REKLAMA

Dawkowanie salbutamolu – podstawowe informacje

Salbutamol, znany także jako Salbutamolum, jest lekiem stosowanym w leczeniu objawów takich jak skurcz oskrzeli, duszność i świszczący oddech, które pojawiają się w przebiegu astmy, przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP) oraz innych schorzeń układu oddechowego12. Lek ten dostępny jest w wielu postaciach: w tabletkach, syropie, jako aerozol do inhalacji, proszek do inhalacji, roztwór do nebulizacji oraz roztwór do wstrzykiwań3456. Sposób dawkowania salbutamolu różni się w zależności od postaci leku, drogi podania oraz wieku pacjenta.

Dawkowanie dla dorosłych i młodzieży

  • Tabletki: Dawka początkowa to 2–4 mg, maksymalnie trzy do czterech razy na dobę. Dawki przyjmuje się co najmniej co 6 godzin. W razie potrzeby można zwiększyć dawkę, ale nie należy przekraczać 8 mg cztery razy na dobę (maksymalnie 32 mg na dobę)78.
  • Syrop: 4 mg (10 ml syropu) trzy do czterech razy na dobę9.
  • Aerozol inhalacyjny/proszek do inhalacji: 100–200 mikrogramów (1–2 inhalacje) w razie potrzeby, maksymalnie do 800 mikrogramów na dobę (czyli do 8 inhalacji po 100 mikrogramów lub 4 inhalacje po 200 mikrogramów)1011121314.
  • Roztwór do nebulizacji: 2,5–5 mg do czterech razy na dobę. W warunkach szpitalnych dawka może być zwiększona do 40 mg na dobę pod ścisłym nadzorem lekarza1516.
  • Roztwór do wstrzykiwań: 0,5 mg podskórnie lub domięśniowo, w razie potrzeby dawkę można powtarzać co 4 godziny. Dożylnie: 0,25–0,5 mg, w razie potrzeby dawkę można powtórzyć po 15 minutach17.

Dawkowanie dla dzieci

  • Tabletki: Dzieci od 6 do 12 lat: 2 mg trzy do czterech razy na dobę, w odstępach co najmniej 6 godzin. Maksymalnie 6 mg cztery razy na dobę (do 24 mg na dobę)1819. Nie zaleca się stosowania tabletek u dzieci poniżej 6 lat20.
  • Syrop:
    • Dzieci 6–12 lat: 2 mg (5 ml syropu) trzy do czterech razy na dobę.
    • Dzieci 2–6 lat: 1–2 mg (2,5–5 ml syropu) trzy do czterech razy na dobę9.
  • Aerozol inhalacyjny/proszek do inhalacji:
    • Dzieci powyżej 4 lat: 100–200 mikrogramów w razie potrzeby, nie częściej niż cztery razy na dobę1014111213.
    • Dzieci poniżej 4 lat: stosowanie możliwe tylko w określonych przypadkach i po konsultacji z lekarzem. Skuteczność u niemowląt nie została w pełni potwierdzona1015.
  • Roztwór do nebulizacji:
    • Dzieci 4–11 lat: 2,5–5 mg do czterech razy na dobę1516.
    • Dzieci poniżej 4 lat: zaleca się inne postacie leku, skuteczność nebulizacji nie została w pełni potwierdzona15.
  • Roztwór do wstrzykiwań: Brak wystarczających danych do określenia dawkowania u dzieci21.
Ważne: Dawkowanie salbutamolu u dzieci i młodzieży zawsze powinno być ustalane indywidualnie przez lekarza, a w przypadku najmłodszych dzieci (poniżej 4 lat) zaleca się szczególną ostrożność – skuteczność i bezpieczeństwo niektórych postaci leku nie zostały w pełni potwierdzone. Nigdy nie przekraczaj maksymalnej zalecanej dawki dla danej grupy wiekowej. Zwiększenie częstości przyjmowania leku może świadczyć o pogorszeniu kontroli choroby i wymaga konsultacji z lekarzem101122.

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci w podeszłym wieku

U osób starszych zazwyczaj nie ma konieczności modyfikacji dawki, jednak zaleca się rozpoczynanie leczenia od najniższej skutecznej dawki, szczególnie w przypadku doustnych postaci leku (np. tabletki 2 mg cztery razy na dobę)78. W przypadku wziewnych postaci dawkowanie jest takie samo jak u młodszych dorosłych11.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

Brak jest szczegółowych danych na temat konieczności zmiany dawkowania salbutamolu u osób z niewydolnością nerek. W przypadku stosowania połączenia salbutamolu z ipratropium (roztwory do nebulizacji), zaleca się ostrożność i indywidualne podejście do pacjenta23.

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

Nie przeprowadzono badań dotyczących stosowania salbutamolu u pacjentów z niewydolnością wątroby. Zaleca się zachowanie ostrożności i monitorowanie reakcji na leczenie23.

Kobiety w ciąży i karmiące piersią

Stosowanie salbutamolu w ciąży oraz w okresie karmienia piersią wymaga szczególnej ostrożności. W przypadku większości postaci leku nie zaleca się stosowania w zapobieganiu poronieniu zagrażającemu lub porodowi przedwczesnemu, chyba że lekarz zadecyduje inaczej242526. Decyzja o stosowaniu leku powinna być zawsze podejmowana przez lekarza po rozważeniu korzyści i ryzyka.

