REKLAMA

Stosowanie leków u dzieci – dlaczego wymaga szczególnej ostrożności?

Podawanie leków dzieciom różni się od leczenia dorosłych, ponieważ organizmy dzieci wchłaniają, przetwarzają i wydalają substancje lecznicze w inny sposób. Różnice te nie ograniczają się jedynie do masy ciała – ważną rolę odgrywają także dojrzewanie narządów, przemiany metaboliczne oraz sposób działania leków w młodym organizmie1. Z tego powodu każda substancja czynna, w tym sofosbuwir, musi być dokładnie przebadana pod kątem bezpieczeństwa stosowania u dzieci w różnym wieku.

Zakres stosowania sofosbuwiru u dzieci

Sofosbuwir jest stosowany w leczeniu przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu C (HCV) u dzieci i młodzieży, jednak dopuszczenie do stosowania i dawkowanie zależą od wieku oraz postaci leku:

  • Monoterapia sofosbuwirem nie jest zalecana – zawsze stosuje się go w połączeniu z innymi lekami przeciwwirusowymi2.
  • Sofosbuwir w postaci tabletek lub granulatu jest przeznaczony do stosowania u dzieci i młodzieży w wieku od 3 lat wzwyż13.
  • W przypadku niektórych preparatów złożonych, takich jak te zawierające sofosbuwir i welpataswir lub sofosbuwir, welpataswir i woksylaprewir, granica wiekowa oraz wymagana masa ciała mogą się różnić4.
  • Preparaty złożone z sofosbuwirem i ledipaswirem także są przeznaczone dla dzieci od 3. roku życia5.
  • Nie zaleca się stosowania sofosbuwiru u dzieci poniżej 3 lat ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności w tej grupie wiekowej6.

Przeciwwskazania i ograniczenia stosowania

Stosowanie sofosbuwiru jest przeciwwskazane w przypadku uczulenia na tę substancję lub jakikolwiek składnik pomocniczy leku. Nie wolno go także podawać razem z lekami silnie przyspieszającymi jego rozkład w organizmie (tzw. silne induktory glikoproteiny P, np. karbamazepina, fenobarbital, fenytoina, ryfampicyna, ziele dziurawca zwyczajnego)7. W preparatach złożonych mogą pojawić się dodatkowe przeciwwskazania związane z innymi substancjami czynnymi, np. welpataswirem czy woksylaprewirem8.

Ważne: Sofosbuwir nie jest przeznaczony do samodzielnego stosowania – zawsze podaje się go razem z innymi lekami przeciwwirusowymi, a dobór terapii zależy od genotypu wirusa HCV oraz wieku i masy ciała dziecka. W niektórych przypadkach konieczne jest dostosowanie długości leczenia lub stosowanie dodatkowych leków, takich jak rybawiryna lub interferon. Przed włączeniem leczenia zawsze należy przeprowadzić odpowiednie badania, np. w kierunku współistniejącego zakażenia HBV (wirus zapalenia wątroby typu B), które może się uaktywnić podczas terapii9.

Dawkowanie sofosbuwiru u dzieci – szczegółowe informacje

Dawkowanie zależy od wieku dziecka, masy ciała oraz postaci leku i stosowanego schematu leczenia:

  • Dzieci od 3 lat do 12 lat – stosowanie sofosbuwiru jest możliwe w odpowiednich dawkach, które są dobierane indywidualnie do masy ciała dziecka. Dostępne są specjalne formy leku, np. granulat, który ułatwia dawkowanie u młodszych dzieci3.
  • Młodzież od 12 lat i dzieci o masie ciała co najmniej 30 kg – często stosuje się dawki takie jak u dorosłych, szczególnie w przypadku preparatów złożonych, np. z welpataswirem i woksylaprewirem4.
  • Dzieci poniżej 3 lat – nie zaleca się stosowania sofosbuwiru, ponieważ nie określono bezpieczeństwa i skuteczności w tej grupie wiekowej6.

