Jak działa esketamina?

Esketamina należy do grupy leków przeciwdepresyjnych o innowacyjnym mechanizmie działania. Oddziałuje na określone receptory w mózgu, co prowadzi do poprawy funkcjonowania obszarów odpowiedzialnych za nastrój i emocje. Dzięki temu może bardzo szybko złagodzić objawy depresji, zwłaszcza u osób, które nie reagują na tradycyjne leczenie1.

Wskazania do stosowania esketaminy

Wskazania u dorosłych

Esketamina w postaci aerozolu do nosa jest stosowana u osób dorosłych wyłącznie w ściśle określonych przypadkach. Zawsze podaje się ją razem z doustnym lekiem przeciwdepresyjnym (należącym do grupy SSRI lub SNRI). Główne wskazania to:

  • Depresja oporna na leczenie (TRD): Esketamina jest przeznaczona dla dorosłych pacjentów, którzy cierpią na umiarkowaną lub ciężką depresję i nie zareagowali na co najmniej dwie różne terapie lekami przeciwdepresyjnymi podczas obecnego epizodu choroby2.
  • Szybka poprawa w nagłych przypadkach psychiatrycznych: Esketaminę można zastosować jako intensywną, krótkotrwałą terapię, jeśli konieczne jest szybkie złagodzenie objawów depresji, które stanowią zagrożenie dla zdrowia lub życia pacjenta. W takich przypadkach również stosuje się ją razem z doustną terapią przeciwdepresyjną2.
Ważne: Esketamina nie jest stosowana samodzielnie – zawsze łączy się ją z doustnym lekiem przeciwdepresyjnym z grupy SSRI lub SNRI. Lek podawany jest wyłącznie w placówkach medycznych pod nadzorem personelu, co minimalizuje ryzyko nadużycia i zapewnia bezpieczeństwo. Nie stosuje się jej do zapobiegania samobójstwom ani jako pierwszego wyboru w leczeniu depresji23.

Wskazania u dzieci i młodzieży

Esketamina nie jest przeznaczona do stosowania u dzieci i młodzieży. Europejska Agencja Leków nie wymagała przeprowadzania badań w tej grupie wiekowej, dlatego bezpieczeństwo i skuteczność stosowania u osób poniżej 18 roku życia nie zostały potwierdzone4.

Różnice w stosowaniu w zależności od postaci leku i połączeń

Esketamina dostępna jest w postaci aerozolu do nosa. Wskazania dotyczą wyłącznie tej formy podania i nie obejmują innych postaci czy sposobów stosowania. Lek jest stosowany wyłącznie w połączeniu z innym lekiem przeciwdepresyjnym (SSRI lub SNRI), nigdy jako jedyny lek2.

Stosowanie u osób starszych

U osób w podeszłym wieku (65 lat i więcej) esketamina może być stosowana w tych samych wskazaniach co u młodszych dorosłych, jednak lekarz powinien zachować szczególną ostrożność ze względu na większe ryzyko upadków i możliwość wystąpienia innych działań niepożądanych. Badania wykazały, że skuteczność esketaminy w tej grupie może być nieco niższa, zwłaszcza u osób powyżej 75 lat56.

Stosowanie u pacjentów z niewydolnością nerek

Brak jest szczegółowych zaleceń dotyczących stosowania esketaminy u pacjentów z niewydolnością nerek w materiałach źródłowych, dlatego o możliwości zastosowania decyduje lekarz na podstawie indywidualnej oceny pacjenta.

Wskazanie Dorośli Dzieci > 12 lat Dzieci < 12 lat Osoby starsze Pacjenci z niewydolnością nerek
Depresja oporna na leczenie (TRD) Tak, w połączeniu z SSRI/SNRI Nie Nie Tak, z ostrożnością Decyzja lekarza
Szybka poprawa w nagłych przypadkach psychiatrycznych Tak, w połączeniu z SSRI/SNRI Nie Nie Tak, z ostrożnością Decyzja lekarza
Najważniejsze informacje dla pacjenta:

  • Esketamina przeznaczona jest wyłącznie dla dorosłych pacjentów z depresją oporną na leczenie lub wymagających szybkiej interwencji w przypadku nagłych objawów depresyjnych.
  • Nie stosuje się jej u dzieci i młodzieży.
  • Lek podawany jest wyłącznie pod nadzorem personelu medycznego w wyspecjalizowanych placówkach.
  • Stosowanie esketaminy wymaga ścisłego przestrzegania zaleceń lekarza, szczególnie u osób starszych i pacjentów z chorobami współistniejącymi.

Esketamina w leczeniu depresji opornej na leczenie – podsumowanie

Esketamina jest nowoczesnym lekiem o udowodnionej skuteczności w leczeniu dorosłych z umiarkowaną lub ciężką depresją, która nie reaguje na standardowe terapie. Stosuje się ją również jako szybkie wsparcie w nagłych przypadkach, gdy objawy depresji wymagają natychmiastowej interwencji. Lek zawsze podawany jest w połączeniu z doustnym lekiem przeciwdepresyjnym i wyłącznie pod ścisłym nadzorem medycznym. Nie jest przeznaczony dla dzieci i młodzieży, a u osób starszych wymaga szczególnej ostrożności. Esketamina nie zapobiega samobójstwom, a jej użycie powinno być dobrze przemyślane przez lekarza prowadzącego23156.

Pytania i odpowiedzi

Na co jest stosowana esketamina?

Esketamina jest stosowana u dorosłych z depresją oporną na leczenie oraz w nagłych przypadkach depresyjnych, gdy potrzebna jest szybka poprawa stanu psychicznego2.

Czy esketaminę można stosować u dzieci?

Nie, esketamina nie jest przeznaczona do stosowania u dzieci i młodzieży5.

Czy esketaminę można stosować samodzielnie?

Nie, esketaminę zawsze podaje się razem z doustnym lekiem przeciwdepresyjnym z grupy SSRI lub SNRI2.

Czy esketamina zapobiega samobójstwom?

Nie wykazano skuteczności esketaminy w zapobieganiu samobójstwom ani w zmniejszaniu myśli samobójczych4.

Jak szybko działa esketamina?

Esketamina może przynieść poprawę objawów depresji już po 24 godzinach od pierwszej dawki8.