Zmiany dawkowania w zależności od wskazania

Dawkowanie salbutamolu może być modyfikowane w zależności od wskazania, na przykład:

  • W leczeniu nagłego skurczu oskrzeli – stosuje się doraźnie dawki wziewne (100–200 mikrogramów) lub nebulizacje (2,5–5 mg)1015.
  • W zapobieganiu astmie wysiłkowej lub napadom po kontakcie z alergenem – zaleca się przyjęcie 100–200 mikrogramów (wziewnie) 10–15 minut przed wysiłkiem lub kontaktem z alergenem1011.
  • W leczeniu przewlekłym – stosuje się regularne dawki tabletek, syropu lub inhalacji, ale nie należy przekraczać maksymalnej dawki dobowej712.

Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania

  • Tabletki: Nie należy przekraczać 32 mg na dobę u dorosłych oraz 24 mg na dobę u dzieci 6–12 lat7.
  • Aerozol inhalacyjny/proszek do inhalacji: Maksymalnie 800 mikrogramów na dobę1222.
  • Roztwór do nebulizacji: Do 40 mg na dobę w warunkach szpitalnych, wyłącznie pod nadzorem lekarza15.
  • Połączenie z ipratropium: Nie więcej niż 4 ampułki na dobę (każda ampułka zawiera 2,5 mg salbutamolu)2327.

Przekroczenie zalecanych dawek może prowadzić do działań niepożądanych, takich jak drżenie, kołatanie serca, zaburzenia rytmu serca, bóle w klatce piersiowej, pobudzenie, a także do poważnych zaburzeń metabolicznych (np. hipokaliemii lub kwasicy mleczanowej)282930. W przypadku przedawkowania należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem.

Pamiętaj!

  • Jeśli zauważysz, że musisz przyjmować salbutamol częściej niż zwykle lub zwiększać dawkę, może to świadczyć o pogorszeniu kontroli astmy lub innej choroby układu oddechowego.
  • Nie przekraczaj maksymalnej dawki dobowej bez konsultacji z lekarzem.
  • W przypadku pogorszenia objawów, takich jak duszność, ból w klatce piersiowej lub nagła potrzeba zwiększenia ilości przyjmowanego leku, niezwłocznie skonsultuj się z lekarzem.
  • Nie stosuj salbutamolu w celu zapobiegania poronieniu lub przedwczesnemu porodowi bez wyraźnych zaleceń lekarskich.

Podsumowanie – salbutamol dla różnych grup pacjentów

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli Tabletki: 2–4 mg, 3–4 razy/dobę (max 32 mg/dobę);
Syrop: 4 mg, 3–4 razy/dobę;
Inhalacje: 100–200 μg w razie potrzeby (max 800 μg/dobę);
Nebulizacja: 2,5–5 mg do 4 razy/dobę (max 40 mg/dobę w szpitalu);
Wstrzyknięcia: 0,5 mg podskórnie/domięśniowo co 4 godziny lub 0,25–0,5 mg dożylnie7101517.
Dzieci 6–12 lat Tabletki: 2 mg, 3–4 razy/dobę (max 24 mg/dobę);
Syrop: 2 mg, 3–4 razy/dobę;
Inhalacje: 100–200 μg w razie potrzeby (max 800 μg/dobę);
Nebulizacja: 2,5–5 mg do 4 razy/dobę1891015.
Dzieci 2–6 lat Syrop: 1–2 mg, 3–4 razy/dobę9.
Dzieci poniżej 4 lat Inhalacje/nebulizacje: stosowanie możliwe wyłącznie po konsultacji z lekarzem; skuteczność niepotwierdzona1015.
Osoby starsze Zalecane rozpoczęcie leczenia od najniższych skutecznych dawek, jak u dorosłych7.
Pacjenci z niewydolnością nerek/wątroby Brak szczegółowych zaleceń, zaleca się ostrożność23.
Kobiety w ciąży/karmiące Stosowanie wyłącznie po konsultacji z lekarzem i tylko, jeśli korzyść przewyższa ryzyko24.

Pytania i odpowiedzi

Jak często można stosować salbutamol w inhalatorze?

Nie częściej niż 4 razy na dobę, maksymalnie do 800 mikrogramów na dobę u dorosłych i dzieci powyżej 4 lat1012.

Jakie jest dawkowanie salbutamolu u dzieci?

Dawkowanie zależy od wieku i postaci leku: np. dzieci 6–12 lat: tabletki 2 mg 3–4 razy/dobę, syrop 2 mg 3–4 razy/dobę, inhalacje 100–200 μg do 4 razy/dobę18910.

Czy salbutamol można stosować w ciąży?

Stosowanie salbutamolu w ciąży wymaga konsultacji z lekarzem; nie powinien być stosowany bez wyraźnych wskazań24.

Jakie są maksymalne dawki dobowej salbutamolu?

Dorośli: tabletki do 32 mg, inhalacje do 800 μg, nebulizacje do 40 mg pod nadzorem lekarza71215.

Czy można zwiększyć dawkę salbutamolu, gdy objawy się nasilają?

Nie należy zwiększać dawki bez konsultacji z lekarzem. Zwiększona potrzeba stosowania może świadczyć o pogorszeniu kontroli choroby1011.

REKLAMA