REKLAMA

Loperamid, racekadotryl i nifuroksazyd to substancje stosowane w leczeniu biegunek, różniące się mechanizmem działania i wskazaniami.

Substancje czynne – podobieństwa i przynależność do grup terapeutycznych

Loperamid, racekadotryl oraz nifuroksazyd należą do grupy leków przeciwbiegunkowych, jednak różnią się swoim mechanizmem działania i zakresem wskazań. Wszystkie te substancje stosowane są w leczeniu biegunek, jednak ich zastosowanie i działanie różnią się w zależności od przyczyny biegunki oraz wieku pacjenta123. Loperamid to lek hamujący perystaltykę jelit, racekadotryl działa przeciwwydzielniczo w jelitach, a nifuroksazyd wykazuje miejscowe działanie przeciwbakteryjne w świetle przewodu pokarmowego456. Każda z tych substancji znajduje się w różnych podgrupach leków stosowanych w leczeniu biegunek.

Kiedy stosuje się loperamid, racekadotryl i nifuroksazyd?

Loperamid jest wykorzystywany przede wszystkim w objawowym leczeniu ostrej i przewlekłej biegunki u dorosłych i dzieci powyżej 6. roku życia, a także w niektórych przypadkach u pacjentów z przetoką jelita krętego w celu zmniejszenia liczby i objętości stolców1. Racekadotryl jest wskazany jako leczenie uzupełniające w ostrej biegunce u niemowląt (powyżej 3. miesiąca życia) i dzieci, zwłaszcza gdy nawodnienie doustne i postępowanie podtrzymujące nie wystarczają2. U dorosłych racekadotryl może być stosowany, gdy leczenie przyczynowe biegunki nie jest możliwe7. Z kolei nifuroksazyd stosuje się w ostrych i przewlekłych biegunkach pochodzenia bakteryjnego, zarówno u dzieci, jak i dorosłych, a także w innych schorzeniach przebiegających z biegunką, np. w ostrych zatruciach pokarmowych3.

  • Loperamid nie jest zalecany u dzieci poniżej 6. roku życia w większości postaci leków8.
  • Racekadotryl może być stosowany u niemowląt od 3. miesiąca życia i u dzieci, ale nie u niemowląt poniżej 3 miesięcy9.
  • Nifuroksazyd nie jest wskazany u noworodków przed ukończeniem pierwszego miesiąca życia10.
Ważne: Wybór odpowiedniej substancji czynnej zależy od przyczyny biegunki, wieku pacjenta oraz ewentualnych przeciwwskazań. Loperamid nie powinien być stosowany w biegunkach przebiegających z gorączką i krwią w stolcu, a nifuroksazyd jest przeznaczony głównie do leczenia biegunek bakteryjnych. Racekadotryl zalecany jest u dzieci, gdy nawodnienie nie wystarcza do opanowania objawów1123.

Mechanizm działania i różnice farmakokinetyczne

Loperamid działa poprzez wiązanie się z receptorami opioidowymi w ścianie jelita, hamując perystaltykę i wydłużając czas pasażu jelitowego. Dzięki temu zwiększa się wchłanianie wody i elektrolitów, a liczba wypróżnień maleje4. Racekadotryl nie wpływa na ruchy jelit, ale działa przeciwwydzielniczo – hamuje enzym rozkładający enkefaliny w jelicie cienkim, co prowadzi do zmniejszenia nadmiernego wydzielania wody i elektrolitów wywołanego biegunką5. Nifuroksazyd natomiast jest antyseptykiem jelitowym, który działa miejscowo przeciwbakteryjnie, zwalczając bakterie odpowiedzialne za infekcje przewodu pokarmowego6.

  • Loperamid szybko się wchłania, ale jego biodostępność ogólnoustrojowa jest bardzo niska (około 0,3%) ze względu na silny metabolizm w wątrobie12.
  • Racekadotryl jest prolekiem, który po podaniu doustnym szybko przekształca się do aktywnego metabolitu i działa tylko obwodowo, nie wpływając na ośrodkowy układ nerwowy13.
  • Nifuroksazyd po podaniu doustnym jest wchłaniany tylko w 10–20% i działa głównie w świetle jelita, nie wywierając działania ogólnoustrojowego14.

Przeciwwskazania i środki ostrożności – porównanie

Wszystkie trzy substancje mają swoje przeciwwskazania. Loperamid nie może być stosowany w przypadku ostrej czerwonki, ostrych rzutów wrzodziejącego zapalenia jelita grubego, bakteryjnych infekcji wywołanych przez Salmonellę, Shigellę i Campylobacter, a także w biegunkach, gdzie nie jest wskazane hamowanie perystaltyki jelit (np. w przypadku niedrożności jelit)11. Racekadotryl jest przeciwwskazany u pacjentów z nietolerancją sacharozy, w przypadku ciężkich reakcji skórnych lub nadwrażliwości, a także nie powinien być stosowany u dzieci z zaburzeniami funkcji nerek lub wątroby15. Nifuroksazyd nie jest zalecany u noworodków przed ukończeniem pierwszego miesiąca życia oraz u osób z nadwrażliwością na pochodne nitrofuranu16.

