Dawkowanie ramiprylu – ogólne zasady

Ramipryl jest dostępny głównie w postaci tabletek, kapsułek oraz jako składnik preparatów złożonych (np. z hydrochlorotiazydem lub amlodypiną). Lek przyjmuje się doustnie, zazwyczaj raz na dobę, najlepiej o tej samej porze dnia. Można go stosować niezależnie od posiłków – jedzenie nie wpływa na jego wchłanianie123.

  • Standardowa dawka początkowa u dorosłych to najczęściej 2,5 mg raz na dobę. W niektórych przypadkach (np. u osób z dużą aktywacją układu renina-angiotensyna-aldosteron lub przyjmujących leki moczopędne) leczenie rozpoczyna się od niższej dawki 1,25 mg14.
  • Dawkę można stopniowo zwiększać co 2-4 tygodnie, podwajając ją aż do uzyskania pożądanego efektu. Maksymalna dawka dobowa ramiprylu wynosi 10 mg, podawana najczęściej w jednej lub dwóch dawkach podzielonych56.
  • Czas trwania leczenia zależy od wskazania i ustala go lekarz.
  • Tabletki lub kapsułki należy popijać płynem, nie rozgryzać i nie kruszyć14.

Ramipryl można stosować samodzielnie lub w połączeniu z innymi lekami obniżającymi ciśnienie, np. diuretykami, antagonistami wapnia czy innymi substancjami złożonymi. Dawkowanie w preparatach złożonych zależy od mocy obu substancji i jest ustalane indywidualnie73.

Dawkowanie ramiprylu w połączeniu z hydrochlorotiazydem: Zaleca się rozpoczęcie od najmniejszej dostępnej dawki i w razie potrzeby stopniowe zwiększanie. Maksymalne dopuszczalne dawki to 10 mg ramiprylu i 25 mg hydrochlorotiazydu na dobę7.

Dawkowanie ramiprylu w połączeniu z amlodypiną: Stosuje się jedną kapsułkę dziennie, odpowiadającą dawce, która była już skuteczna w terapii oddzielnymi lekami. W przypadku konieczności zmiany dawki, należy dostosować dawki poszczególnych substancji oddzielnie, a następnie przejść na odpowiednią moc preparatu złożonego3.

Ważne dla bezpieczeństwa:

  • Przy rozpoczynaniu leczenia ramiprylem u osób przyjmujących diuretyki, może wystąpić nagłe obniżenie ciśnienia – zaleca się odstawienie diuretyku 2-3 dni wcześniej lub rozpoczęcie od najniższej dawki ramiprylu (1,25 mg)18.
  • Kontrola czynności nerek oraz poziomu potasu we krwi jest szczególnie ważna w pierwszych tygodniach terapii oraz przy zwiększaniu dawki98.
  • Nie należy samodzielnie zmieniać dawki ani przerywać leczenia bez konsultacji z lekarzem.
  • Nie wolno stosować ramiprylu jednocześnie z niektórymi innymi lekami (np. sakubitryl z walsartanem, aliskiren u osób z cukrzycą lub zaburzeniami czynności nerek)1011.

Dawkowanie ramiprylu w szczególnych grupach pacjentów

Dzieci i młodzież

Bezpieczeństwo i skuteczność ramiprylu u dzieci i młodzieży nie zostały ustalone, dlatego nie określono szczegółowych zaleceń dotyczących dawkowania w tej grupie. W praktyce stosowanie ramiprylu u osób poniżej 18 lat nie jest zalecane1213.

Pacjenci w podeszłym wieku

U osób starszych zaleca się ostrożność – często rozpoczyna się leczenie od mniejszej dawki początkowej (1,25 mg), a zwiększanie dawki powinno być bardziej stopniowe z uwagi na większe ryzyko działań niepożądanych121413.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

  • Jeśli klirens kreatyniny wynosi ≥60 ml/min: brak konieczności modyfikacji dawki początkowej (2,5 mg na dobę), maksymalna dawka dobowa to 10 mg15.
  • Klirens kreatyniny 30–60 ml/min: dawka początkowa bez zmian (2,5 mg na dobę), ale maksymalna dawka dobowa to 5 mg15.
  • Klirens kreatyniny 10–30 ml/min: dawka początkowa 1,25 mg na dobę, maksymalnie 5 mg na dobę15.
  • Pacjenci hemodializowani: ramipryl podaje się w dawce 1,25 mg na dobę (maksymalnie 5 mg), najlepiej kilka godzin po zakończeniu dializy15.

W preparatach złożonych (np. z amlodypiną) dawkowanie ramiprylu u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek należy indywidualizować, a Sumilar Duo stosować tylko wtedy, gdy 2,5 mg lub 5 mg ramiprylu to optymalna dawka podtrzymująca16.

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

Leczenie ramiprylem należy rozpoczynać wyłącznie pod ścisłą kontrolą lekarza. Maksymalna dawka dobowa to 2,5 mg, niezależnie od wskazania1217.

Kobiety w ciąży i karmiące piersią

Ramipryl jest przeciwwskazany w drugim i trzecim trymestrze ciąży oraz nie powinien być stosowany podczas karmienia piersią1819.

Dawkowanie w zależności od wskazania

Leczenie nadciśnienia tętniczego

  • Dawka początkowa: 2,5 mg raz na dobę.
  • W niektórych przypadkach (np. u pacjentów leczonych diuretykami lub ze zwiększoną aktywacją układu renina-angiotensyna-aldosteron) – 1,25 mg raz na dobę.
  • Dawkę można podwajać co 2–4 tygodnie aż do uzyskania docelowego ciśnienia, maksymalnie do 10 mg na dobę9206.

