Jak działa montelukast?
Montelukast należy do grupy leków nazywanych antagonistami receptora leukotrienowego. Działa poprzez blokowanie działania substancji zwanych leukotrienami, które odgrywają istotną rolę w powstawaniu stanu zapalnego w drogach oddechowych. Dzięki temu zmniejsza skurcz oskrzeli, ogranicza wydzielanie śluzu oraz łagodzi objawy astmy i alergii. Efekty działania montelukastu pojawiają się zwykle w ciągu dwóch godzin od przyjęcia tabletki12.
Wskazania do stosowania montelukastu
Wskazania u dorosłych
Montelukast jest zalecany jako lek pomocniczy w leczeniu astmy przewlekłej o łagodnym lub umiarkowanym nasileniu, zwłaszcza gdy leczenie wziewnymi glikokortykosteroidami oraz doraźne stosowanie krótko działających leków rozszerzających oskrzela (tzw. β-agonistów) nie daje oczekiwanej poprawy. Dodatkowo, u dorosłych z astmą, którzy jednocześnie cierpią na sezonowe alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, montelukast może przynieść ulgę w objawach tej alergii345.
- Leczenie astmy przewlekłej – zwłaszcza u osób, u których sama terapia wziewna nie wystarcza634.
- Łagodzenie objawów sezonowego alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa – u pacjentów z astmą, szczególnie w okresach nasilenia alergii sezonowych345.
- Zapobieganie astmie wysiłkowej – dla osób, u których wysiłek fizyczny powoduje skurcz oskrzeli, montelukast można stosować profilaktycznie634.
Wskazania u dzieci
Montelukast może być stosowany u dzieci już od 2. roku życia, ale wskazania i dawki zależą od wieku oraz postaci leku. Warto zwrócić uwagę, że nie każda postać montelukastu jest przeznaczona dla każdej grupy wiekowej101112.
- Astma przewlekła u dzieci w wieku 2-5 lat – stosuje się montelukast, gdy leczenie wziewne nie zapewnia kontroli objawów lub gdy dziecko nie potrafi prawidłowo stosować leków wziewnych101112.
- Astma przewlekła u dzieci powyżej 6. roku życia – podobnie jak u młodszych dzieci, lek jest wskazany, gdy inne metody leczenia nie przynoszą efektu1312.
- Zapobieganie skurczowi oskrzeli wywołanemu wysiłkiem fizycznym – dotyczy dzieci od 2. roku życia, u których taki problem występuje101113.
W przypadku dzieci bardzo ważne jest przestrzeganie zaleceń dotyczących dawkowania oraz stosowania odpowiedniej postaci leku. Niektóre tabletki do rozgryzania i żucia są dedykowane dla najmłodszych pacjentów, inne dla dzieci starszych i młodzieży. Montelukast nie jest wskazany do leczenia ostrych napadów astmy u dzieci1415.
Wskazania – szczególne sytuacje
- Alternatywa dla wziewnych glikokortykosteroidów – u osób, które nie mogą lub nie potrafią przyjmować leków wziewnych, montelukast może być stosowany zamiast małych dawek tych leków, pod warunkiem, że w ostatnim czasie nie występowały ciężkie napady astmy wymagające leczenia doustnymi steroidami613.
- Łagodzenie objawów sezonowego alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa – u dorosłych oraz młodzieży powyżej 15. roku życia z astmą i współistniejącą alergią sezonową, montelukast może przynieść poprawę komfortu życia w okresie pylenia roślin43.
- Montelukast można stosować o dowolnej porze dnia, z jedzeniem lub bez, ale najlepiej przyjmować go regularnie o tej samej godzinie.
- Nie należy przerywać leczenia nagle, nawet jeśli objawy astmy ustąpią, bez uzgodnienia tego z lekarzem.
- U osób z alergią na kwas acetylosalicylowy (aspirynę), mimo leczenia montelukastem, należy nadal unikać przyjmowania tego leku oraz innych niesteroidowych leków przeciwzapalnych161718.
- Montelukast nie zastępuje leków ratunkowych stosowanych w nagłych przypadkach duszności.
Tabela – Zastosowanie montelukastu w różnych grupach pacjentów
| Wskazanie | Dorośli | Dzieci > 12 lat | Dzieci < 12 lat | Osoby starsze | Pacjenci z niewydolnością nerek |
|---|---|---|---|---|---|
| Astma przewlekła (lek pomocniczy) | Tak | Tak | Tak (od 2. roku życia) | Tak | Tak |
| Zapobieganie astmie wysiłkowej | Tak | Tak | Tak (od 2. roku życia) | Tak | Tak |
| Sezonowe alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa | Tak (przy astmie) | Tak (od 15. roku życia, przy astmie) | Nie | Tak | Tak |
| Zamiast małych dawek wziewnych glikokortykosteroidów | Tak (przy braku ciężkich napadów) | Tak (przy braku ciężkich napadów) | Tak (od 2. roku życia, przy braku ciężkich napadów) | Tak | Tak |
Montelukast w leczeniu astmy i alergii – skuteczność i bezpieczeństwo
Montelukast jest skuteczny w leczeniu astmy przewlekłej zarówno u dzieci, jak i dorosłych. Może być stosowany przez długi czas, a jego działanie polega na łagodzeniu objawów astmy, zmniejszaniu liczby zaostrzeń choroby oraz poprawie komfortu życia. W badaniach klinicznych udowodniono, że montelukast poprawia parametry oddechowe i zmniejsza zużycie leków ratunkowych11920.
Warto jednak pamiętać, że montelukast nie jest lekiem pierwszego wyboru w nagłych napadach duszności i nie zastępuje innych leków stosowanych w leczeniu ostrych ataków astmy. Jego bezpieczeństwo i skuteczność zostały potwierdzone w wielu grupach pacjentów, także w populacji dzieci i osób starszych, a postać leku dobiera się odpowiednio do wieku pacjenta.


















