Czym jest jopromid i kiedy może dojść do przedawkowania?
Jopromid (Iopromidum) to substancja czynna stosowana jako środek kontrastowy podczas badań radiologicznych, takich jak tomografia komputerowa czy angiografia12. Dostępny jest w postaci roztworu do wstrzykiwań o różnych stężeniach, na przykład 623,40 mg/ml (Ultravist 300) i 768,86 mg/ml (Ultravist 370), co odpowiada odpowiednio 300 mg i 370 mg jodu na mililitr12. Standardowa dawka ustalana jest indywidualnie, w zależności od rodzaju badania, masy ciała i stanu pacjenta.
Do przedawkowania może dojść najczęściej przez przypadkowe podanie zbyt dużej ilości środka kontrastowego donaczyniowo, czyli bezpośrednio do żyły lub tętnicy34. Przedawkowanie oznacza podanie większej ilości substancji, niż jest to zalecane w danej sytuacji klinicznej. Każda sytuacja przekroczenia zalecanej dawki niesie ryzyko niepożądanych reakcji organizmu.
Objawy przedawkowania jopromidu
W badaniach nie wykazano dużego ryzyka ostrego zatrucia jopromidem, jednak po przekroczeniu zalecanej dawki mogą pojawić się różne objawy, które najczęściej dotyczą nerek, gospodarki wodno-elektrolitowej oraz układów sercowo-naczyniowego i oddechowego34.
Najczęstsze objawy według układów narządowych:
- Układ nerkowy: niewydolność nerek, pogorszenie funkcji nerek, zmniejszona ilość wydalanego moczu34
- Gospodarka wodno-elektrolitowa: zaburzenia poziomu elektrolitów (sód, potas, wapń), odwodnienie lub przewodnienie organizmu34
- Układ sercowo-naczyniowy: zaburzenia rytmu serca, spadek lub wzrost ciśnienia tętniczego, powikłania zagrażające życiu w ciężkich przypadkach34
- Układ oddechowy: trudności w oddychaniu, powikłania ze strony płuc34
Nasilenie objawów może być różne – od łagodnych do bardzo poważnych, włącznie z zagrożeniem życia. Dlatego tak ważne jest szybkie rozpoznanie i reakcja w przypadku podejrzenia przedawkowania.
Postępowanie w przypadku przedawkowania
W przypadku podejrzenia przedawkowania jopromidu należy natychmiast monitorować podstawowe funkcje życiowe oraz parametry gospodarki wodno-elektrolitowej i czynność nerek34. Leczenie polega przede wszystkim na podtrzymaniu funkcji życiowych i korekcji zaburzeń, które mogą się pojawić.
- Monitorowanie poziomu płynów w organizmie (wolemii) oraz elektrolitów34
- Ocena i wspomaganie czynności nerek – w razie potrzeby wdrożenie leczenia nerkozastępczego (dializy)34
- Stabilizacja parametrów krążeniowo-oddechowych
- Brak specyficznego antidotum – leczenie jest objawowe i wspomagające34
- Jopromid jest eliminowany z organizmu przez nerki i może być usunięty za pomocą dializy, jeśli zajdzie taka potrzeba.
- Brak jest odtrutki (antidotum) działającej bezpośrednio na jopromid.
- Wszystkie działania skupiają się na stabilizacji stanu pacjenta oraz monitorowaniu parametrów organizmu.
- Szczególną uwagę należy zwrócić na osoby z chorobami nerek, serca lub zaburzeniami elektrolitowymi, które są bardziej narażone na powikłania.
Tabela podsumowująca objawy i postępowanie przy przedawkowaniu jopromidu
| Objawy | Postępowanie | Konieczność hospitalizacji |
|---|---|---|
| Łagodne: niewielkie zaburzenia elektrolitowe, przejściowe pogorszenie funkcji nerek | Monitorowanie parametrów życiowych, korekcja elektrolitów, obserwacja | Może być konieczna, szczególnie u osób z chorobami przewlekłymi |
| Umiarkowane: znaczne zaburzenia elektrolitowe, wyraźne pogorszenie funkcji nerek, objawy ze strony serca lub płuc | Intensywne monitorowanie, leczenie wspomagające, ewentualnie dializa | Wskazana hospitalizacja na oddziale szpitalnym |
| Ciężkie: niewydolność nerek, ciężkie zaburzenia rytmu serca, ostra niewydolność oddechowa | Leczenie na oddziale intensywnej terapii, dializa, wsparcie krążeniowo-oddechowe | Bezwzględna konieczność hospitalizacji i leczenia specjalistycznego |
Jopromid – bezpieczeństwo stosowania i zagrożenia związane z przedawkowaniem
Jopromid jest substancją o dobrze udokumentowanym profilu bezpieczeństwa, jeśli stosuje się go zgodnie z zaleceniami. Jednak przedawkowanie, nawet jeśli nie występuje często, może prowadzić do poważnych zaburzeń w organizmie, zwłaszcza u osób z istniejącymi chorobami nerek lub serca. W przypadku podejrzenia podania zbyt dużej dawki zawsze konieczne jest monitorowanie stanu pacjenta oraz wdrożenie odpowiedniego postępowania, takiego jak korekcja gospodarki wodno-elektrolitowej czy dializa. Leczenie skupia się na podtrzymaniu funkcji życiowych, ponieważ nie ma specyficznej odtrutki dla tej substancji34.


















