REKLAMA

Jak działa kolchicyna?

Kolchicyna należy do grupy leków przeciw dnie moczanowej, które nie wpływają na poziom kwasu moczowego w organizmie1234. Jej główne działanie polega na hamowaniu procesów zapalnych, które towarzyszą odkładaniu się kryształów moczanu sodu w stawach. Kolchicyna ogranicza migrację białych krwinek do miejsc zapalenia oraz hamuje ich aktywność, co pomaga zmniejszyć obrzęk i ból podczas napadu dny moczanowej1234. Lek nie działa bezpośrednio przeciwbólowo i nie obniża poziomu kwasu moczowego we krwi5. Jego efekt polega na łagodzeniu objawów stanu zapalnego i ograniczaniu częstości nawrotów choroby6.

Wskazania do stosowania kolchicyny u dorosłych

Kolchicyna znajduje zastosowanie głównie w leczeniu oraz profilaktyce dny moczanowej. Wskazania mogą się nieco różnić w zależności od produktu oraz sytuacji klinicznej78910.

  • Leczenie ostrych napadów dny moczanowej – Kolchicyna jest stosowana w celu łagodzenia objawów bólu, obrzęku i zaczerwienienia stawów podczas ostrego ataku dny moczanowej78910.
  • Profilaktyka ostrych napadów dny moczanowej – Kolchicyna może być stosowana zapobiegawczo, zwłaszcza podczas rozpoczynania leczenia lekami obniżającymi poziom kwasu moczowego (np. allopurynol, febuksostat, leki urykozuryczne), ponieważ wtedy istnieje zwiększone ryzyko napadu dny moczanowej78910.
  • Leczenie napadów dny moczanowej przy przeciwwskazaniach lub nietolerancji innych leków – Kolchicyna jest zalecana, gdy nie można zastosować niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) z powodu przeciwwskazań lub nietolerancji10.
Ważne: Kolchicyna może być stosowana wyłącznie pod ścisłą kontrolą lekarza, ponieważ jej działanie jest silne, a zakres bezpiecznego dawkowania wąski. Przekroczenie zaleconych dawek może prowadzić do poważnych działań niepożądanych, takich jak zaburzenia krwi, uszkodzenie narządów wewnętrznych czy toksyczność. Szczególną ostrożność należy zachować u osób starszych oraz pacjentów z chorobami nerek lub wątroby. Regularna kontrola lekarska i przestrzeganie zaleceń dotyczących dawkowania są kluczowe dla bezpieczeństwa terapii111213.

Wskazania do stosowania kolchicyny u dzieci

Kolchicyna ma ograniczone wskazania u dzieci i młodzieży. Stosowanie jej jest możliwe wyłącznie w określonych sytuacjach i tylko u dzieci powyżej 4. roku życia8.

  • Rodzinna gorączka śródziemnomorska – Kolchicyna jest wskazana do profilaktyki napadów i zapobiegania powikłaniom, takim jak amyloidoza, u dzieci w wieku od 4 lat z rozpoznaną rodzinną gorączką śródziemnomorską8.

Nie zaleca się stosowania kolchicyny w leczeniu dny moczanowej u dzieci i młodzieży, gdyż nie ma wystarczających danych dotyczących skuteczności i bezpieczeństwa jej użycia w tej grupie wiekowej14.

Wskazania w szczególnych grupach pacjentów

Stosowanie kolchicyny wymaga ostrożności w niektórych grupach pacjentów:

  • Osoby starsze – U pacjentów w podeszłym wieku wzrasta ryzyko wystąpienia działań niepożądanych i toksyczności kolchicyny, nawet przy prawidłowej czynności nerek i wątroby. Konieczne jest dokładne monitorowanie podczas terapii1516.
  • Pacjenci z niewydolnością nerek lub wątroby – Zaleca się zachowanie szczególnej ostrożności oraz kontrolowanie działań niepożądanych. W niektórych przypadkach konieczne może być zmniejszenie dawki lub unikanie stosowania leku1613.
  • Kobiety w ciąży – Stosowanie kolchicyny w ciąży wymaga szczególnej ostrożności i decyzja o jej podaniu powinna być dokładnie przemyślana. Pacjentki w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczną antykoncepcję w trakcie terapii i przez trzy miesiące po jej zakończeniu. U mężczyzn zaleca się unikanie poczęcia dziecka przez co najmniej sześć miesięcy po zakończeniu leczenia17.