Profilaktyka chorób sercowo-naczyniowych

  • Dawka początkowa: 2,5 mg raz na dobę.
  • Dawkę należy stopniowo zwiększać: po 1–2 tygodniach do 5 mg, a następnie do 10 mg po kolejnych 2–3 tygodniach521.

Leczenie chorób nerek

  • Dla pacjentów z cukrzycą i mikroalbuminurią: dawka początkowa 1,25 mg raz na dobę, stopniowo zwiększana do 2,5 mg, a potem do 5 mg.
  • Dla pacjentów z cukrzycą i innymi czynnikami ryzyka: początkowo 2,5 mg raz na dobę, następnie zwiększanie do 5 mg i 10 mg.
  • W przypadku niecukrzycowej nefropatii z białkomoczem ≥3 g/dobę: dawka początkowa 1,25 mg, zwiększana do 2,5 mg i 5 mg2223.

Leczenie objawowej niewydolności serca

  • Dawka początkowa: 1,25 mg na dobę u pacjentów w stanie stabilnym po leczeniu diuretykami.
  • Dawkę należy podwajać co 1–2 tygodnie do maksymalnej dawki 10 mg na dobę (najlepiej w dwóch dawkach podzielonych)2425.

Prewencja wtórna po zawale serca

  • Dawka początkowa: 2,5 mg dwa razy na dobę przez 3 dni (jeśli źle tolerowana – 1,25 mg dwa razy na dobę przez 2 dni).
  • Dawkę dobową należy podwajać co 1–3 dni, aż do osiągnięcia 5 mg dwa razy na dobę1526.

Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania

  • Maksymalna dobowa dawka ramiprylu to zazwyczaj 10 mg (podawana jednorazowo lub w dwóch dawkach podzielonych), jednak u pacjentów z niewydolnością nerek lub wątroby – 5 mg lub 2,5 mg odpowiednio1516.
  • Przekroczenie zalecanej dawki może prowadzić do groźnych powikłań, takich jak znaczne obniżenie ciśnienia, zaburzenia elektrolitowe, bradykardia czy niewydolność nerek27.
Najważniejsze informacje dla pacjentów z chorobami nerek i wątroby:

  • W niewydolności nerek konieczne jest dostosowanie dawki ramiprylu do klirensu kreatyniny – nie należy przekraczać zalecanych dawek dla danego stopnia upośledzenia czynności nerek1516.
  • W przypadku zaburzeń czynności wątroby leczenie ramiprylem rozpoczyna się pod ścisłą kontrolą lekarza, a maksymalna dawka dobowa to 2,5 mg1217.
  • W razie pogorszenia czynności nerek podczas terapii, konieczne jest przerwanie leczenia preparatem złożonym i indywidualne dostosowanie dawek składników.
  • Przyjmowanie ramiprylu nie jest zalecane u dzieci i młodzieży oraz u kobiet w ciąży i karmiących piersią1813.

Podsumowanie: Ramipryl – dawkowanie dopasowane do potrzeb pacjenta

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli (nadciśnienie) Początkowo 2,5 mg raz na dobę; można zwiększać co 2–4 tygodnie do maks. 10 mg/dobę
Dorośli (choroby nerek) Początkowo 1,25 mg lub 2,5 mg raz na dobę, zwiększanie do 5–10 mg w zależności od wskazania
Dorośli (niewydolność serca) Początkowo 1,25 mg/dobę, zwiększanie do 10 mg/dobę (w dwóch dawkach podzielonych)
Dorośli (po zawale serca) 2,5 mg dwa razy na dobę, zwiększanie do 5 mg dwa razy na dobę
Pacjenci w podeszłym wieku Rozważyć początkowo 1,25 mg, zwiększać dawkę ostrożnie
Niewydolność nerek (klirens 30–60 ml/min) Nie zmieniać dawki początkowej (2,5 mg), maks. 5 mg/dobę
Niewydolność nerek (klirens 10–30 ml/min) Początkowo 1,25 mg/dobę, maks. 5 mg/dobę
Hemodializa 1,25 mg/dobę, maks. 5 mg/dobę; podawać po dializie
Niewydolność wątroby Maksymalnie 2,5 mg/dobę pod ścisłą kontrolą lekarza
Dzieci i młodzież Nie zaleca się stosowania – brak danych
Kobiety w ciąży/karmiące Przeciwwskazane

Pytania i odpowiedzi

Jakie jest standardowe dawkowanie ramiprylu u dorosłych?

Zazwyczaj leczenie rozpoczyna się od 2,5 mg raz na dobę. Dawka może być zwiększana co 2-4 tygodnie do maksymalnie 10 mg na dobę, w zależności od reakcji pacjenta na leczenie.12.

Czy ramipryl można stosować u dzieci?

Nie zaleca się stosowania ramiprylu u dzieci i młodzieży ze względu na brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności.3.

Jak dawkować ramipryl u osób z niewydolnością nerek?

Dawkowanie zależy od klirensu kreatyniny: przy klirensie 30-60 ml/min maksymalnie 5 mg na dobę, przy 10-30 ml/min maksymalnie 5 mg, u dializowanych – 1,25 mg na dobę, maksymalnie 5 mg.4.

Czy można samodzielnie zwiększać dawkę ramiprylu?

Nie należy samodzielnie zwiększać dawki. Zmiany dawkowania powinny być dokonywane wyłącznie przez lekarza prowadzącego.5.

Jak przyjmować ramipryl – z jedzeniem czy na czczo?

Ramipryl można przyjmować przed, w trakcie lub po posiłku, ponieważ pokarm nie wpływa na jego wchłanianie.6.