Karbidopa – dawkowanie leku

Dawkowanie karbidopy – ogólne zasady

Karbidopa jest zawsze stosowana w połączeniu z lewodopą, a czasem także z entakaponem, w leczeniu objawów choroby Parkinsona¹²³. Jej zadaniem jest zwiększenie ilości lewodopy docierającej do mózgu, co pozwala na stosowanie mniejszych dawek lewodopy i ograniczenie działań niepożądanych⁴⁵.

• Standardowa dawka karbidopy zależy od zastosowanego produktu i zwykle wynosi od 70 mg do 100 mg na dobę, co jest ilością wystarczającą do zablokowania enzymu rozkładającego lewodopę poza mózgiem¹⁶³.
• Dawkowanie powinno być dobierane indywidualnie dla każdego pacjenta – zarówno dawka, jak i częstotliwość podania mogą się różnić w zależności od reakcji organizmu na leczenie¹³.
• Leki z karbidopą są dostępne w różnych postaciach: tabletki o natychmiastowym i przedłużonym uwalnianiu (do stosowania doustnego), żel do podania dojelitowego oraz roztwór do infuzji podskórnej⁷⁸⁹.
• Podstawowe schematy dawkowania zależą od wybranej postaci leku, drogi podania oraz obecności innych substancji czynnych w preparacie³²¹⁰.

Najczęstsze schematy dawkowania karbidopy

Tabletki doustne (połączenie z lewodopą)

• Tabletki o natychmiastowym uwalnianiu: początkowa dawka to zwykle ½ do 1 tabletki (np. 25 mg karbidopy) podawana 1-3 razy na dobę. Dawka może być stopniowo zwiększana w zależności od tolerancji i potrzeb pacjenta¹⁶.
• Tabletki o przedłużonym uwalnianiu: zwykle zaczyna się od 1 tabletki (np. 50 mg karbidopy) 2 razy na dobę, zachowując co najmniej 6-godzinne przerwy pomiędzy dawkami¹¹¹².
• W przypadku konieczności zmiany leku, np. z samej lewodopy, należy zachować odpowiednią przerwę (najczęściej 12 godzin) przed rozpoczęciem leczenia preparatem z karbidopą¹³¹⁴.

Tabletki złożone: lewodopa/karbidopa/entakapon

• Stosuje się różne moce tabletek, a każda tabletka zawiera określoną ilość lewodopy, karbidopy i entakaponu³¹⁵.
• Zalecana dawka karbidopy powinna wynosić minimum 70-100 mg na dobę. W praktyce oznacza to najczęściej przyjmowanie 3-4 tabletek dziennie, w zależności od indywidualnych potrzeb i reakcji organizmu³.
• Maksymalna liczba tabletek zależy od mocy preparatu, najczęściej nie przekracza 7-10 tabletek na dobę (przy najmocniejszych dawkach może to być mniej tabletek)¹⁶.

Żel do podania dojelitowego (Duodopa, Lecigon)

• Podawanie żelu odbywa się za pomocą specjalnej pompy bezpośrednio do jelita cienkiego²¹⁷.
• Dawkę dobową ustala się indywidualnie, najczęściej składa się ona z porannego bolusa (dawki początkowej), ciągłej dawki podtrzymującej oraz ewentualnych dodatkowych bolusów w ciągu dnia²¹⁷.
• Typowa dawka podtrzymująca dla karbidopy wynosi 40-120 mg na dobę, ale może być modyfikowana według potrzeb pacjenta¹⁸.
• Maksymalna zalecana dawka dobowego żelu to 200 ml (co odpowiada 500 mg karbidopy), a w przypadku Lecigon – 100 ml (500 mg karbidopy jednowodnej)¹⁸¹⁷.

Roztwór do infuzji podskórnej (Produodopa)

• Produodopa to roztwór, który podaje się przez całą dobę w postaci wlewu podskórnego przy użyciu specjalnej pompy¹⁰.
• Początkową szybkość infuzji oblicza się na podstawie dotychczas przyjmowanej dawki lewodopy i karbidopy, z uwzględnieniem przelicznika i okresu 24-godzinnego podawania¹⁹.
• W przypadku tej postaci leku dawka karbidopy przeliczana jest na podstawie stosunku 20:1 względem lewodopy, a całkowita dawka dobowa foskarbidopy nie powinna przekraczać 300 mg¹⁰.

Dawkowanie karbidopy w szczególnych grupach pacjentów

• Dzieci i młodzież: nie zaleca się stosowania karbidopy u osób poniżej 18 lat – brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności²⁰²¹²².
• Osoby w podeszłym wieku: nie ma konieczności rutynowej modyfikacji dawki; dawkowanie ustala się indywidualnie, a skuteczność i bezpieczeństwo potwierdzono w tej grupie wiekowej²³²⁴²⁵.
• Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek: zwykle nie jest konieczna modyfikacja dawki, ale w przypadku ciężkich zaburzeń nerek zaleca się ostrożność i indywidualne dostosowanie dawkowania^2324252627.
• Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby: przy łagodnych i umiarkowanych zaburzeniach wątroby należy zachować ostrożność i rozważyć zmniejszenie dawki. W przypadku ciężkich zaburzeń wątroby stosowanie karbidopy jest przeciwwskazane^24252827.
• Kobiety w ciąży i karmiące piersią: stosowanie karbidopy w tych grupach nie jest zalecane, ponieważ nie ma wystarczających danych potwierdzających bezpieczeństwo⁵²⁹³⁰.

Zmiany dawkowania w zależności od wskazania

Dawkowanie karbidopy zależy przede wszystkim od postaci leku, drogi podania oraz obecności innych substancji czynnych. W przypadku leków złożonych z entakaponem (np. Stalevo, Corbilta, Levodopa/Carbidopa/Entacapone Orion) może być konieczne zmniejszenie dawki lewodopy na początku terapii, zwłaszcza u pacjentów, u których występowały wcześniej dyskinezy³¹³². W przypadku przejścia z tabletek na żel dojelitowy lub infuzję podskórną, dawkowanie jest przeliczane indywidualnie, a dawki mogą być korygowane w trakcie terapii³³³²³⁴.

Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania

• Maksymalna zalecana dawka karbidopy to zwykle 200 mg na dobę w przypadku klasycznych tabletek doustnych lub do 500 mg na dobę w przypadku żelu dojelitowego, w zależności od preparatu²⁰¹⁸¹⁷.
• W przypadku preparatów z entakaponem ograniczeniem jest maksymalna dawka entakaponu – 2000 mg na dobę, co przekłada się na określoną liczbę tabletek i ilość karbidopy³¹⁵.
• Przedawkowanie karbidopy może objawiać się m.in. dystonią, dyskinezami, kurczem powiek, pobudzeniem, zaburzeniami rytmu serca i zmianą zabarwienia moczu. W razie przedawkowania konieczne jest monitorowanie czynności serca i wdrożenie leczenia objawowego^3536373839.

Podsumowanie: karbidopa – dawkowanie w praktyce