Jak wygląda dawkowanie mitotanu?
Mitotan jest dostępny w postaci tabletek, z których każda zawiera 500 mg substancji czynnej1. Lek ten jest przeznaczony do stosowania doustnego i powinien być przyjmowany razem z posiłkiem bogatym w tłuszcze oraz popijany szklanką wody2. Całkowitą dawkę dobową można podzielić na dwie lub trzy porcje, w zależności od indywidualnych potrzeb pacjenta2.
Standardowe dawkowanie u dorosłych
- Początkowa dawka zwykle wynosi 2-3 g mitotanu na dobę, podzielona na 2-3 dawki3.
- Dawkę zwiększa się stopniowo (np. co dwa tygodnie), aż do osiągnięcia stężenia mitotanu w osoczu w zakresie 14-20 mg/l, co określa się jako “okno terapeutyczne”3.
- W przypadku konieczności szybkiego złagodzenia objawów zespołu Cushinga, można rozpocząć leczenie od wyższej dawki początkowej – 4-6 g na dobę, zwiększając dawkę nawet co tydzień3.
- Nie zaleca się rozpoczynania leczenia dawką większą niż 6 g/dobę3.
Docelowe stężenie mitotanu w osoczu zwykle osiąga się w ciągu 3-5 miesięcy od rozpoczęcia terapii4. Po każdej zmianie dawki należy regularnie kontrolować poziom leku we krwi – początkowo co dwa tygodnie, a jeśli stosowane są wysokie dawki początkowe, nawet co tydzień4. Po ustaleniu dawki podtrzymującej, monitorowanie powinno odbywać się co miesiąc4.
- Stężenie mitotanu we krwi powinno mieścić się w zakresie 14-20 mg/l. Przekroczenie poziomu 20 mg/l wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych, zwłaszcza ze strony układu nerwowego5.
- Po osiągnięciu dawki podtrzymującej kontrola stężenia powinna odbywać się regularnie, a także po przerwaniu terapii, ponieważ lek utrzymuje się długo w organizmie4.
- W przypadku pojawienia się ciężkich działań niepożądanych, takich jak neurotoksyczność, może być konieczne czasowe przerwanie leczenia lub zmniejszenie dawki6.
- Leczenie kontynuuje się tak długo, jak długo obserwuje się korzyści kliniczne. Jeśli nie wystąpią po 3 miesiącach stosowania dawki optymalnej, terapię należy zakończyć6.
Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów
Dzieci i młodzież
- Doświadczenie w stosowaniu mitotanu u dzieci jest ograniczone6.
- Dawkowanie opiera się na powierzchni ciała dziecka: leczenie rozpoczyna się od 1,5 do 3,5 g/m2 powierzchni ciała na dobę, stopniowo zwiększając do 4 g/m2/dobę7.
- Podobnie jak u dorosłych, konieczne jest regularne monitorowanie stężenia mitotanu we krwi7.
- Szczególną ostrożność należy zachować przy osiąganiu poziomu 10 mg/l, ponieważ u dzieci może dojść do szybkiego wzrostu stężenia leku7.
Pacjenci w podeszłym wieku
- Brakuje wystarczających danych dotyczących dawkowania u osób starszych8.
- Zaleca się zachowanie ostrożności oraz częste monitorowanie stężenia mitotanu we krwi2.
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
- Nie zaleca się stosowania mitotanu u osób z ciężkim zaburzeniem czynności nerek8.
- W przypadku łagodnego lub umiarkowanego zaburzenia nerek należy zachować ostrożność i regularnie monitorować stężenie leku8.
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby
- Brak wystarczających danych dotyczących stosowania mitotanu u pacjentów z zaburzeniem czynności wątroby7.
- Nie zaleca się stosowania mitotanu u osób z ciężkim zaburzeniem czynności wątroby7.
- W przypadku łagodnego lub umiarkowanego zaburzenia wątroby należy zachować ostrożność i często monitorować stężenie mitotanu we krwi8.