Znaczenie indywidualnego doboru dawki

Dawkowanie powinno być zawsze ustalane przez lekarza na podstawie masy ciała, wieku oraz innych czynników klinicznych. Dla młodszych dzieci i dzieci o niższej masie ciała stosuje się mniejsze dawki, a dla starszych dzieci i młodzieży – dawki zbliżone do tych dla dorosłych3. Ważne jest, aby nie zmieniać samodzielnie dawki ani nie przerywać leczenia bez konsultacji z lekarzem.

Bezpieczeństwo stosowania sofosbuwiru u dzieci

Sofosbuwir został przebadany pod kątem bezpieczeństwa stosowania u dzieci i młodzieży. W większości przypadków jest dobrze tolerowany, jednak mogą wystąpić działania niepożądane, które zależą także od innych leków stosowanych równocześnie.

  • Nie zaleca się podawania sofosbuwiru dzieciom poniżej 3 lat z powodu braku danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności6.
  • W trakcie terapii mogą pojawić się działania niepożądane związane z samym sofosbuwirem lub innymi lekami podawanymi w skojarzeniu (np. rybawiryna, interferon)2.
  • W przypadku dzieci z cukrzycą należy zachować ostrożność – leczenie sofosbuwirem może poprawić kontrolę poziomu cukru we krwi, co może prowadzić do hipoglikemii (zbyt niskiego poziomu cukru)10.
  • U dzieci z zaburzeniami czynności nerek należy zachować szczególną ostrożność, choć w ciężkich przypadkach stosowanie sofosbuwiru jest możliwe pod warunkiem braku innych opcji leczenia10.
Ważne: Przed rozpoczęciem leczenia dziecka sofosbuwirem należy wykonać badania przesiewowe na obecność wirusa zapalenia wątroby typu B (HBV), ponieważ w trakcie leczenia może dojść do reaktywacji tej infekcji. W przypadku dzieci z cukrzycą konieczne jest regularne kontrolowanie poziomu cukru we krwi podczas terapii, zwłaszcza w pierwszych trzech miesiącach. Jeśli dziecko przyjmuje inne leki, należy poinformować lekarza, ponieważ niektóre substancje mogą osłabiać działanie sofosbuwiru lub zwiększać ryzyko działań niepożądanych910.

Podsumowanie – stosowanie sofosbuwiru u dzieci w zależności od wieku i postaci leku

Grupa wiekowa Możliwość stosowania Dawkowanie
Niemowlęta (0–3 lata) Nie zaleca się Brak danych
Dzieci (3–12 lat) Można stosować Dawkowanie ustalane indywidualnie, zależnie od masy ciała i postaci leku
Młodzież (≥12 lat lub ≥30 kg)* Można stosować Często dawka jak u dorosłych, w zależności od preparatu

*W przypadku niektórych preparatów złożonych (np. z welpataswirem i woksylaprewirem) stosowanie jest możliwe od 12. roku życia i masy ciała co najmniej 30 kg4.

Pytania i odpowiedzi

Czy sofosbuwir można stosować u dzieci?

Tak, sofosbuwir można stosować u dzieci od 3. roku życia, w odpowiedniej dawce i połączeniu z innymi lekami przeciwwirusowymi.

Od jakiego wieku można podawać sofosbuwir?

Sofosbuwir jest przeznaczony dla dzieci i młodzieży w wieku od 3 lat wzwyż. Nie zaleca się stosowania u młodszych dzieci.

Czy dawkowanie sofosbuwiru u dzieci jest takie samo jak u dorosłych?

U młodszych dzieci dawkowanie zależy od masy ciała. U młodzieży od 12 lat i dzieci o masie co najmniej 30 kg często stosuje się dawki jak u dorosłych.

Jakie są przeciwwskazania do stosowania sofosbuwiru u dzieci?

Przeciwwskazaniem jest uczulenie na sofosbuwir oraz równoczesne stosowanie leków silnie przyspieszających jego rozkład, takich jak karbamazepina czy fenobarbital.

REKLAMA