REKLAMA

Jak działa prednizon?

Prednizon należy do grupy glikokortykosteroidów, czyli leków, które wykazują silne działanie przeciwzapalne i immunosupresyjne. Po podaniu doustnym lub doodbytniczym prednizon przekształca się w wątrobie do aktywnej formy – prednizolonu. Dzięki temu hamuje rozwój objawów zapalenia, zmniejsza obrzęki oraz ogranicza nadmierną reakcję układu odpornościowego123. Lek ten nie leczy przyczyny choroby, ale skutecznie łagodzi jej objawy, poprawiając codzienne funkcjonowanie pacjentów z przewlekłymi lub ostrymi schorzeniami1.

Wskazania do stosowania prednizonu u dorosłych

Prednizon stosowany jest w leczeniu wielu chorób, zwłaszcza tam, gdzie konieczne jest szybkie opanowanie stanu zapalnego lub nadmiernej aktywności układu odpornościowego. Wskazania mogą różnić się w zależności od postaci leku i drogi podania, dlatego zawsze należy stosować go zgodnie z zaleceniami lekarza45.

  • Choroby układu endokrynnego – stosowany w przypadku niewydolności kory nadnerczy (choroba Addisona), wrodzonej hiperplazji nadnerczy, hiperkalcemii związanej z nowotworem oraz nieropnym zapaleniu tarczycy4.
  • Ciężkie choroby alergiczne – pomocny w leczeniu opornych przypadków atopowego i kontaktowego zapalenia skóry, choroby posurowiczej, reakcji nadwrażliwości na leki oraz całorocznego lub sezonowego alergicznego nieżytu nosa4.
  • Kolagenozy – wykorzystywany w okresach zaostrzenia m.in. w ostrym reumatycznym zapaleniu mięśnia sercowego, zapaleniu skórno-mięśniowym oraz toczniu rumieniowatym układowym4.
  • Choroby skóry i błon śluzowych – wskazany w złuszczającym zapaleniu skóry, opryszczkowym pęcherzowym zapaleniu skóry, ciężkim łojotokowym zapaleniu skóry, rumieniu wielopostaciowym (zespół Stevens-Johnsona), ziarniniaku grzybiastym, pęcherzycy oraz ciężkiej łuszczycy6.
  • Choroby przewodu pokarmowego – stosowany w okresach zaostrzenia wrzodziejącego zapalenia okrężnicy i choroby Leśniowskiego-Crohna (długotrwałe leczenie nie jest zalecane)6.
  • Choroby układu krwiotwórczego – w leczeniu niedokrwistości hemolitycznej nabytej, aplastycznej, wybiórczej hipoplazji układu czerwonokrwinkowego, małopłytkowości wtórnej i idiopatycznej plamicy małopłytkowej (choroba Werlhofa) u dorosłych6.
  • Choroby nowotworowe – jako leczenie paliatywne białaczek i chłoniaków u dorosłych, a także w celu poprawy funkcji nerek lub wywołania diurezy w zespole nerczycowym6.
  • Choroby neurologiczne – pomocniczo w stwardnieniu rozsianym w okresach zaostrzenia7.
  • Choroby oka – leczenie ciężkich ostrych i przewlekłych procesów alergicznych i zapalnych, takich jak zapalenie tęczówki, naczyniówki, rogówki (z wyłączeniem zakażeń wirusem opryszczki i grzybiczych) oraz alergiczne zapalenie spojówek7.
  • Choroby układu oddechowego – w berylozie, zespole Löfflera, zachłystowym zapaleniu płuc, objawowej sarkoidozie, piorunującej lub rozsianej gruźlicy płuc (z jednoczesnym leczeniem przeciwgruźliczym), astmie oskrzelowej7.
  • Choroby reumatyczne – jako leczenie wspomagające w stanach zaostrzenia m.in. w zesztywniającym zapaleniu stawów kręgosłupa, łuszczycowym i reumatoidalnym zapaleniu stawów oraz młodzieńczym reumatoidalnym zapaleniu stawów (w przypadkach opornych na inne metody leczenia)8.
  • Inne stany zapalne układu kostno-stawowego – ostre i podostre zapalenie kaletki, ostre dnawe zapalenie stawów, ostre nieswoiste zapalenie pochewki ścięgna, pourazowe zapalenie kości i stawów, zapalenie błony maziowej i nadkłykcia8.
  • Inne wskazania – gruźlicze zapalenie opon mózgowych z blokiem podpajęczynówkowym (z leczeniem przeciwgruźliczym) oraz włośnica z zajęciem mięśnia sercowego lub układu nerwowego8.
Ważne: Prednizon może być stosowany tylko w określonych wskazaniach i pod ścisłym nadzorem lekarza. Wskazania do leczenia prednizonem są bardzo szerokie, ale w każdej sytuacji lekarz bierze pod uwagę indywidualny stan zdrowia pacjenta, inne przyjmowane leki oraz możliwość wystąpienia działań niepożądanych. Niekiedy konieczne jest monitorowanie czynności nerek, wątroby lub parametrów krwi, a także stopniowe odstawianie leku po dłuższym stosowaniu.

Wskazania do stosowania prednizonu u dzieci

Prednizon może być stosowany u dzieci, jednak zakres wskazań oraz sposób podania zależą od wieku dziecka, postaci leku i konkretnej choroby. W przypadku niektórych chorób dzieci są szczególnie wrażliwe na działania niepożądane, dlatego leczenie odbywa się pod szczególnym nadzorem9.

