Czym jest kwas azelainowy i jak działa?

Kwas azelainowy (Acidum azelaicum) należy do grupy leków stosowanych miejscowo na skórę, przede wszystkim w leczeniu trądziku oraz przebarwień12. Jego działanie polega na hamowaniu rozwoju bakterii, które przyczyniają się do powstawania zmian trądzikowych, a także na ograniczaniu nadmiernego rogowacenia naskórka. Dodatkowo kwas azelainowy wykazuje właściwości przeciwzapalne oraz wpływa na zmniejszenie aktywności nieprawidłowych melanocytów, czyli komórek odpowiedzialnych za powstawanie przebarwień34. Dzięki temu skutecznie wspomaga leczenie różnych problemów skórnych, w tym zmian zapalnych i przebarwień.

Wskazania do stosowania kwasu azelainowego

Zakres wskazań kwasu azelainowego zależy od jego postaci i drogi podania. Najczęściej występuje w formie kremu lub żelu, a każda z tych form może być przeznaczona do leczenia nieco innych problemów skórnych. Poniżej przedstawiamy szczegółowe informacje dotyczące wskazań dla dorosłych i dzieci.

Wskazania u dorosłych

U dorosłych kwas azelainowy stosuje się miejscowo na skórę w leczeniu różnych schorzeń dermatologicznych. W zależności od postaci preparatu, wskazania obejmują:

  • Trądzik pospolity (Acne vulgaris): Krem z kwasem azelainowym jest przeznaczony do leczenia trądziku pospolitego. Pomaga zmniejszyć ilość zaskórników, grudek i krostek, poprawiając wygląd skóry56789101112131415161718.
  • Trądzik grudkowo-krostkowy skóry twarzy o słabym lub średnim nasileniu: Żel z kwasem azelainowym wskazany jest w leczeniu trądziku grudkowo-krostkowego, co oznacza obecność zarówno grudek, jak i krostek, głównie na twarzy19.
  • Trądzik różowaty grudkowo-krostkowy: Specjalny żel jest przeznaczony do miejscowego leczenia trądziku różowatego w postaci grudkowo-krostkowej, który objawia się zaczerwienieniem, grudkami i krostkami na twarzy20.
  • Przebarwienia skóry (chloasma, melasma): Krem z kwasem azelainowym stosuje się także w leczeniu przebarwień, takich jak ostuda (melasma) i chloasma. Najlepsze efekty uzyskuje się w przypadku przebarwień naskórkowych i mieszanych, natomiast przebarwienia skórne są trudniejsze do leczenia56789101112131415161718.
Ważne informacje o wskazaniach:

  • Kwas azelainowy występuje w kilku postaciach, z których każda może mieć inne wskazania – kremy najczęściej stosowane są w leczeniu trądziku pospolitego i przebarwień, natomiast żele przeznaczone są głównie do trądziku grudkowo-krostkowego lub trądziku różowatego51920.
  • Wskazania do stosowania mogą się różnić w zależności od wieku pacjenta oraz rodzaju zmian skórnych.
  • Niektóre formy leku nie są przeznaczone do stosowania u dzieci lub wymagają szczególnej ostrożności.
  • Skuteczność terapii zależy od właściwego dopasowania preparatu do rodzaju zmian i wieku pacjenta.

Wskazania u dzieci i młodzieży

Kwas azelainowy może być stosowany u młodzieży powyżej 12. roku życia w leczeniu trądziku pospolitego i trądziku grudkowo-krostkowego, jednak nie wszystkie preparaty są przeznaczone dla dzieci19. W przypadku leczenia przebarwień oraz trądziku różowatego, stosowanie u dzieci nie jest zalecane, ponieważ nie przeprowadzono odpowiednich badań bezpieczeństwa i skuteczności w tej grupie wiekowej.

