburzenia rytmu serca.
- U pacjentów z chorobami serca, nerek, płuc lub zaburzeniami elektrolitowymi konieczne jest ścisłe monitorowanie podczas leczenia.
- Podczas terapii należy zwracać uwagę na objawy przedmiotowe i podmiotowe przeciążenia płynami oraz niewydolności oddechowej.
Maksymalna dawka dobowa i ostrzeżenia przed przedawkowaniem
- Maksymalna zalecana dawka dobowa wynosi 120 mikrogramów octanu terlipresyny na kg masy ciała155.
- Nie należy przekraczać dawki 2 mg co 4 godziny w przypadku leczenia krwawienia z żylaków przełyku16.
- Przedawkowanie terlipresyny może prowadzić do poważnych działań niepożądanych ze strony układu krążenia, w tym ostrego przełomu nadciśnieniowego i bradykardii161718.
Terlipresyna – dawkowanie w różnych grupach pacjentów
| Grupa pacjentów | Schemat dawkowania |
|---|---|
| Dorośli (krwawienie z żylaków przełyku) | Początkowo 1–2 mg co 4–6 godzin dożylnie; dawka podtrzymująca 1 mg co 4–6 godzin; leczenie 2–3 dni |
| Dorośli (zespół wątrobowo-nerkowy typu 1) | 1 mg co 6 godzin dożylnie przez min. 3 dni; możliwe zwiększenie do 2 mg co 6 godzin lub ciągła infuzja (2–12 mg na dobę); maks. 14 dni |
| Dzieci i młodzież | Nie zaleca się stosowania – brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności |
| Osoby w podeszłym wieku | Stosować ostrożnie, ścisłe monitorowanie; brak odrębnych schematów dawkowania |
| Pacjenci z niewydolnością nerek | Ostrożność; unikać stosowania w zaawansowanej niewydolności (kreatynina ≥ 442 µmol/L); brak szczegółowych modyfikacji dawki |
| Pacjenci z niewydolnością wątroby | Brak konieczności modyfikacji dawki, jednak ostrożność w ciężkiej niewydolności |
| Kobiety w ciąży | Przeciwwskazane |
Terlipresyna – dawkowanie z uwzględnieniem wskazań i grup pacjentów
Terlipresyna jest lekiem wymagającym ostrożności i ścisłego monitorowania, szczególnie u osób starszych, pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby oraz u osób z chorobami serca. Dawkowanie ustala lekarz na podstawie wskazania, masy ciała oraz stanu klinicznego pacjenta. Lek nie jest zalecany dla dzieci i młodzieży, a w przypadku kobiet w ciąży jest przeciwwskazany. Przestrzeganie zalecanych dawek i czasu trwania terapii minimalizuje ryzyko poważnych powikłań sercowo-naczyniowych.


