  • Ostra białaczka – prednizon wykorzystywany jest w leczeniu ostrych postaci białaczki u dzieci6.
  • Zapalenie skórno-mięśniowe – u dzieci glikokortykosteroidy mogą być lekiem z wyboru4.
  • Zespół nerczycowy – w celu uzyskania diurezy lub remisji białkomoczu, szczególnie w zespole nerczycowym idiopatycznym bez mocznicy lub w celu poprawy czynności nerek w toczniu rumieniowatym. Czasem długotrwałe leczenie jest konieczne, by zapobiec nawrotom6.
  • Młodzieńcze reumatoidalne zapalenie stawów – prednizon może być stosowany w przypadkach opornych na inne metody leczenia8.
  • Ostre stany nagłe u dzieci i niemowląt (czopki doodbytnicze) – leczenie ostrego przebiegu pseudokrupu (ostre zapalenie krtani i tchawicy ze zwężeniem dróg oddechowych), krupu, zaostrzenia astmy lub ostrego epizodu świstu wydechowego91011.

Niektóre wskazania, takie jak leczenie niektórych chorób nowotworowych czy ciężkich schorzeń autoimmunologicznych, wymagają u dzieci szczególnej ostrożności, indywidualnego doboru dawki i kontroli rozwoju dziecka. Prednizon w czopkach jest dedykowany głównie niemowlętom i małym dzieciom w ostrych stanach nagłych dróg oddechowych9.

Wskazania przeciwwskazane u dzieci

Niektóre wskazania dopuszczone u dorosłych nie są zalecane dla dzieci, na przykład leczenie małopłytkowości wtórnej czy idiopatycznej plamicy małopłytkowej (choroba Werlhofa) dotyczy dorosłych6.

Wskazania u innych grup pacjentów

Prednizon może być stosowany u osób starszych i pacjentów z niewydolnością nerek, jednak w tych grupach konieczna jest ostrożność oraz indywidualne dostosowanie dawki. U osób z niewydolnością nerek, nadciśnieniem tętniczym, cukrzycą czy innymi chorobami przewlekłymi lekarz dokładnie ocenia korzyści i ryzyko leczenia12. W przypadku kobiet w ciąży lub karmiących piersią decyzję o rozpoczęciu terapii podejmuje lekarz po rozważeniu wszystkich możliwych skutków dla matki i dziecka12.

Tabela: Zastosowanie prednizonu w różnych grupach pacjentów

Wskazanie Dorośli Dzieci > 12 lat Dzieci < 12 lat Osoby starsze Pacjenci z niewydolnością nerek
Niewydolność kory nadnerczy Tak Tak Tak Tak Tak, z modyfikacją
Choroby alergiczne Tak Tak Tak Tak Tak, z modyfikacją
Kolagenozy Tak Tak Tak (np. zapalenie skórno-mięśniowe) Tak Tak, z modyfikacją
Choroby skóry i błon śluzowych Tak Tak Tak Tak Tak, z modyfikacją
Choroby przewodu pokarmowego Tak Tak Tak Tak Tak, z modyfikacją
Choroby krwi Tak Tak Tak (wybrane wskazania) Tak Tak, z modyfikacją
Choroby nowotworowe Tak Tak Tak (np. ostra białaczka) Tak Tak, z modyfikacją
Ostre stany nagłe dróg oddechowych (czopki) Nie Tak Tak Nie Nie

Tabela pokazuje, że prednizon może być stosowany w szerokim zakresie wskazań, jednak u dzieci i w szczególnych grupach pacjentów wymaga indywidualnego podejścia oraz modyfikacji dawki lub szczególnej kontroli491011.

Wskazówka:

  • Prednizon w postaci czopków jest przeznaczony głównie do stosowania u niemowląt i małych dzieci w ostrych stanach, takich jak krup czy zaostrzenie astmy.
  • Nie wszystkie wskazania u dorosłych są dopuszczone u dzieci – dla najmłodszych lista schorzeń jest węższa, a dawkowanie musi być indywidualnie dobrane.
  • W przypadku przewlekłego leczenia prednizonem lekarz może zalecić regularne badania kontrolne, szczególnie u dzieci i osób starszych.

Prednizon – wszechstronne zastosowanie w leczeniu chorób zapalnych i autoimmunologicznych

Prednizon jest lekiem o potwierdzonej skuteczności w wielu poważnych schorzeniach, zarówno przewlekłych, jak i ostrych. Jego szerokie wskazania obejmują leczenie chorób autoimmunologicznych, alergicznych, nowotworowych, a także ostrych stanów zapalnych u dzieci. Należy pamiętać, że terapia prednizonem zawsze wymaga ścisłego nadzoru medycznego, indywidualnego dostosowania dawki oraz regularnych kontroli zdrowia, zwłaszcza u dzieci, osób starszych i pacjentów z chorobami przewlekłymi49.

Pytania i odpowiedzi

Na jakie choroby stosuje się prednizon u dorosłych?

Prednizon jest stosowany m.in. w chorobach autoimmunologicznych, alergicznych, nowotworowych, chorobach skóry, przewodu pokarmowego, układu oddechowego i reumatycznych45.

Czy prednizon można stosować u dzieci?

Tak, prednizon jest stosowany u dzieci, szczególnie w ostrych stanach, jak krup, zaostrzenie astmy, ostra białaczka czy zespół nerczycowy9.

W jakich sytuacjach prednizon jest przeciwwskazany?

Prednizon jest przeciwwskazany m.in. przy układowych zakażeniach grzybiczych, a także należy zachować ostrożność u osób z niektórymi schorzeniami przewlekłymi12.

Czy prednizon można stosować długotrwale?

Długotrwałe stosowanie prednizonu jest możliwe tylko pod ścisłym nadzorem lekarza, ze względu na ryzyko powikłań i konieczność stopniowego odstawiania leku12.

REKLAMA