Czym jest mechanizm działania sukralfatu?

Mechanizm działania sukralfatu odnosi się do sposobu, w jaki ta substancja wywiera swój korzystny wpływ na organizm podczas leczenia wrzodów żołądka i dwunastnicy1. Dzięki poznaniu mechanizmu działania, można lepiej zrozumieć, jak sukralfat chroni błonę śluzową przewodu pokarmowego i dlaczego jest skuteczny w terapii choroby wrzodowej. W farmakologii często spotyka się pojęcia farmakodynamiki oraz farmakokinetyki. Farmakodynamika opisuje, w jaki sposób lek oddziałuje na organizm, czyli jakie procesy wywołuje w tkankach. Farmakokinetyka natomiast wyjaśnia, co dzieje się z lekiem po jego podaniu – jak jest wchłaniany, rozprowadzany, przekształcany i wydalany.

Jak sukralfat działa w organizmie?

Sukralfat należy do grupy leków osłonowych, które nie zobojętniają kwasu żołądkowego i nie hamują jego wydzielania2. Po podaniu doustnym i zetknięciu z kwaśnym środowiskiem żołądka, staje się wysoce polarny – oznacza to, że łatwo łączy się z innymi cząsteczkami. Sukralfat przyczepia się do uszkodzonych miejsc w błonie śluzowej żołądka i dwunastnicy, tworząc tam warstwę ochronną, która utrzymuje się nawet przez 12 godzin. Co ważne, nie wiąże się on z prawidłową, zdrową błoną śluzową, tylko z miejscami, gdzie występuje owrzodzenie2.

W obecności kwasu żołądkowego sukralfat tworzy żelową powłokę, która chroni wrzód przed działaniem kwasu solnego, enzymów trawiennych, takich jak pepsyna, oraz przed solami kwasów żółciowych. Ogranicza tym samym dalsze uszkodzenia i pozwala na spokojne gojenie się owrzodzenia3. Sukralfat dodatkowo zwiększa stężenie naturalnych substancji chroniących śluzówkę, tzw. prostaglandyn, oraz wspiera działanie czynników wzrostu, które są ważne dla odbudowy błony śluzowej.

  • Tworzy ochronną warstwę na powierzchni wrzodu2.
  • Chroni przed działaniem kwasu solnego i enzymów trawiennych3.
  • Wiąże szkodliwe substancje, takie jak pepsyna i sole kwasów żółciowych3.
  • Wspiera naturalne mechanizmy obronne i procesy naprawcze śluzówki3.
Ważne: Sukralfat nie obniża wydzielania kwasu żołądkowego, ale działa miejscowo, tworząc ochronną barierę na powierzchni wrzodu. Dzięki temu nie zaburza trawienia ani nie wpływa na opróżnianie żołądka. Jego działanie polega przede wszystkim na ochronie i wspieraniu gojenia uszkodzonej błony śluzowej, co odróżnia go od innych leków stosowanych w chorobie wrzodowej, takich jak leki zobojętniające czy inhibitory pompy protonowej23.

Losy sukralfatu w organizmie

Po połknięciu sukralfat praktycznie nie wchłania się z przewodu pokarmowego – jedynie od 2 do 5% przedostaje się do krwi4. W żołądku część związku rozpada się do jonów glinu i sacharozy z dodatkiem siarczanów. Jony glinu wiążą się z innymi związkami w przewodzie pokarmowym i są wydalane z kałem, a tylko niewielka ilość trafia do moczu. Główna część sukralfatu działa więc bezpośrednio w żołądku i dwunastnicy, nie obciążając innych narządów.

Sukralfat powinien być przyjmowany na godzinę przed posiłkiem lub dwie godziny po nim, ponieważ obecność jedzenia może wpływać na jego działanie4. U osób z prawidłową czynnością nerek praktycznie cały sukralfat i jego pochodne są wydalane przez przewód pokarmowy w ciągu 48 godzin. U pacjentów z niewydolnością nerek należy zachować ostrożność, ponieważ jony glinu mogą się wtedy kumulować w organizmie.

  • Niewielkie wchłanianie do organizmu (2-5%)4.
  • Działanie miejscowe w żołądku i dwunastnicy5.
  • Wydalanie głównie z kałem, w małym stopniu z moczem5.
  • Nie jest metabolizowany, pozostaje w niezmienionej formie5.

Wyniki badań przedklinicznych

Badania laboratoryjne prowadzone na zwierzętach wykazały, że sukralfat jest bezpieczny i nie powoduje istotnych działań niepożądanych, nawet przy długotrwałym stosowaniu6. Nie stwierdzono, by wpływał negatywnie na układ rozrodczy, powodował nowotwory czy uszkadzał materiał genetyczny.

Pamiętaj: Sukralfat działa głównie miejscowo, dlatego nie wpływa na układ sercowo-naczyniowy ani na ośrodkowy układ nerwowy. W badaniach wykazano, że nie zaburza pracy innych narządów, nie powoduje poważnych działań niepożądanych i nie wchodzi w interakcje z wieloma lekami. Jednak zawsze należy przestrzegać zaleceń dotyczących dawkowania oraz unikać stosowania u dzieci poniżej 14. roku życia, jeśli nie jest to konieczne7.

Sukralfat – skuteczna ochrona błony śluzowej żołądka i dwunastnicy

Sukralfat to substancja czynna, która wyróżnia się swoim unikalnym mechanizmem działania – tworzy miejscową barierę ochronną na powierzchni wrzodu, wspierając proces gojenia i chroniąc przed szkodliwym działaniem kwasu żołądkowego oraz enzymów trawiennych23. Jego działanie jest ograniczone głównie do przewodu pokarmowego, dzięki czemu nie obciąża innych narządów i jest bezpieczny nawet przy dłuższym stosowaniu. Skuteczność sukralfatu jest porównywalna z innymi lekami stosowanymi w leczeniu choroby wrzodowej, a jednocześnie charakteryzuje się on korzystnym profilem bezpieczeństwa6.

Pytania i odpowiedzi

Jak działa sukralfat na wrzody żołądka?

Sukralfat tworzy ochronną warstwę na powierzchni wrzodu, chroniąc go przed kwasem i enzymami trawiennymi oraz wspiera proces gojenia1.

Czy sukralfat jest wchłaniany do organizmu?

Sukralfat wchłania się tylko w niewielkim stopniu (2-5%), a jego działanie ogranicza się głównie do przewodu pokarmowego2.

Jak długo działa sukralfat po podaniu?

Sukralfat przylega do dna wrzodu i utrzymuje się tam nawet do 12 godzin, chroniąc miejsce uszkodzenia3.

Czy sukralfat może być stosowany u dzieci?

Nie zaleca się stosowania sukralfatu u dzieci poniżej 14 lat ze względu na ograniczone dane dotyczące bezpieczeństwa4.