Jak działa memantyna?
Memantyna należy do grupy leków przeciw otępieniu i jest wykorzystywana głównie w leczeniu choroby Alzheimera o umiarkowanym lub ciężkim nasileniu. Substancja ta działa poprzez wpływ na receptory NMDA w mózgu, które są związane z przekaźnictwem glutaminianu – jednego z ważnych neuroprzekaźników. Dzięki temu memantyna pomaga zapobiegać nadmiernej stymulacji komórek nerwowych, co może prowadzić do ich uszkodzenia i nasilenia objawów otępienia12345.
Wskazania do stosowania memantyny
Wskazania u dorosłych
Memantyna jest przeznaczona do leczenia choroby Alzheimera o umiarkowanym lub ciężkim nasileniu. Wskazania te dotyczą różnych postaci leku, w tym tabletek powlekanych i roztworu doustnego. Nie jest przeznaczona do stosowania w łagodnych postaciach choroby, ani w innych rodzajach otępienia678910.
- Choroba Alzheimera o umiarkowanym nasileniu: Memantyna może być stosowana, gdy u pacjenta występują trudności z pamięcią, myśleniem, rozumieniem oraz wykonywaniem codziennych czynności, ale osoba ta jest jeszcze częściowo samodzielna678.
- Choroba Alzheimera o ciężkim nasileniu: Stosowanie memantyny jest wskazane także wtedy, gdy objawy są bardzo nasilone, a pacjent wymaga znacznej pomocy w codziennym funkcjonowaniu678.
Wskazania u dzieci
Memantyna nie jest przeznaczona do stosowania u dzieci ani młodzieży. Dokumentacja medyczna nie przewiduje wskazań do leczenia choroby Alzheimera u osób poniżej 18. roku życia678.
- Dzieci i młodzież: Stosowanie memantyny w tej grupie wiekowej jest przeciwwskazane, ponieważ nie ma wystarczających danych dotyczących skuteczności i bezpieczeństwa678.
Wskazania w różnych postaciach leku i drogach podania
Memantyna jest dostępna zarówno w postaci tabletek powlekanych, jak i roztworu doustnego. Obie formy leku są stosowane w tych samych wskazaniach i nie różnią się zakresem stosowania. O wyborze postaci leku decyduje najczęściej wygoda stosowania i indywidualne potrzeby pacjenta611.
Memantyna w połączeniu z innymi substancjami czynnymi
W dostępnych na rynku preparatach memantyna występuje jako jedyna substancja czynna, nie wchodzi w skład leków złożonych z innymi lekami przeciw otępieniu. Jednak może być stosowana równolegle z innymi lekami przepisywanymi przez lekarza, np. z inhibitorami acetylocholinesterazy, ale tylko wtedy, gdy lekarz tak zdecyduje123.
Stosowanie u osób starszych oraz innych szczególnych grup pacjentów
Memantyna jest lekiem przeznaczonym głównie dla osób starszych, gdyż to właśnie ta grupa jest najbardziej narażona na rozwój choroby Alzheimera. W przypadku pacjentów z chorobami współistniejącymi, takimi jak padaczka, choroby serca czy zaburzenia czynności nerek, lekarz powinien zachować szczególną ostrożność i dostosować leczenie indywidualnie121314.
- Osoby starsze: Memantyna jest przeznaczona do stosowania u dorosłych, w tym u osób w podeszłym wieku. Nie ma odrębnych przeciwwskazań związanych z wiekiem.
- Pacjenci z niewydolnością nerek: U tych osób może być konieczne dostosowanie dawkowania. Decyzję o tym zawsze podejmuje lekarz1213.
- Kobiety w ciąży: Brak wskazań do stosowania memantyny w ciąży, gdyż nie przewiduje się leczenia choroby Alzheimera w tej grupie pacjentek.
- Memantyna jest przeznaczona wyłącznie do leczenia choroby Alzheimera o umiarkowanym lub ciężkim nasileniu i nie powinna być stosowana w innych schorzeniach, nawet jeśli występują podobne objawy otępienne.
- Nie zaleca się stosowania memantyny u dzieci i młodzieży – bezpieczeństwo i skuteczność nie zostały potwierdzone w tej grupie wiekowej.
- W przypadku pacjentów z chorobami współistniejącymi (padaczka, niewydolność nerek, choroby serca), lekarz powinien indywidualnie ocenić ryzyko i korzyści wynikające z leczenia.
- Memantyna nie jest lekiem złożonym i nie występuje w połączeniu z innymi substancjami czynnymi w jednym preparacie.
Podsumowanie: Memantyna w leczeniu choroby Alzheimera
Memantyna jest skuteczną substancją czynną stosowaną wyłącznie w leczeniu choroby Alzheimera o umiarkowanym lub ciężkim nasileniu. Jej działanie polega na ochronie komórek nerwowych przed nadmierną stymulacją, co pozwala spowolnić postęp choroby i poprawić codzienne funkcjonowanie pacjenta. Stosowanie memantyny jest ograniczone do dorosłych, a jej bezpieczeństwo i skuteczność zostały potwierdzone w badaniach klinicznych. Wybór postaci leku zależy od indywidualnych potrzeb pacjenta, a decyzję o leczeniu zawsze powinien podejmować lekarz678910.
Tabela: Wskazania do stosowania memantyny w różnych grupach pacjentów
| Wskazanie | Dorośli | Dzieci > 12 lat | Dzieci < 12 lat | Osoby starsze | Pacjenci z niewydolnością nerek |
|---|---|---|---|---|---|
| Choroba Alzheimera o umiarkowanym lub ciężkim nasileniu | Tak | Nie | Nie | Tak | Tak, z modyfikacją |


















