Czym jest karbocysteina i kiedy może dojść do jej przedawkowania?
Karbocysteina (Carbocisteinum) to substancja czynna obecna w wielu lekach wykrztuśnych, stosowanych w postaci syropów, tabletek do ssania, kapsułek czy granulatów do sporządzania roztworu doustnego123. Zazwyczaj przyjmowana jest zgodnie z zaleceniami lekarza lub instrukcją na opakowaniu. Przedawkowanie oznacza przyjęcie dawki znacznie większej niż zalecana, co może się zdarzyć np. przez pomyłkę, nieuważne odmierzenie syropu lub przypadkowe połknięcie większej ilości tabletek45.
Standardowe dawki karbocysteiny
- Syropy: najczęściej 50 mg karbocysteiny w 1 ml syropu16.
- Tabletki do ssania: 750 mg w jednej tabletce2.
- Kapsułki: 375 mg w jednej kapsułce7.
- Granulaty do sporządzania roztworu doustnego: 1500 mg w jednej saszetce3.
Przyjęcie większej ilości niż zalecana może skutkować przedawkowaniem, choć w praktyce jest to rzadkie ze względu na niską toksyczność karbocysteiny489.
- Przedawkowanie karbocysteiny rzadko prowadzi do poważnych konsekwencji zdrowotnych, ale zawsze należy zachować ostrożność podczas dawkowania.
- Objawy po przedawkowaniu dotyczą głównie przewodu pokarmowego i zazwyczaj są łagodne.
- Nie opisano przypadków ciężkich zatruć ani zgonów związanych z przyjęciem zbyt dużej ilości karbocysteiny.
- Niezależnie od samopoczucia po przyjęciu nadmiernej dawki, zalecane jest skontaktowanie się z personelem medycznym.
Objawy przedawkowania karbocysteiny
We wszystkich dostępnych źródłach podkreśla się, że przedawkowanie karbocysteiny najczęściej nie powoduje ciężkich objawów, a zatrucie jest mało prawdopodobne489. Najczęstsze symptomy dotyczą układu pokarmowego i mogą pojawić się niezależnie od przyjętej postaci leku – zarówno po syropach, tabletkach, kapsułkach, jak i granulkach do sporządzania roztworu doustnego510.
Objawy te zwykle mają łagodny lub umiarkowany charakter i nie zagrażają życiu, choć mogą być uciążliwe. W literaturze nie odnotowano przypadków ciężkich powikłań po przedawkowaniu karbocysteiny, nawet w dużych dawkach48.
Co robić w przypadku przedawkowania karbocysteiny?
W razie przypadkowego przyjęcia zbyt dużej ilości karbocysteiny, zalecane jest jak najszybsze przeprowadzenie płukania żołądka oraz obserwacja pacjenta51011. Jeśli objawy są łagodne i ograniczają się do dolegliwości ze strony układu pokarmowego, zwykle wystarcza leczenie objawowe, czyli łagodzenie poszczególnych symptomów, np. nawodnienie i odpoczynek4.
- Płukanie żołądka w krótkim czasie po przyjęciu dużej dawki413
- Obserwacja pacjenta w warunkach domowych lub szpitalnych (w zależności od nasilenia objawów)514
- Leczenie objawowe – łagodzenie nudności, bólu brzucha, nawodnienie4
W żadnym z dostępnych źródeł nie podano informacji o istnieniu odtrutki (antidotum) dla karbocysteiny4149. Leczenie opiera się więc na postępowaniu objawowym i monitorowaniu stanu zdrowia.
- Przedawkowanie karbocysteiny prowadzi zazwyczaj do łagodnych dolegliwości pokarmowych, takich jak nudności, wymioty, biegunka czy ból brzucha.
- W przypadku przyjęcia zbyt dużej dawki należy jak najszybciej skontaktować się z personelem medycznym.
- Nie istnieje odtrutka na karbocysteinę – postępowanie polega na płukaniu żołądka i leczeniu objawowym.
- Nie są znane przypadki poważnych zatruć czy trwałych powikłań po przedawkowaniu tej substancji.
Tabela podsumowująca: objawy, postępowanie i hospitalizacja
| Objawy | Postępowanie | Konieczność hospitalizacji |
|---|---|---|
| Łagodne (nudności, ból brzucha, pojedyncze wymioty) | Leczenie objawowe, obserwacja | Nie zawsze, zależy od nasilenia objawów |
| Umiarkowane (intensywna biegunka, wielokrotne wymioty) | Płukanie żołądka, leczenie objawowe, obserwacja | Wskazana obserwacja w szpitalu |
| Ciężkie (zaburzenia wodno-elektrolitowe na skutek wymiotów/biegunki – bardzo rzadkie) | Płukanie żołądka, leczenie objawowe, intensywna obserwacja | Tak, hospitalizacja wskazana |
Karbocysteina – bezpieczna, ale stosuj zgodnie z zaleceniami
Karbocysteina uznawana jest za substancję o niskiej toksyczności, a przypadki jej przedawkowania praktycznie nie występują w praktyce klinicznej414. W razie przyjęcia większej ilości leku najczęściej pojawiają się tylko dolegliwości ze strony układu pokarmowego, które ustępują po krótkim czasie i leczeniu objawowym. Mimo tego zawsze należy stosować karbocysteinę zgodnie z zaleceniami, nie przekraczać przepisanej dawki i zachować ostrożność przy podawaniu dzieciom.


















