Ogólne zasady dawkowania jomeprolu
Jomeprol (iomeprolum) to substancja czynna stosowana jako środek kontrastowy w diagnostyce radiologicznej. Jest dostępny w postaci roztworu do wstrzykiwań o różnych stężeniach jodu: 200, 250, 300, 350 i 400 mg jodu na mililitr1. Lek podaje się głównie dożylnie lub dotętniczo, a dobór dawki zależy od rodzaju badania, wieku i masy ciała pacjenta, a także od stanu klinicznego2.
- Standardowa dawka dla dorosłych zależy od rodzaju badania i waha się od 10 ml do nawet 250 ml roztworu do wstrzykiwań2.
- Częstotliwość podawania jest jednorazowa dla każdego badania, ale w razie potrzeby można powtórzyć podanie, zwłaszcza w przypadku flebografii obwodowej2.
- Czas trwania terapii ogranicza się do czasu wykonania badania diagnostycznego2.
- Dostępne postacie to roztwory do wstrzykiwań, które są stosowane wyłącznie przez wykwalifikowany personel medyczny1.
- Drogi podania obejmują głównie podanie dożylne i dotętnicze, a także inne, zależnie od rodzaju badania (np. dokanałowo przy mielografii)2.
Dawkowanie w poszczególnych badaniach diagnostycznych
W zależności od rodzaju badania, jomeprol podaje się w różnych ilościach. Oto przykładowe schematy dawkowania dla najczęściej wykonywanych procedur diagnostycznych2:
- Dożylna urografia:
- Dorośli: 50–150 ml
- Noworodki: 3–4,8 ml/kg masy ciała
- Niemowlęta: 2,5–4 ml/kg masy ciała
- Dzieci: 1–2,5 ml/kg masy ciała
- Flebografia obwodowa (dorośli): 10–100 ml, w razie potrzeby można powtórzyć (10–50 ml na kończyny górne, 50–100 ml na kończyny dolne)
- Tomografia komputerowa (CT) mózgu (dorośli): 50–200 ml
- Tomografia komputerowa (CT) ciała (dorośli): 100–200 ml
- Kawernozografia (dorośli): do 100 ml
- Dożylna cyfrowa angiografia subtrakcyjna (DSA, dorośli): 100–250 ml
- Interwencyjna dotętnicza DSA (dorośli): 30–60 ml (dawka ogólna), 5–10 ml (wybiórcze wstrzyknięcie)
- Angiografia płucna (dorośli): do 170 ml
- Angiografia mózgowa (dorośli): do 100 ml
- Arteriografia w pediatrii (dzieci): do 130 ml
Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów
Dzieci i młodzież
Dawkowanie u dzieci zależy od wieku oraz masy ciała. W przypadku dożylnej urografii noworodki otrzymują 3–4,8 ml/kg masy ciała, niemowlęta 2,5–4 ml/kg, a starsze dzieci 1–2,5 ml/kg. Przy arteriografii pediatrycznej maksymalna dawka to 130 ml2.
Pacjenci w podeszłym wieku
Dla osób starszych zazwyczaj stosuje się takie same dawki jak u dorosłych, ale dawka powinna być dostosowana do masy ciała i ogólnego stanu zdrowia. W przypadku osób z upośledzoną czynnością nerek lub innymi schorzeniami należy zachować szczególną ostrożność2.
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
U pacjentów z niewydolnością nerek, szczególnie ciężką, zaleca się zachowanie ostrożności i dostosowanie dawki, aby uniknąć ryzyka przedawkowania i powikłań. U osób dorosłych z upośledzoną czynnością nerek, w tym chorych na cukrzycę, można stosować jomeprol, ale dawka powinna być indywidualnie dobrana2.
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby
Brak szczegółowych informacji o konieczności modyfikacji dawkowania u osób z zaburzeniami czynności wątroby w dostępnych źródłach2.
Kobiety w ciąży i matki karmiące piersią
W badaniach przedklinicznych nie wykazano szczególnego zagrożenia dla płodu ani noworodka, ale stosowanie jomeprolu w ciąży i podczas karmienia piersią powinno być ograniczone do przypadków, w których korzyści przewyższają ryzyko3.
- Podanie jomeprolu powinno odbywać się wyłącznie pod nadzorem wykwalifikowanego personelu medycznego.
- W przypadku powikłań konieczne jest szybkie wdrożenie odpowiedniego postępowania ratunkowego.
- Powtórne wykonanie mielografii z użyciem jomeprolu jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko przedawkowania.
- Należy unikać przekraczania zalecanych dawek, szczególnie u osób z zaburzeniami czynności nerek lub innych narządów.
Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania
W ChPL nie określono jednoznacznie maksymalnej dawki dobowej, jednak przekroczenie zalecanych dawek może prowadzić do poważnych działań niepożądanych, zwłaszcza ze strony układu krążenia i oddechowego4. Dlatego zawsze należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę dostosowaną do pacjenta.
Tabela podsumowująca dawkowanie jomeprolu
| Grupa pacjentów | Schemat dawkowania |
|---|---|
| Dorośli | 50–250 ml (w zależności od badania); dawka dostosowana do masy ciała i rodzaju procedury |
| Noworodki | 3–4,8 ml/kg masy ciała (dożylna urografia) |
| Niemowlęta | 2,5–4 ml/kg masy ciała (dożylna urografia) |
| Dzieci | 1–2,5 ml/kg masy ciała (dożylna urografia); do 130 ml (arteriografia pediatryczna) |
| Osoby starsze | Jak u dorosłych, z uwzględnieniem masy ciała i stanu zdrowia |
| Pacjenci z niewydolnością nerek | Indywidualna modyfikacja dawki; zalecana ostrożność |
| Kobiety w ciąży i karmiące | Stosować tylko w razie konieczności, gdy korzyści przewyższają ryzyko |
Dawkowanie jomeprolu – elastyczne i indywidualne podejście
Jomeprol to środek kontrastowy o szerokim zakresie zastosowań i elastycznych schematach dawkowania. W praktyce klinicznej dawki są dostosowywane do indywidualnych potrzeb pacjenta – biorąc pod uwagę wiek, masę ciała, stan zdrowia i rodzaj badania. Dzięki temu możliwe jest przeprowadzenie skutecznej i bezpiecznej diagnostyki obrazowej zarówno u dorosłych, jak i u dzieci oraz osób w podeszłym wieku. Najważniejsze jest, aby każdorazowo dawkę jomeprolu ustalał personel medyczny, kierując się aktualnymi zaleceniami i stanem pacjenta23.


















