Dawkowanie klemastyny – podstawowe zasady
Klemastyna (Clemastinum) jest dostępna w kilku postaciach: jako tabletki, syrop oraz roztwór do wstrzykiwań. Sposób dawkowania zależy od wybranej formy leku, wieku pacjenta, wskazania oraz indywidualnej reakcji organizmu123456.
Standardowa dawka dla dorosłych
- Tabletki: Zazwyczaj 1 mg (jedna tabletka) dwa razy dziennie – rano i wieczorem. W razie potrzeby dawkę można zwiększyć do 3-4 mg na dobę (maksymalnie 6 mg na dobę w niektórych produktach)13.
- Syrop: Standardowo 10 ml syropu (1 mg klemastyny) dwa razy na dobę. W przypadku cięższych objawów alergii skórnych, dawkę można zwiększyć do 20 ml syropu (2 mg) dwa razy na dobę, nie przekraczając 6 mg na dobę425.
- Roztwór do wstrzykiwań: Zazwyczaj 2 ml (1 ampułka – 2 mg) dożylnie lub domięśniowo dwa razy dziennie, stosowany w szczególnych sytuacjach, takich jak wstrząs anafilaktyczny lub obrzęk naczynioruchowy. Przed zabiegami mogącymi wywołać reakcję alergiczną – 2 ml dożylnie bezpośrednio przed zabiegiem6.
Częstotliwość i czas trwania terapii
Klemastynę najczęściej stosuje się dwa razy dziennie – rano i wieczorem. Długość terapii zależy od rodzaju i nasilenia objawów, a także od zaleceń lekarza. W przypadku ostrych reakcji alergicznych, takich jak wstrząs anafilaktyczny, lek podaje się doraźnie, natomiast w przewlekłych alergiach (np. katar sienny, wyprysk atopowy) – przez okres występowania objawów15.
- Dawkowanie klemastyny u dzieci zawsze powinno być dostosowane do wieku i postaci leku. Nie każdy syrop lub tabletka jest odpowiednia dla najmłodszych pacjentów.
- Nie należy przekraczać maksymalnych dobowych dawek – szczególnie u dzieci, u których ryzyko przedawkowania i powikłań jest wyższe.
- Syropów i tabletek z klemastyną nie stosuje się u dzieci w pierwszym roku życia.
- W przypadku osób starszych i pacjentów z chorobami nerek lub wątroby, dawkowanie może wymagać zmiany i należy zachować szczególną ostrożność.
Dawkowanie klemastyny w szczególnych grupach pacjentów
Dzieci i młodzież
- Dzieci do 1. roku życia: Klemastyna jest przeciwwskazana – nie należy jej stosować w tej grupie wiekowej7891011.
- Dzieci od 1 do 3 lat: Syrop: 2,5–5 ml (0,25–0,5 mg) dwa razy na dobę, rano i wieczorem24.
- Dzieci od 3 do 6 lat: Syrop: 5 ml (0,5 mg) dwa razy na dobę24.
- Dzieci od 6 do 12 lat: Syrop: 5–10 ml (0,5–1 mg) dwa razy na dobę. Tabletki nie są zalecane – preferuje się syrop2451.
- Dzieci powyżej 12 lat i młodzież: Dawkowanie jak u dorosłych: 1 mg dwa razy na dobę (w tabletkach lub syropie)245.
Osoby w podeszłym wieku
U osób starszych ryzyko wystąpienia działań niepożądanych (np. uspokojenie, zawroty głowy, obniżenie ciśnienia) jest wyższe, dlatego często zaleca się rozważenie podania niższej dawki lub stosowanie leku ze szczególną ostrożnością12131415. Ostateczną decyzję o dawkowaniu podejmuje lekarz, dostosowując je indywidualnie.