  • Loperamid nie jest wskazany w przypadkach gorączki i obecności krwi w kale11.
  • Racekadotryl nie powinien być stosowany przy podejrzeniu bakteryjnej infekcji przebiegającej z krwistymi stolcami lub wysoką gorączką17.
  • Nifuroksazyd nie jest skuteczny w ciężkich, inwazyjnych infekcjach wymagających antybiotykoterapii ogólnoustrojowej18.

Bezpieczeństwo stosowania w szczególnych grupach pacjentów

Podczas leczenia dzieci i osób starszych, a także kobiet w ciąży i karmiących piersią, należy zwrócić szczególną uwagę na bezpieczeństwo stosowania każdej z substancji.

  • Loperamid nie jest zalecany dla dzieci poniżej 6. roku życia, a u kobiet w ciąży jego stosowanie powinno być ograniczone – nie zaleca się przyjmowania zwłaszcza w pierwszym trymestrze ciąży. Niewielkie ilości mogą przenikać do mleka matki, dlatego nie zaleca się go także w okresie karmienia piersią19.
  • Racekadotryl może być stosowany u niemowląt powyżej 3. miesiąca życia, ale nie zaleca się go u kobiet w ciąży i karmiących piersią z powodu braku danych na temat bezpieczeństwa20. U dzieci z zaburzeniami funkcji nerek lub wątroby należy zachować ostrożność lub unikać stosowania17.
  • Nifuroksazyd jest przeciwwskazany u noworodków przed ukończeniem pierwszego miesiąca życia. Nie zaleca się jego stosowania w ciąży i okresie karmienia piersią, ponieważ nie ma wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa21.
Pamiętaj: Loperamid, racekadotryl i nifuroksazyd różnią się pod względem bezpieczeństwa stosowania u dzieci, kobiet w ciąży oraz osób z zaburzeniami czynności wątroby i nerek. U dzieci oraz osób w podeszłym wieku szczególnie ważne jest uzupełnianie płynów i elektrolitów w trakcie leczenia biegunki, niezależnie od wybranej substancji czynnej221718.

Loperamid, racekadotryl i nifuroksazyd – najważniejsze różnice i podobieństwa

Substancja czynna Najważniejsze wskazania Stosowanie u dzieci Stosowanie w ciąży Stosowanie u kierowców
Loperamid Ostra i przewlekła biegunka, biegunka w przetoce jelita krętego Powyżej 6 lat (w większości postaci leku) Nie zaleca się, zwłaszcza w I trymestrze Zachować ostrożność – możliwe zawroty głowy, senność
Racekadotryl Ostra biegunka u dzieci i niemowląt powyżej 3. miesiąca życia, u dorosłych jako uzupełnienie leczenia Powyżej 3 miesięcy (nie stosować poniżej 3 miesięcy) Nie zaleca się z powodu braku danych Brak wpływu lub nieistotny wpływ
Nifuroksazyd Biegunki bakteryjne ostre i przewlekłe, ostre zatrucia pokarmowe Powyżej 1 miesiąca życia (nie stosować u noworodków) Nie zaleca się stosowania Nie wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów

Podsumowanie: Wybór odpowiedniej substancji przeciwbiegunkowej

Loperamid, racekadotryl i nifuroksazyd to substancje, które mogą skutecznie łagodzić objawy biegunki, jednak wybór odpowiedniej zależy od wieku pacjenta, przyczyny biegunki oraz stanu zdrowia. Loperamid sprawdzi się w leczeniu biegunek nieinfekcyjnych u dorosłych i starszych dzieci, racekadotryl jest szczególnie przydatny w leczeniu dziecięcej biegunki, gdy nawadnianie doustne nie wystarcza, natomiast nifuroksazyd jest wybierany przy biegunkach bakteryjnych. Każda z tych substancji ma swoje przeciwwskazania i ograniczenia dotyczące szczególnych grup pacjentów. Przed rozpoczęciem leczenia warto zwrócić uwagę na różnice w mechanizmie działania oraz bezpieczeństwie stosowania, aby dobrać terapię najlepiej dopasowaną do potrzeb pacjenta123.

Pytania i odpowiedzi

Na czym polega różnica między loperamidem, racekadotrylem a nifuroksazydem?

Loperamid hamuje ruchy jelit, racekadotryl zmniejsza wydzielanie wody w jelitach, a nifuroksazyd działa przeciwbakteryjnie w jelicie.

Czy loperamid można podawać dzieciom?

Loperamid jest przeciwwskazany u dzieci poniżej 6 lat. U starszych dzieci dawka jest uzależniona od masy ciała.

Kiedy nie powinno się stosować loperamidu?

Nie należy go stosować przy gorączce, krwi w stolcu, ostrych zakażeniach bakteryjnych oraz u dzieci poniżej 6 lat.

Czy racekadotryl może być stosowany u niemowląt?

Tak, ale tylko u niemowląt powyżej 3. miesiąca życia i nie u dzieci z zaburzeniami wątroby lub nerek.

Czy nifuroksazyd można stosować w ciąży?

Nie zaleca się stosowania nifuroksazydu w ciąży ze względu na brak wystarczających danych o bezpieczeństwie.

REKLAMA