  • Trądzik pospolity u młodzieży powyżej 12. roku życia: Możliwe jest stosowanie kremu lub żelu w leczeniu trądziku pospolitego, jednak należy dostosować dawkowanie do wieku i stanu skóry dziecka19.
  • Trądzik grudkowo-krostkowy u młodzieży powyżej 12. roku życia: Żel z kwasem azelainowym może być stosowany u nastolatków powyżej 12 lat19.
  • Przebarwienia i trądzik różowaty: Brak wskazań do stosowania u dzieci i młodzieży20.

Stosowanie w innych szczególnych grupach pacjentów

W dokumentacji produktów z kwasem azelainowym nie podano odrębnych zaleceń dotyczących stosowania u osób starszych, pacjentów z niewydolnością nerek czy kobiet w ciąży, dlatego przed rozpoczęciem terapii w tych grupach pacjentów warto zasięgnąć opinii specjalisty, który uwzględni indywidualną sytuację zdrowotną.

Tabela: Wskazania do stosowania kwasu azelainowego w różnych grupach pacjentów

Wskazanie Dorośli Dzieci > 12 lat Dzieci < 12 lat Osoby starsze Pacjenci z niewydolnością nerek
Trądzik pospolity Tak Tak Nie Brak danych Brak danych
Trądzik grudkowo-krostkowy Tak Tak Nie Brak danych Brak danych
Trądzik różowaty grudkowo-krostkowy Tak Nie Nie Brak danych Brak danych
Przebarwienia (chloasma, melasma) Tak Nie Nie Brak danych Brak danych
Bezpieczeństwo stosowania kwasu azelainowego:

Kwas azelainowy przeznaczony jest wyłącznie do stosowania miejscowego. Należy unikać kontaktu preparatu z oczami, ustami i błonami śluzowymi, a po aplikacji zawsze umyć ręce. Może powodować miejscowe podrażnienia, zwłaszcza u osób z wrażliwą skórą. Stosowanie u dzieci poniżej 12. roku życia, osób starszych i pacjentów z niewydolnością nerek nie zostało dokładnie przebadane, dlatego należy zachować ostrożność212223.

Kwas azelainowy – skuteczne wsparcie w leczeniu trądziku i przebarwień

Kwas azelainowy jest skutecznym i wszechstronnym środkiem stosowanym miejscowo w leczeniu różnych problemów skórnych, takich jak trądzik pospolity, trądzik grudkowo-krostkowy, trądzik różowaty oraz przebarwienia skóry. Jego działanie przeciwbakteryjne, przeciwzapalne i wpływ na procesy rogowacenia naskórka sprawiają, że jest często wybierany zarówno przez dorosłych, jak i młodzież powyżej 12. roku życia. Wybór odpowiedniej postaci leku oraz dostosowanie terapii do wieku i rodzaju zmian skórnych pozwala na osiągnięcie najlepszych rezultatów. Warto jednak pamiętać, że nie wszystkie wskazania dotyczą dzieci i osób starszych, a bezpieczeństwo stosowania w szczególnych grupach pacjentów powinno być zawsze indywidualnie ocenione51920.

Pytania i odpowiedzi

Na co stosuje się kwas azelainowy?

Kwas azelainowy stosuje się miejscowo w leczeniu trądziku pospolitego, trądziku grudkowo-krostkowego, trądziku różowatego oraz przebarwień skóry takich jak chloasma i melasma.

Czy kwas azelainowy można stosować u dzieci?

Można stosować u młodzieży powyżej 12. roku życia w leczeniu trądziku pospolitego i grudkowo-krostkowego. Nie zaleca się stosowania u dzieci poniżej 12 lat.

Czym różni się krem z kwasem azelainowym od żelu?

Krem jest przeznaczony głównie do leczenia trądziku pospolitego i przebarwień, a żel do trądziku grudkowo-krostkowego i trądziku różowatego.

Czy kwas azelainowy pomaga na przebarwienia?

Tak, kwas azelainowy stosuje się w leczeniu przebarwień naskórkowych i mieszanych, takich jak chloasma i melasma.