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek i wątroby
W przypadku osób z zaburzeniami pracy nerek lub wątroby, szczególnie ważne jest monitorowanie działań niepożądanych i zachowanie ostrożności. W niektórych produktach podkreśla się, że u takich pacjentów może być konieczne indywidualne dostosowanie dawki i ścisła kontrola lekarska1617.
Kobiety w ciąży i matki karmiące piersią
Stosowanie klemastyny w ciąży i w okresie karmienia piersią powinno być rozważone indywidualnie, po ocenie korzyści i ryzyka przez lekarza. Brak jest jednoznacznych danych, które pozwalałyby na rutynowe zalecenie leku w tych grupach – dlatego samodzielne stosowanie klemastyny przez kobiety w ciąży lub karmiące piersią nie jest zalecane16.
- Nie należy łączyć klemastyny z alkoholem ani z innymi lekami działającymi uspokajająco na ośrodkowy układ nerwowy.
- Niektóre postacie leku (np. syropy) zawierają substancje pomocnicze, które mogą być przeciwwskazane w przypadku niektórych chorób metabolicznych, np. nietolerancji fruktozy.
- U pacjentów z chorobami przewlekłymi (np. jaskra, rozrost gruczołu krokowego, nadciśnienie) lek należy stosować ze szczególną ostrożnością.
- Przyjmowanie klemastyny może wymagać przerwania przed wykonaniem testów alergicznych.
Dawkowanie w zależności od wskazania
- Alergiczny nieżyt nosa: Dzieci od 6 lat oraz dorośli: syrop 10 ml (1 mg) dwa razy dziennie; dzieci młodsze – zgodnie z zaleceniami dotyczącymi wieku52.
- Alergie skórne (np. pokrzywka, świąd): U dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat: 20 ml syropu (2 mg) dwa razy dziennie. U dzieci dawka dostosowana do wieku i masy ciała54.
- Wstrząs anafilaktyczny, obrzęk naczynioruchowy: Roztwór do wstrzykiwań: 2 ml (2 mg) dożylnie lub domięśniowo dwa razy dziennie, w razie potrzeby bezpośrednio przed zabiegiem6.
Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania
- Tabletki i syrop (dorośli): Maksymalnie 6 mg klemastyny na dobę (np. 6 tabletek lub 60 ml syropu)34.
- Dzieci: Maksymalna dawka dobowa zależy od wieku – np. dla dzieci 6–12 lat nie powinna przekraczać 3 mg (30 ml syropu)5.
Przekroczenie dobowej dawki może prowadzić do poważnych działań niepożądanych, takich jak senność, zaburzenia koordynacji, pobudzenie, drgawki, a nawet zapaść sercowo-naczyniowa. W przypadku podejrzenia przedawkowania należy natychmiast zwrócić się po pomoc medyczną181920.
Klemastyna – skuteczne dawkowanie w różnych grupach pacjentów
| Grupa pacjentów | Schemat dawkowania |
|---|---|
| Dorośli | 1 mg dwa razy na dobę (maks. 6 mg/dobę); w ostrych reakcjach (np. wstrząs) – 2 mg dożylnie lub domięśniowo dwa razy na dobę |
| Dzieci 1–3 lata | 2,5–5 ml syropu (0,25–0,5 mg) dwa razy na dobę |
| Dzieci 3–6 lat | 5 ml syropu (0,5 mg) dwa razy na dobę |
| Dzieci 6–12 lat | 5–10 ml syropu (0,5–1 mg) dwa razy na dobę; maks. 3 mg/dobę |
| Dzieci powyżej 12 lat i młodzież | 1 mg dwa razy na dobę (jak dorośli) |
| Osoby starsze | Zaleca się rozważenie niższej dawki lub ostrożność w stosowaniu |
| Pacjenci z niewydolnością nerek/wątroby | Indywidualne dostosowanie dawki i ścisła kontrola lekarska |
| Kobiety w ciąży i karmiące piersią | Stosowanie tylko po indywidualnej ocenie przez lekarza |


















