Mitotan – kiedy mówimy o przedawkowaniu?
Mitotan (Mitotanum) jest stosowany głównie w leczeniu nieoperacyjnych lub przerzutowych nowotworów kory nadnerczy1. Standardowe dawkowanie zależy od indywidualnych potrzeb pacjenta oraz regularnie monitorowanego stężenia leku w osoczu. Przedawkowanie mitotanu najczęściej rozpoznaje się, gdy stężenie tej substancji w osoczu przekracza 20 mg/l2. Warto zaznaczyć, że pacjenci z niewydolnością nerek lub wątroby, osoby otyłe lub te, które niedawno schudły, są szczególnie narażone na ryzyko przedawkowania i wymagają częstszego monitorowania poziomu leku2.
Każde przekroczenie zalecanej dawki niesie ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, a w przypadku znacznego przedawkowania mogą pojawić się poważne zaburzenia funkcjonowania organizmu, zwłaszcza układu nerwowego.
Objawy przedawkowania mitotanu
Najczęstszym skutkiem przedawkowania mitotanu są zaburzenia pracy ośrodkowego układu nerwowego, zwłaszcza gdy stężenie leku przekracza 20 mg/l2. Objawy te mogą być odwracalne, jednak powrót do pełnej sprawności bywa długotrwały ze względu na lipofilny charakter mitotanu, co oznacza, że lek gromadzi się w tkankach tłuszczowych i wolno jest usuwany z organizmu2.
- Układ nerwowy: zaburzenia czynności ośrodkowego układu nerwowego, np. senność, splątanie, zaburzenia koordynacji ruchowej, zawroty głowy2
- Układ hormonalny: nasilenie niewydolności kory nadnerczy, co może wymagać zwiększenia dawek hormonów zastępczych1
- Ogólne: przedłużające się objawy związane z obecnością leku w organizmie, utrzymujące się przez kilka tygodni2
- Nie istnieje specyficzna odtrutka na przedawkowanie mitotanu – leczenie polega na monitorowaniu stanu pacjenta i leczeniu objawowym.
- Ze względu na to, że lek długo utrzymuje się w organizmie, powrót do zdrowia po przedawkowaniu może trwać nawet kilka tygodni.
- Pacjenci z niewydolnością nerek lub wątroby, osoby otyłe lub te po nagłej utracie masy ciała są szczególnie narażeni na ryzyko przedawkowania i wymagają częstszych kontroli stężenia leku we krwi.
- Mitotan nie może być usuwany z organizmu za pomocą dializy.
Postępowanie w przypadku przedawkowania
W przypadku podejrzenia przedawkowania mitotanu najważniejsze jest uważne obserwowanie pacjenta, szczególnie pod kątem zaburzeń neurologicznych. Ponieważ lek jest silnie lipofilny i powoli usuwany z organizmu, objawy mogą utrzymywać się przez długi czas2. Leczenie polega głównie na łagodzeniu objawów, ponieważ nie ma sprawdzonego antidotum na mitotan2.
Mitotan nie może być usuwany z organizmu poprzez dializę, dlatego w przypadku przedawkowania kluczowe jest wspomaganie organizmu i leczenie objawowe, np. leczenie zaburzeń neurologicznych czy hormonalnych. W razie potrzeby należy zwiększyć częstość monitorowania poziomu leku we krwi, szczególnie u osób z grupy podwyższonego ryzyka2.
Z uwagi na brak specyficznej odtrutki oraz powolne usuwanie leku, hospitalizacja może być konieczna w przypadku ciężkich objawów lub wysokiego poziomu mitotanu w osoczu.
Tabela podsumowująca objawy, postępowanie i konieczność hospitalizacji
| Objawy | Postępowanie | Konieczność hospitalizacji |
|---|---|---|
| Łagodne: senność, zawroty głowy | Obserwacja, leczenie objawowe | Może nie być konieczna, zależnie od stanu pacjenta |
| Umiarkowane: splątanie, zaburzenia koordynacji | Obserwacja, leczenie objawowe, częstsze monitorowanie poziomu mitotanu | Zalecana hospitalizacja |
| Ciężkie: ciężkie zaburzenia neurologiczne, nasilenie niewydolności kory nadnerczy | Hospitalizacja, leczenie objawowe, wspomaganie funkcji życiowych, brak antidotum | Konieczna hospitalizacja |
Mitotan jest lekiem cytotoksycznym, który działa na korę nadnerczy, a jego przedawkowanie niesie ryzyko poważnych skutków neurologicznych. Pacjenci powinni być szczególnie ostrożni, jeśli mają zaburzenia pracy nerek lub wątroby, są otyli lub niedawno schudli. Ze względu na długi okres półtrwania i gromadzenie się w tkankach tłuszczowych, objawy przedawkowania mogą utrzymywać się długo i wymagać cierpliwego leczenia objawowego. W przypadku podejrzenia przedawkowania niezbędne jest zwiększenie częstości monitorowania poziomu mitotanu we krwi.
Mitotan – długotrwałe skutki przedawkowania i bezpieczeństwo stosowania
Przedawkowanie mitotanu może powodować odwracalne, ale przedłużające się zaburzenia funkcji układu nerwowego, a powrót do zdrowia może zająć kilka tygodni2. Ze względu na brak specyficznej odtrutki i możliwość nasilenia niewydolności kory nadnerczy, pacjenci muszą być uważnie monitorowani, zwłaszcza jeśli należą do grupy podwyższonego ryzyka. Leczenie polega na obserwacji i łagodzeniu objawów, a w razie potrzeby – hospitalizacji. Bezpieczeństwo terapii zależy od przestrzegania zaleceń dotyczących dawkowania oraz regularnej kontroli poziomu leku w organizmie.


















