Fedratynib – działania niepożądane: co warto wiedzieć?
Każda substancja czynna stosowana w leczeniu, w tym fedratynib, może wywoływać działania niepożądane, choć nie u każdego pacjenta muszą one wystąpić1. Profil bezpieczeństwa fedratynibu jest dobrze poznany dzięki badaniom klinicznym, w których uczestniczyli pacjenci z różnymi postaciami włóknienia szpiku1. Działania niepożądane tej substancji bywają zróżnicowane – od łagodnych do poważniejszych, a ich częstość i nasilenie mogą zależeć od dawki, czasu stosowania, drogi podania oraz indywidualnych cech pacjenta, takich jak wiek, stan zdrowia czy jednoczesne przyjmowanie innych leków1.
W przypadku fedratynibu najczęściej zgłaszane są objawy ze strony przewodu pokarmowego oraz zaburzenia w morfologii krwi. Warto pamiętać, że decyzja o leczeniu powinna zawsze uwzględniać zarówno potencjalne korzyści, jak i ryzyko związane z wystąpieniem działań niepożądanych1.
Działania niepożądane bardzo często
Działania niepożądane określane jako „bardzo często” dotyczą więcej niż 1 na 10 pacjentów. W przypadku fedratynibu należą do nich zarówno objawy hematologiczne, jak i ze strony przewodu pokarmowego oraz inne układy organizmu2.
- Niedokrwistość – spadek liczby czerwonych krwinek, co może powodować osłabienie, bladość skóry i szybkie męczenie się2.
- Małopłytkowość – zmniejszenie liczby płytek krwi, zwiększające ryzyko krwawień i siniaków2.
- Neutropenia – obniżenie liczby białych krwinek, co może zwiększać podatność na infekcje2.
- Krwawienia – mogą dotyczyć różnych narządów i wymagają uwagi medycznej2.
- Biegunka – częsty, wodnisty stolec, mogący prowadzić do odwodnienia2.
- Nudności i wymioty – dolegliwości żołądkowe, często pojawiające się na początku leczenia2.
- Zaparcia – trudności z wypróżnianiem2.
- Ból głowy – uczucie ucisku lub bólu w obrębie głowy2.
- Podwyższona aktywność enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT) – może wskazywać na obciążenie wątroby2.
- Podwyższona aktywność amylazy i lipazy – enzymy trzustkowe, których wzrost może świadczyć o podrażnieniu trzustki2.
- Kurcze mięśni – mimowolne skurcze mięśni, mogące być uciążliwe2.
- Zmęczenie/astenia – uczucie wyczerpania, brak energii2.
- Wzrost stężenia kreatyniny – wskazuje na możliwe obciążenie nerek2.
- Zakażenie dróg moczowych – objawy to m.in. ból przy oddawaniu moczu, częste oddawanie moczu3.
Działania niepożądane często
Działania niepożądane występujące u 1 na 100 do mniej niż 1 na 10 pacjentów4:
- Encefalopatia Wernickego – rzadkie, ale poważne powikłanie neurologiczne związane z niedoborem witaminy B1; objawia się zaburzeniami świadomości, pamięci, koordynacji ruchowej5.
- Zawroty głowy – uczucie wirowania lub braku równowagi4.
- Nadciśnienie – podwyższone ciśnienie tętnicze krwi4.
- Niestrawność – uczucie dyskomfortu w nadbrzuszu, zgaga6.
- Ból kości – może być odczuwany jako bóle mięśniowo-szkieletowe6.
- Ból kończyn – dolegliwości bólowe w rękach lub nogach6.
- Dyzuria – ból lub dyskomfort przy oddawaniu moczu6.
- Zwiększenie masy ciała – może być związane z zatrzymaniem płynów6.
Działania niepożądane – szczególne przypadki i rzadkie powikłania
Niektóre działania niepożądane występują rzadziej, ale mogą być poważne i wymagają szybkiej reakcji. Przykładem jest encefalopatia (w tym encefalopatia Wernickego), która może rozwinąć się zwłaszcza u pacjentów z niedożywieniem, zaburzeniami wchłaniania lub przyjmujących wyższe dawki leku5. Objawy mogą obejmować zaburzenia pamięci, świadomości, koordynacji oraz inne objawy neurologiczne. W rzadkich przypadkach notowano encefalopatię wątrobową oraz pojedyncze przypadki śmiertelne, głównie u pacjentów z ciężkimi chorobami współistniejącymi5.
Warto podkreślić, że działania niepożądane mogą wymagać modyfikacji dawkowania, czasowego przerwania lub nawet zakończenia leczenia. Decyzje takie są podejmowane indywidualnie, w zależności od nasilenia objawów i stanu pacjenta7.
Możliwość zgłaszania działań niepożądanych
Każde podejrzewane działanie niepożądane po zastosowaniu fedratynibu powinno być zgłaszane do Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych lub bezpośrednio do producenta leku. Takie zgłoszenia pozwalają na bieżące monitorowanie bezpieczeństwa stosowania substancji czynnej oraz aktualizację informacji dla pacjentów i personelu medycznego8.
Tabela: Działania niepożądane fedratynibu według układów narządowych i częstości występowania
| Układ narządowy | Bardzo często | Często | Niezbyt często | Rzadko | Bardzo rzadko | Częstość nieznana |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Układ krwiotwórczy | Niedokrwistość, małopłytkowość, neutropenia, krwawienia | – | – | – | – | – |
| Układ pokarmowy | Biegunka, nudności, wymioty, zaparcia | Niestrawność | – | – | – | – |
| Wątroba i trzustka | Podwyższona aktywność AlAT, AspAT, amylazy, lipazy | – | – | – | – | – |
| Układ nerwowy | Ból głowy | Encefalopatia Wernickego, zawroty głowy | – | Encefalopatia wątrobowa | – | – |
| Układ mięśniowo-szkieletowy | Kurcze mięśni | Ból kości, ból kończyn | – | – | – | – |
| Układ moczowy | Zakażenie dróg moczowych, wzrost stężenia kreatyniny | Dyzuria | – | – | – | – |
| Inne | Zmęczenie/astenia | Nadciśnienie, zwiększenie masy ciała | – | – | – | – |
Fedratynib – bezpieczeństwo stosowania w praktyce
Fedratynib, choć skuteczny w leczeniu określonych chorób szpiku kostnego, może powodować szereg działań niepożądanych – od typowych, takich jak nudności, biegunka czy zmęczenie, po rzadkie i poważniejsze powikłania neurologiczne lub zaburzenia krwi. Większość objawów pojawia się na początku leczenia i ustępuje w trakcie dalszej terapii lub po odpowiednich działaniach, takich jak zmiana dawki czy czasowe przerwanie leczenia. Regularne monitorowanie i zgłaszanie wszystkich niepokojących objawów pozwala na bezpieczne stosowanie tej substancji czynnej oraz zwiększa skuteczność leczenia258.


