Podsumowanie: Kolchicyna – precyzyjnie określone wskazania i ścisłe zasady stosowania

Kolchicyna to lek o udowodnionej skuteczności w leczeniu ostrych napadów dny moczanowej oraz w zapobieganiu ich nawrotom, szczególnie w okresie rozpoczynania leczenia lekami obniżającymi poziom kwasu moczowego79. U dzieci jej zastosowanie ogranicza się do leczenia rodzinnej gorączki śródziemnomorskiej, przy czym nie zaleca się jej użycia w dnie moczanowej w tej grupie wiekowej814. Ze względu na potencjalnie poważne działania niepożądane, kolchicyna powinna być stosowana pod ścisłą kontrolą lekarza, z uwzględnieniem indywidualnych cech pacjenta, takich jak wiek, stan zdrowia nerek, wątroby czy ciąża. Odpowiednie dobranie dawki i monitorowanie terapii zwiększa bezpieczeństwo i skuteczność leczenia.

Warto wiedzieć:

  • Kolchicyna nie zastępuje leków obniżających poziom kwasu moczowego, a jej działanie polega na łagodzeniu stanów zapalnych wywołanych przez kryształy moczanu sodu15.
  • Stosowanie kolchicyny w połączeniu z innymi lekami (np. inhibitorami P-gp, niektórymi antybiotykami, lekami przeciwgrzybiczymi) może zwiększać ryzyko poważnych działań niepożądanych1618.
  • Przed rozpoczęciem terapii należy poinformować lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach i współistniejących schorzeniach.
  • Regularna kontrola morfologii krwi jest ważna podczas długotrwałego stosowania kolchicyny1118.

Porównanie wskazań do stosowania kolchicyny w różnych grupach pacjentów

Wskazanie Dorośli Dzieci > 12 lat Dzieci < 12 lat Osoby starsze Pacjenci z niewydolnością nerek
Leczenie ostrego napadu dny moczanowej Tak Nie Nie Tak, z ostrożnością Tak, z modyfikacją lub ostrożnością
Profilaktyka napadów dny moczanowej podczas leczenia obniżającego kwas moczowy Tak Nie Nie Tak, z ostrożnością Tak, z modyfikacją lub ostrożnością
Rodzinna gorączka śródziemnomorska Nie Tak, od 4 r.ż. Tak, od 4 r.ż. Nie Nie

Pytania i odpowiedzi

Na co stosuje się kolchicynę?

Kolchicyna jest stosowana głównie w leczeniu i profilaktyce ostrych napadów dny moczanowej u dorosłych oraz w rodzinnej gorączce śródziemnomorskiej u dzieci od 4. roku życia78.

Czy kolchicyna może być stosowana u dzieci?

Tak, ale tylko u dzieci powyżej 4 lat w leczeniu rodzinnej gorączki śródziemnomorskiej. Nie stosuje się jej u dzieci w leczeniu dny moczanowej814.

Czy kolchicynę można stosować u osób starszych?

Tak, ale wymaga to szczególnej ostrożności i ścisłego monitorowania, ponieważ ryzyko działań niepożądanych jest większe1516.

W jakich przypadkach nie powinno się stosować kolchicyny?

Kolchicyny nie stosuje się w przypadku ciężkiej niewydolności nerek lub wątroby, dziedzicznej nietolerancji galaktozy, braku laktazy lub zespołu złego wchłaniania glukozy-galaktozy1917.

REKLAMA