Kobiety w ciąży i karmiące piersią
- Mitotan nie był oceniany w badaniach toksyczności reprodukcyjnej, ale ze względu na potencjalne ryzyko dla płodu i noworodka, nie zaleca się jego stosowania w ciąży9.
- Stosowanie mitotanu jest przeciwwskazane u kobiet karmiących piersią10.
Modyfikacje dawkowania w zależności od wskazania
Mitotan stosuje się w leczeniu objawowym zaawansowanego raka kory nadnerczy, w tym przypadkach nieoperacyjnych, z przerzutami lub wznową nowotworową11. Schemat dawkowania jest podobny niezależnie od wskazania, jednak tempo zwiększania dawki oraz dawka początkowa mogą się różnić w zależności od konieczności szybkiego złagodzenia objawów, np. zespołu Cushinga3.
- Przedawkowanie mitotanu może prowadzić do poważnych zaburzeń, głównie neurologicznych, zwłaszcza jeśli stężenie leku przekroczy 20 mg/l12.
- Nie ma specyficznego antidotum na przedawkowanie – objawy ustępują powoli, ze względu na długi czas utrzymywania się leku w organizmie12.
- U pacjentów z niewydolnością nerek lub wątroby, osób otyłych lub tych, którzy szybko schudli, konieczne jest częstsze monitorowanie poziomu leku we krwi12.
- Mitotan nie może być usuwany z organizmu za pomocą dializy12.
Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania
Zazwyczaj nie zaleca się rozpoczynania leczenia dawką większą niż 6 g na dobę3. Stężenie mitotanu w osoczu nie powinno przekraczać 20 mg/l, gdyż wzrasta wtedy ryzyko poważnych działań niepożądanych, zwłaszcza ze strony układu nerwowego5. Regularna kontrola stężenia mitotanu jest kluczowa dla bezpieczeństwa pacjenta4.
Dawkowanie mitotanu – podsumowanie dla różnych grup pacjentów
| Grupa pacjentów | Schemat dawkowania |
|---|---|
| Dorośli | Początkowo 2-3 g/dobę; stopniowe zwiększanie dawki do osiągnięcia stężenia 14-20 mg/l w osoczu; dawka podzielona na 2-3 porcje; w razie potrzeby szybkie złagodzenie objawów – początkowo 4-6 g/dobę |
| Dzieci i młodzież | Początkowo 1,5-3,5 g/m2 powierzchni ciała/dobę, zwiększanie do 4 g/m2/dobę; kontrola stężenia leku jak u dorosłych |
| Osoby starsze | Brak specyficznych danych – zalecana ostrożność i częsta kontrola stężenia leku |
| Pacjenci z zaburzeniem czynności nerek | Nie zaleca się stosowania w ciężkim zaburzeniu; w łagodnym/umiarkowanym – ostrożność i monitorowanie stężenia |
| Pacjenci z zaburzeniem czynności wątroby | Nie zaleca się stosowania w ciężkim zaburzeniu; w łagodnym/umiarkowanym – ostrożność i monitorowanie stężenia |
| Kobiety w ciąży | Nie zaleca się stosowania ze względu na potencjalne ryzyko |
| Kobiety karmiące piersią | Przeciwwskazane |
Mitotan – indywidualne podejście do dawkowania
Dawkowanie mitotanu zawsze wymaga indywidualnego dostosowania oraz ścisłego monitorowania poziomu leku we krwi. Wszelkie zmiany dawkowania powinny być wprowadzane pod nadzorem doświadczonego specjalisty. Szczególna ostrożność zalecana jest u dzieci, osób starszych, a także u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby. Przestrzeganie zasad monitorowania oraz regularne badania pozwalają zminimalizować ryzyko powikłań i zapewniają bezpieczeństwo podczas terapii mitotanem3546782.


















