REKLAMA

Jak działa penicylamina?

Penicylamina należy do grupy leków nazywanych swoistymi lekami przeciwreumatycznymi oraz środkami chelatującymi metale1. Jej główne działanie polega na wiązaniu metali, takich jak miedź, ołów, żelazo czy rtęć, i tworzeniu z nimi rozpuszczalnych związków, które są następnie wydalane z organizmu przez nerki1. W chorobach reumatycznych wpływa na układ odpornościowy, zmniejszając obecność niektórych przeciwciał, co pomaga ograniczyć stan zapalny1. W chorobie Wilsona pomaga usunąć nadmiar miedzi z organizmu, a u osób z cystynurią zmniejsza ilość cystyny w moczu, co zapobiega tworzeniu się kamieni nerkowych2.

Wskazania do stosowania penicylaminy

Wskazania u dorosłych

Penicylamina znajduje zastosowanie w leczeniu kilku poważnych chorób i stanów. Jest stosowana u dorosłych głównie w następujących przypadkach:

  • Reumatoidalne zapalenie stawów o ciężkim przebiegu – schorzenie autoimmunologiczne, w którym układ odpornościowy atakuje stawy, prowadząc do bólu, obrzęku i ograniczenia ruchomości3.
  • Choroba Wilsona (zwyrodnienie soczewkowo-wątrobowe) – rzadka choroba genetyczna, powodująca odkładanie się miedzi w organizmie, głównie w wątrobie i mózgu, co prowadzi do uszkodzenia tych narządów3.
  • Cystynuria – zaburzenie metaboliczne prowadzące do zwiększonego wydalania cystyny z moczem i powstawania kamieni nerkowych3.
  • Zatrucie ołowiem – stan, w którym w organizmie gromadzi się zbyt dużo ołowiu, mogący prowadzić do uszkodzenia różnych narządów3.
  • Przewlekłe aktywne zapalenie wątroby – schorzenie, w którym dochodzi do długotrwałego stanu zapalnego wątroby, wymagającego specjalistycznego leczenia3.
Ważne: monitorowanie podczas terapii penicylaminą

  • Podczas leczenia konieczne są regularne badania krwi i moczu, szczególnie w pierwszych miesiącach terapii, aby wcześnie wykryć ewentualne działania niepożądane4.
  • Penicylamina może powodować zaburzenia, takie jak niedokrwistość, zmniejszenie liczby białych krwinek czy płytek krwi, dlatego kontrola morfologii jest bardzo ważna4.
  • W przypadku wystąpienia objawów, takich jak gorączka, ból gardła, siniaki czy krwawienia, należy natychmiast skontaktować się z lekarzem4.
  • U pacjentów z cystynurią zaleca się coroczne badania obrazowe nerek, by wcześnie wykryć powstawanie kamieni5.

Wskazania u dzieci

Penicylamina może być stosowana także u dzieci w wybranych wskazaniach, jednak zawsze wymaga to indywidualnej oceny i odpowiedniej modyfikacji dawkowania. Oto wskazania pediatryczne:

  • Choroba Wilsona – penicylamina jest jednym z głównych leków stosowanych u dzieci z tą chorobą, by zapobiegać gromadzeniu się miedzi w organizmie3.
  • Cystynuria – stosowana w celu zapobiegania tworzeniu się kamieni cystynowych w nerkach3.
  • Zatrucie ołowiem – wykorzystywana także u dzieci w przypadku ciężkiego zatrucia tym metalem3.

W przypadku reumatoidalnego zapalenia stawów i przewlekłego aktywnego zapalenia wątroby stosowanie penicylaminy u dzieci nie jest zalecane. Dawkowanie i zasady stosowania u dzieci ustala lekarz, uwzględniając wiek, masę ciała oraz indywidualne potrzeby pacjenta3.

Wskazania u innych grup pacjentów

W dokumentacji nie opisano szczególnych wskazań ani przeciwwskazań dla osób starszych czy pacjentów z niewydolnością nerek, dlatego o możliwości stosowania penicylaminy w tych grupach decyduje lekarz, biorąc pod uwagę ogólny stan zdrowia pacjenta oraz potencjalne ryzyko działań niepożądanych3.

Najważniejsze informacje o bezpieczeństwie stosowania penicylaminy

  • Penicylamina może powodować reakcje alergiczne, w tym wysypki i gorączkę. W razie ich wystąpienia należy przerwać leczenie67.
  • Pacjenci uczuleni na penicylinę mogą być również uczuleni na penicylaminę7.
  • W razie planowanego zabiegu chirurgicznego należy zmniejszyć dawkę penicylaminy do minimum i wznowić pełną dawkę dopiero po zagojeniu ran7.
  • Lek zawiera laktozę oraz barwnik, który może wywoływać reakcje alergiczne u osób wrażliwych8.

Podsumowanie: Penicylamina w leczeniu chorób z nadmiarem metali i zaburzeniami metabolicznymi

Penicylamina jest lekiem o szerokim zastosowaniu, zwłaszcza w chorobach związanych z nadmiarem metali w organizmie, takich jak choroba Wilsona, zatrucie ołowiem czy cystynuria31. Jej działanie polega głównie na wiązaniu i usuwaniu niepożądanych substancji oraz na wpływie na układ odpornościowy w ciężkich chorobach reumatycznych1. Lek może być stosowany zarówno u dorosłych, jak i u dzieci, jednak zawsze wymaga indywidualnego podejścia i ścisłego monitorowania stanu zdrowia pacjenta ze względu na ryzyko działań niepożądanych45.

Tabela: Zastosowanie penicylaminy w różnych grupach pacjentów

Wskazanie Dorośli Dzieci > 12 lat Dzieci < 12 lat Osoby starsze Pacjenci z niewydolnością nerek
Reumatoidalne zapalenie stawów Tak Nie Nie Tak Tak*
Choroba Wilsona Tak Tak Tak Tak Tak*
Cystynuria Tak Tak Tak Tak Tak*
Zatrucie ołowiem Tak Tak Tak Tak Tak*
Przewlekłe aktywne zapalenie wątroby Tak Nie Nie Tak Tak*

* W przypadku pacjentów z niewydolnością nerek decyzja o zastosowaniu penicylaminy należy do lekarza i wymaga indywidualnej oceny ryzyka i korzyści3.

Pytania i odpowiedzi

Na jakie choroby stosuje się penicylaminę?

Penicylamina jest stosowana w leczeniu reumatoidalnego zapalenia stawów, choroby Wilsona, cystynurii, zatrucia ołowiem oraz przewlekłego aktywnego zapalenia wątroby.

Czy penicylaminę można stosować u dzieci?

Tak, penicylamina jest stosowana u dzieci w leczeniu choroby Wilsona, cystynurii i zatrucia ołowiem. Nie stosuje się jej u dzieci w reumatoidalnym zapaleniu stawów i przewlekłym aktywnym zapaleniu wątroby.

Jakie badania należy wykonywać podczas leczenia penicylaminą?

W trakcie leczenia konieczne są regularne badania krwi i moczu oraz kontrola funkcji wątroby i nerek.

Czy penicylamina może powodować skutki uboczne?

Tak, penicylamina może powodować reakcje alergiczne, zaburzenia krwi, zmiany w pracy nerek oraz inne objawy niepożądane.

REKLAMA