Ogólne zasady dawkowania rywaroksabanu
Rywaroksaban jest dostępny w różnych dawkach i postaciach, a jego dawkowanie zależy od wskazania, wieku pacjenta, masy ciała, funkcji nerek i wątroby oraz innych czynników. Najczęściej stosuje się go doustnie w formie tabletek, które można przyjmować z jedzeniem lub bez jedzenia, w zależności od zaleceń dla konkretnej dawki1234.
- Standardowe dawki dla dorosłych:
- Profilaktyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ) po aloplastyce stawu biodrowego lub kolanowego: 10 mg raz na dobę. Leczenie trwa zwykle 5 tygodni po zabiegu stawu biodrowego i 2 tygodnie po zabiegu stawu kolanowego154.
- Leczenie ostrej zakrzepicy żył głębokich (ZŻG) lub zatorowości płucnej (ZP): 15 mg dwa razy na dobę przez pierwsze 3 tygodnie, następnie 20 mg raz na dobę2367.
- Profilaktyka nawrotowej ZŻG i ZP: po minimum 6 miesiącach leczenia, zalecana dawka to 10 mg raz na dobę, a u osób z większym ryzykiem nawrotu można rozważyć 20 mg raz na dobę891011.
- Profilaktyka udaru i zatorowości obwodowej u pacjentów z migotaniem przedsionków: 20 mg raz na dobę2312.
- Profilaktyka zdarzeń zakrzepowych na podłożu miażdżycowym (np. po ostrym zespole wieńcowym): 2,5 mg dwa razy na dobę w połączeniu z innymi lekami przeciwpłytkowymi, zgodnie z zaleceniami lekarza1314.
- Sposób podawania: Tabletki rywaroksabanu należy połykać w całości, popijając płynem. W przypadku niezdolności do połykania tabletkę można rozgnieść i podać z wodą lub przecierem jabłkowym. Dla dawek 15 mg i 20 mg zaleca się przyjmowanie z posiłkiem151617.
- Czas trwania leczenia: Jest ustalany indywidualnie przez lekarza w zależności od wskazania i ryzyka powikłań zakrzepowych i krwotocznych9186.
Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów
Dzieci i młodzież
- W leczeniu żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ) oraz w profilaktyce nawrotów:
- Masa ciała 30–50 kg: 15 mg raz na dobę (maksymalna dawka dobowa)1920212223.
- Masa ciała powyżej 50 kg: 20 mg raz na dobę (maksymalna dawka dobowa)1920212223.
- U dzieci o masie poniżej 30 kg stosuje się inną postać leku (granulat do zawiesiny doustnej)1920.
- Leczenie dzieci trwa minimum 3 miesiące, w razie potrzeby może być wydłużone do 12 miesięcy. Po 3 miesiącach lekarz ocenia korzyści i ryzyko dalszego leczenia242526.
- Rywaroksaban nie jest zalecany u dzieci i młodzieży w wieku poniżej 18 lat w innych wskazaniach niż leczenie ŻChZZ i profilaktyka nawrotów, np. w profilaktyce udaru w migotaniu przedsionków151627.
Pacjenci w podeszłym wieku
- Nie jest konieczna modyfikacja dawki w związku z wiekiem. Jednak osoby starsze są bardziej narażone na ryzyko krwawień i mogą wymagać ścisłej obserwacji podczas leczenia28293031.
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
- U pacjentów z ciężkim zaburzeniem czynności nerek (klirens kreatyniny 15–29 ml/min) stężenie rywaroksabanu może się znacznie zwiększać, co zwiększa ryzyko krwawienia. Zaleca się ostrożność, a dawkę można rozważyć zmniejszyć do 15 mg raz na dobę, szczególnie jeśli ryzyko krwawienia jest większe niż ryzyko zakrzepicy3233343536.
- Nie zaleca się stosowania rywaroksabanu u osób z klirensem kreatyniny poniżej 15 ml/min32333436.
- U dzieci i młodzieży z umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (współczynnik przesączania kłębuszkowego <50 ml/min/1,73 m2) rywaroksaban nie jest zalecany z powodu braku danych klinicznych373839.
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby
- Stosowanie rywaroksabanu jest przeciwwskazane u osób z chorobą wątroby, która wiąże się z zaburzeniami krzepnięcia i ryzykiem istotnego krwawienia, w tym u pacjentów z marskością wątroby stopnia B i C według klasyfikacji Child-Pugh28293031.
Kobiety w ciąży i karmiące piersią
- Rywaroksaban jest przeciwwskazany w okresie ciąży oraz w czasie karmienia piersią, ponieważ nie ma wystarczających danych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania w tych grupach, a badania na zwierzętach wykazały ryzyko krwawień i wpływ na rozwój płodu40414243.
