Ogólne zasady dawkowania glikopironium

Glikopironium występuje w różnych postaciach i jest stosowane zarówno u dorosłych, jak i dzieci, w zależności od wskazania. Najczęściej stosuje się je jako lek wziewny w leczeniu POChP, ale dostępna jest także postać doustna wykorzystywana w leczeniu ślinotoku u dzieci z przewlekłymi zaburzeniami neurologicznymi12.

Dawkowanie u dorosłych – leczenie POChP

  • Proszek do inhalacji w kapsułkach (monoterapia): Zalecana dawka to inhalacja zawartości jednej kapsułki raz na dobę. Każda kapsułka zawiera 44 mikrogramy glikopironium (dawka dostarczana)134.
  • Preparaty złożone (indakaterol + glikopironium): Zalecana dawka to inhalacja zawartości jednej kapsułki raz na dobę. Kapsułka zawiera 43 mikrogramy glikopironium (dawka dostarczana), podawana w skojarzeniu z 85 mikrogramami indakaterolu567.
  • Aerozol inhalacyjny (glikopironium + formoterol): Zalecana dawka to dwie inhalacje dwa razy na dobę (łącznie cztery inhalacje na dobę). Każda inhalacja zawiera 7,2 mikrograma glikopironium8.
  • Preparaty trójskładnikowe (beklometazon, formoterol, glikopironium): Zalecana dawka to dwie inhalacje dwa razy na dobę. Każda inhalacja zawiera 9 mikrogramów glikopironium910.

Dawkowanie u dzieci – leczenie ślinotoku

  • Roztwór doustny: Dawkowanie ustala się indywidualnie w oparciu o masę ciała dziecka. Początkowa dawka to około 12,8 mikrogramów glikopironium na kilogram masy ciała trzy razy na dobę. Dawka jest zwiększana co 7 dni, aż do osiągnięcia skutecznej dawki lub do maksymalnie 64 mikrogramów/kg mc. lub 6 ml roztworu trzy razy na dobę, w zależności od tego, która wartość jest mniejsza2.

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

Ważne: W przypadku ciężkich zaburzeń czynności nerek stosowanie glikopironium wymaga szczególnej ostrożności i decyzji lekarza, ponieważ lek może się gromadzić w organizmie. U osób z zaburzeniami czynności wątroby zazwyczaj nie ma potrzeby modyfikowania dawki, ale w ciężkich przypadkach należy zachować ostrożność i monitorować pacjenta. Nie należy stosować glikopironium u dzieci poniżej 3 lat (w leczeniu ślinotoku) ani u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek lub wymagających dializ, jeśli nie jest to absolutnie konieczne215.

Dzieci i młodzież

  • W leczeniu POChP nie zaleca się stosowania glikopironium u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat15.
  • W leczeniu ślinotoku roztwór doustny jest przeznaczony dla dzieci od 3. roku życia; bezpieczeństwo i skuteczność u młodszych dzieci nie zostały potwierdzone2.

Pacjenci w podeszłym wieku

  • W większości przypadków nie ma potrzeby modyfikowania dawki u osób powyżej 65. roku życia. Glikopironium można stosować w zalecanej dawce zarówno w leczeniu POChP, jak i ślinotoku, jeśli nie występują inne przeciwwskazania19108.
  • W przypadku roztworu doustnego nie zaleca się stosowania u osób starszych, ze względu na brak danych o skuteczności i bezpieczeństwie w tej grupie wiekowej11.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

  • Leczenie wziewne: W przypadku łagodnych do umiarkowanych zaburzeń czynności nerek można stosować standardową dawkę. W ciężkich zaburzeniach czynności nerek lub u osób wymagających dializ glikopironium należy stosować wyłącznie, gdy przewidywane korzyści przewyższają potencjalne ryzyko. Zaleca się ścisłą obserwację pacjenta1567349108.
  • Roztwór doustny: Dawki należy zmniejszyć o 30% u dzieci z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek. U dzieci z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (eGFR <30 ml/min/1,73 m²) stosowanie jest przeciwwskazane12.

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

  • Leczenie wziewne: Nie ma potrzeby modyfikowania dawki u osób z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby. W przypadku ciężkich zaburzeń należy zachować ostrożność i monitorować stan pacjenta131415161718192021.
  • Roztwór doustny: Z uwagi na to, że glikopironium jest wydalane głównie przez nerki, nie przewiduje się konieczności zmiany dawki u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby12.

Kobiety w ciąży i karmiące piersią

  • W przypadku roztworu doustnego glikopironium nie należy stosować u kobiet w ciąży i karmiących piersią22.
  • Dla pozostałych postaci, stosowanie w tej grupie pacjentów nie jest zalecane z powodu braku wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa23242526.

Dawkowanie w zależności od wskazania

Dawkowanie glikopironium zależy nie tylko od postaci leku i grupy wiekowej, ale także od wskazania terapeutycznego:

  • POChP: Dawkowanie standardowe (wziewnie, raz dziennie lub dwa razy dziennie w zależności od preparatu)1567348910.
  • Ślinotok u dzieci: Dawkowanie ustalane indywidualnie na podstawie masy ciała, stopniowo zwiększane do uzyskania skutecznej i dobrze tolerowanej dawki2.

Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania

  • W przypadku wziewnych postaci glikopironium nie należy przekraczać jednej dawki dziennie (monoterapia i preparaty złożone) lub czterech inhalacji na dobę (aerozole złożone). Przekroczenie zalecanej dawki może prowadzić do wystąpienia objawów typowych dla działania przeciwcholinergicznego, takich jak suchość w jamie ustnej, zaburzenia widzenia, trudności w oddawaniu moczu2728.
  • W leczeniu ślinotoku u dzieci maksymalna dawka wynosi 64 mikrogramy/kg masy ciała lub 6 ml roztworu trzy razy na dobę (w przypadku prawidłowej czynności nerek), a przy zaburzeniach czynności nerek – odpowiednio mniej2.
  • W razie przedawkowania konieczne jest leczenie objawowe i monitorowanie stanu pacjenta2728.
Pamiętaj: Glikopironium podawane wziewnie i doustnie ma inne schematy dawkowania, które muszą być bezwzględnie przestrzegane. W leczeniu POChP nie stosuje się tego leku u dzieci, a u dorosłych ważne jest, aby nie przekraczać zalecanej liczby inhalacji. W przypadku terapii ślinotoku u dzieci dawkowanie ustala się indywidualnie, a leczenie prowadzi się pod ścisłą kontrolą lekarza. Zawsze stosuj lek zgodnie z zaleceniami lekarza i informacją zawartą w ulotce.

Tabela podsumowująca schematy dawkowania glikopironium

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli (POChP, proszek do inhalacji w kapsułkach, monoterapia) 44 mikrogramy wziewnie raz na dobę
Dorośli (POChP, preparat złożony z indakaterolem) 43 mikrogramy wziewnie raz na dobę
Dorośli (POChP, aerozol wziewny z formoterolem) 7,2 mikrograma – 2 inhalacje dwa razy na dobę (łącznie 28,8 mikrograma/dobę)
Dorośli (POChP, trójskładnikowy preparat wziewny) 9 mikrogramów – 2 inhalacje dwa razy na dobę (łącznie 36 mikrogramów/dobę)
Dzieci (ślinotok, roztwór doustny, 3–17 lat) Indywidualne ustalanie dawki, początkowo ok. 12,8 µg/kg mc. 3x/dobę; stopniowo zwiększane do max. 64 µg/kg mc. 3x/dobę lub 6 ml 3x/dobę
Dzieci poniżej 3 lat Nie zaleca się / Przeciwwskazane
Osoby starsze Jak u dorosłych (z wyjątkiem roztworu doustnego – nie zaleca się)
Pacjenci z łagodnymi/umiarkowanymi zaburzeniami nerek Standardowa dawka (w przypadku roztworu doustnego – dawka zmniejszona o 30%)
Pacjenci z ciężką niewydolnością nerek Stosować tylko w razie konieczności i pod ścisłym nadzorem
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby Standardowa dawka, w ciężkich zaburzeniach – ostrożność
Kobiety w ciąży i karmiące piersią Nie stosować (roztwór doustny) / Niewskazane (inne postacie)

Glikopironium – różne postacie i elastyczność dawkowania

Glikopironium może być stosowane w kilku postaciach farmaceutycznych – jako proszek do inhalacji w kapsułkach, aerozol inhalacyjny lub roztwór doustny. Wybór postaci zależy od wskazania i wieku pacjenta. W leczeniu POChP u dorosłych najczęściej stosuje się postać wziewną, która pozwala na wygodne przyjmowanie leku raz dziennie. U dzieci z ciężkim ślinotokiem preferowany jest roztwór doustny, którego dawkę precyzyjnie dobiera się do masy ciała dziecka. Dla osób starszych i pacjentów z chorobami nerek lub wątroby konieczne może być dostosowanie schematu dawkowania, zwłaszcza w przypadku zaburzeń funkcji tych narządów12.

Pytania i odpowiedzi

Jak często należy przyjmować glikopironium w leczeniu POChP?

Najczęściej glikopironium przyjmuje się wziewnie raz na dobę, niezależnie od postaci, jednak niektóre preparaty złożone wymagają dwóch inhalacji dwa razy dziennie19108.

Czy dzieci mogą stosować glikopironium?

W leczeniu POChP nie stosuje się glikopironium u dzieci i młodzieży. Roztwór doustny jest przeznaczony dla dzieci od 3. roku życia w leczeniu ślinotoku12.

Jak zmienić dawkę glikopironium przy niewydolności nerek?

W łagodnych i umiarkowanych zaburzeniach nerek stosuje się standardową dawkę (w przypadku roztworu doustnego dawkę zmniejsza się o 30%). W ciężkiej niewydolności nerek stosowanie leku wymaga szczególnej ostrożności lub jest przeciwwskazane112.

Jakie są objawy przedawkowania glikopironium?

Objawy przedawkowania to m.in. suchość w jamie ustnej, zaburzenia widzenia, trudności w oddawaniu moczu, rozszerzenie źrenic, a w ciężkich przypadkach także zaburzenia rytmu serca i drgawki2730.

Czy można stosować glikopironium w ciąży lub podczas karmienia piersią?

Roztwór doustny jest przeciwwskazany u kobiet w ciąży i karmiących piersią. W przypadku innych postaci, brak jest wystarczających danych i stosowanie nie jest zalecane2223.