Czym jest perazyna i kiedy dochodzi do przedawkowania?
Perazyna (Perazinum) jest substancją czynną należącą do grupy pochodnych fenotiazyny, wykorzystywaną przede wszystkim w leczeniu zaburzeń psychotycznych. Działa głównie poprzez wpływ na układ dopaminergiczny w mózgu, co przekłada się na jej działanie przeciwpsychotyczne123. Najczęściej stosowana jest w formie tabletek o różnych dawkach – 25 mg, 50 mg, 100 mg, a nawet 200 mg w pojedynczej tabletce45.
Za przedawkowanie uznaje się spożycie ilości znacznie przekraczającej dawkę terapeutyczną, co zwykle oznacza przyjęcie kilku lub kilkunastu gramów perazyny na raz67. W takiej sytuacji pojawiają się objawy zatrucia, które mogą mieć bardzo poważny przebieg i stanowić bezpośrednie zagrożenie życia.
- Objawy przedawkowania perazyny mogą być różne – od łagodnych do zagrażających życiu.
- Nawet przypadkowe przyjęcie dużej ilości leku wymaga natychmiastowej pomocy medycznej.
- W leczeniu przedawkowania nie stosuje się środków prowymiotnych.
- Transport do szpitala i szybka detoksykacja są kluczowe dla zdrowia pacjenta.
Objawy przedawkowania perazyny
Przedawkowanie perazyny najczęściej objawia się zaburzeniami neurologicznymi, krążeniowymi oraz oddechowymi. Występują one po przyjęciu kilku lub kilkunastu gramów substancji, niezależnie od formy podania (tabletki w różnych dawkach)678.
- Układ nerwowy: trudności w mówieniu, drżenia mięśniowe, niezborność ruchów (problemy z koordynacją), stan splątania68.
- Układ wzrokowy: zaburzenia ostrości widzenia68.
- Układ krążenia: zatrzymanie akcji serca, zapaść naczyniowa, zaburzenia rytmu serca68.
- Układ oddechowy: duszność, bezdech68.
- Regulacja temperatury: zaburzenia termoregulacji (np. gorączka, hipotermia)68.
W bardzo ciężkich przypadkach może dojść do złośliwego zespołu neuroleptycznego – stanu charakteryzującego się wysoką gorączką, sztywnością mięśni, zaburzeniami świadomości i niestabilnością funkcji życiowych910.
Postępowanie w przypadku przedawkowania
Przedawkowanie perazyny jest stanem zagrożenia życia i wymaga natychmiastowej reakcji. Zalecane postępowanie obejmuje:
- Jak najszybszy transport pacjenta do szpitala67.
- Nie należy podawać środków prowymiotnych (nie wolno wywoływać wymiotów)67.
- Można wykonać płukanie żołądka oraz podać węgiel aktywowany, który wiąże resztki leku w przewodzie pokarmowym67.
- W przypadku obniżenia ciśnienia krwi (hipotensji) podaje się płyny izotoniczne oraz wlew z dopaminy67.
- W razie komorowych zaburzeń rytmu serca rozważa się podanie dwuwęglanów lub wykonanie kardiowersji. Stosowanie leków antyarytmicznych, takich jak lidokaina czy fenytoina, ma ograniczone zastosowanie67.
- W przypadku złośliwego zespołu neuroleptycznego należy obniżać temperaturę ciała oraz można podać bromokryptynę910.
- W leczeniu objawowym mogą być także stosowane siarczan magnezu oraz izoproterenol910.
- Nie istnieje swoiste antidotum na przedawkowanie perazyny.
- Leczenie polega głównie na szybkim usunięciu leku z organizmu i podtrzymaniu podstawowych funkcji życiowych.
- W razie ciężkich zaburzeń serca lub oddychania, konieczna może być intensywna opieka szpitalna, w tym oddychanie kontrolowane.
- Niewłaściwe leczenie (np. zastosowanie amin sympatykomimetycznych) może wywołać niepożądane reakcje.
Tabela podsumowująca objawy i postępowanie
| Objawy | Postępowanie | Konieczność hospitalizacji |
|---|---|---|
| Łagodne (np. trudności w mówieniu, drżenia mięśniowe, zaburzenia widzenia) | Płukanie żołądka, podanie węgla aktywowanego, obserwacja | Tak, wskazana hospitalizacja |
| Umiarkowane (splątanie, niezborność ruchowa, zaburzenia termoregulacji) | Płukanie żołądka, podanie węgla aktywowanego, podtrzymanie funkcji życiowych, płyny izotoniczne | Tak, wymagana hospitalizacja |
| Ciężkie (zatrzymanie akcji serca, duszność, bezdech, złośliwy zespół neuroleptyczny) | Leczenie szpitalne: intensywna opieka, kontrolowane oddychanie, kardiowersja, obniżanie temperatury, bromokryptyna, siarczan magnezu, izoproterenol | Konieczna hospitalizacja i intensywna opieka |
Perazyna – poważne zagrożenie przy przedawkowaniu
Perazyna to lek, którego przedawkowanie niesie za sobą ryzyko poważnych, a nawet śmiertelnych powikłań. Skutki zatrucia mogą być bardzo zróżnicowane – od przejściowych zaburzeń mowy i ruchu po ciężkie zaburzenia sercowo-oddechowe czy złośliwy zespół neuroleptyczny. W żadnym przypadku nie należy lekceważyć objawów, nawet jeśli początkowo wydają się łagodne. Kluczowe jest szybkie uzyskanie pomocy medycznej i wdrożenie odpowiednich procedur leczniczych, ponieważ nie istnieje swoista odtrutka na perazynę, a skuteczne leczenie opiera się na wsparciu funkcji życiowych oraz usunięciu leku z organizmu69710.


