Zmiany dawkowania w zależności od wskazania
- Leczenie przewlekłe: Najczęściej stosuje się dawkę podtrzymującą 20 mg raz na dobę po początkowym okresie intensywnego leczenia237.
- Leczenie doraźne: W ostrych stanach (np. świeża zakrzepica) stosuje się wyższe dawki przez określony czas (np. 15 mg dwa razy na dobę przez 3 tygodnie), a następnie przechodzi na niższą dawkę podtrzymującą89187.
- Wskazania kardiologiczne: W profilaktyce zdarzeń zakrzepowych po OZW, CAD lub PAD rywaroksaban stosuje się w niskiej dawce 2,5 mg dwa razy na dobę, zawsze w połączeniu z innymi lekami przeciwpłytkowymi, zgodnie z zaleceniami lekarza1314.
Maksymalna dawka dobowa i ostrzeżenia dotyczące przedawkowania
- Maksymalna dawka dobowa dla dorosłych wynosi zwykle 30 mg (15 mg dwa razy dziennie w fazie początkowej leczenia ostrej zakrzepicy), a później 20 mg raz na dobę w leczeniu podtrzymującym4445461011.
- Nie należy przekraczać zaleconych dawek – przedawkowanie rywaroksabanu może prowadzić do groźnych krwawień. W przypadku przedawkowania należy skontaktować się z lekarzem, który może rozważyć podanie węgla aktywnego, a w razie poważnych krwawień – zastosowanie specyficznego środka odwracającego działanie leku (andeksanet alfa) lub innych metod leczenia objawowego47484950.
- Przed rozpoczęciem leczenia lekarz może zlecić badania krwi, aby ocenić funkcję nerek i wątroby.
- Nie należy samodzielnie przerywać leczenia ani zmieniać dawki – może to zwiększyć ryzyko poważnych powikłań.
- Rywaroksaban może wchodzić w interakcje z innymi lekami, w tym z niektórymi antybiotykami, lekami przeciwgrzybiczymi i przeciwdepresyjnymi. Zawsze informuj lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach51525354.
Tabela dawkowania rywaroksabanu dla poszczególnych grup pacjentów
| Grupa pacjentów | Schemat dawkowania |
|---|---|
| Dorośli (profilaktyka ŻChZZ po zabiegu ortopedycznym) | 10 mg raz na dobę przez 2 lub 5 tygodni (w zależności od zabiegu)154 |
| Dorośli (leczenie ZŻG/ZP – faza początkowa) | 15 mg dwa razy na dobę przez 3 tygodnie236 |
| Dorośli (leczenie ZŻG/ZP – faza podtrzymująca) | 20 mg raz na dobę236 |
| Dorośli (profilaktyka nawrotów ZŻG/ZP po 6 miesiącach) | 10 mg raz na dobę lub 20 mg raz na dobę u pacjentów z wysokim ryzykiem nawrotu554546 |
| Dorośli (migotanie przedsionków, profilaktyka udaru) | 20 mg raz na dobę2312 |
| Dzieci i młodzież (30–50 kg) | 15 mg raz na dobę (po 5 dniach leczenia pozajelitowego)1920 |
| Dzieci i młodzież (>50 kg) | 20 mg raz na dobę (po 5 dniach leczenia pozajelitowego)1920 |
| Osoby starsze | Jak u dorosłych, ale wymagana ścisła obserwacja pod kątem krwawień2829 |
| Pacjenci z niewydolnością nerek (klirens kreatyniny 15–29 ml/min) | Można rozważyć 15 mg raz na dobę w fazie podtrzymującej, jeśli ryzyko krwawienia przewyższa ryzyko zakrzepicy3233 |
| Pacjenci z niewydolnością nerek (klirens <15 ml/min) | Przeciwwskazane3233 |
| Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby | Przeciwwskazane2829 |
| Kobiety w ciąży/karmiące piersią | Przeciwwskazane4041 |
Rywaroksaban – skuteczne i bezpieczne dawkowanie
Dawkowanie rywaroksabanu jest ściśle dostosowywane do indywidualnych potrzeb pacjenta, rodzaju choroby, masy ciała, wieku oraz funkcji nerek i wątroby. Stosowanie właściwej dawki i przestrzeganie zaleceń lekarskich jest kluczowe dla skuteczności i bezpieczeństwa terapii. Pamiętaj, że zmiany dawkowania lub przerywanie leczenia mogą zwiększać ryzyko poważnych powikłań, takich jak udar czy zatorowość płucna. Jeśli masz wątpliwości co do dawkowania lub zaobserwujesz objawy niepożądane, skonsultuj się z lekarzem1234.


















