Jak działa esketamina?
Esketamina należy do grupy leków przeciwdepresyjnych o innowacyjnym mechanizmie działania. Oddziałuje na określone receptory w mózgu, co prowadzi do poprawy funkcjonowania obszarów odpowiedzialnych za nastrój i emocje. Dzięki temu może bardzo szybko złagodzić objawy depresji, zwłaszcza u osób, które nie reagują na tradycyjne leczenie1.
Wskazania do stosowania esketaminy
Wskazania u dorosłych
Esketamina w postaci aerozolu do nosa jest stosowana u osób dorosłych wyłącznie w ściśle określonych przypadkach. Zawsze podaje się ją razem z doustnym lekiem przeciwdepresyjnym (należącym do grupy SSRI lub SNRI). Główne wskazania to:
- Depresja oporna na leczenie (TRD): Esketamina jest przeznaczona dla dorosłych pacjentów, którzy cierpią na umiarkowaną lub ciężką depresję i nie zareagowali na co najmniej dwie różne terapie lekami przeciwdepresyjnymi podczas obecnego epizodu choroby2.
- Szybka poprawa w nagłych przypadkach psychiatrycznych: Esketaminę można zastosować jako intensywną, krótkotrwałą terapię, jeśli konieczne jest szybkie złagodzenie objawów depresji, które stanowią zagrożenie dla zdrowia lub życia pacjenta. W takich przypadkach również stosuje się ją razem z doustną terapią przeciwdepresyjną2.
Wskazania u dzieci i młodzieży
Esketamina nie jest przeznaczona do stosowania u dzieci i młodzieży. Europejska Agencja Leków nie wymagała przeprowadzania badań w tej grupie wiekowej, dlatego bezpieczeństwo i skuteczność stosowania u osób poniżej 18 roku życia nie zostały potwierdzone4.
Różnice w stosowaniu w zależności od postaci leku i połączeń
Esketamina dostępna jest w postaci aerozolu do nosa. Wskazania dotyczą wyłącznie tej formy podania i nie obejmują innych postaci czy sposobów stosowania. Lek jest stosowany wyłącznie w połączeniu z innym lekiem przeciwdepresyjnym (SSRI lub SNRI), nigdy jako jedyny lek2.
Stosowanie u osób starszych
U osób w podeszłym wieku (65 lat i więcej) esketamina może być stosowana w tych samych wskazaniach co u młodszych dorosłych, jednak lekarz powinien zachować szczególną ostrożność ze względu na większe ryzyko upadków i możliwość wystąpienia innych działań niepożądanych. Badania wykazały, że skuteczność esketaminy w tej grupie może być nieco niższa, zwłaszcza u osób powyżej 75 lat56.
Stosowanie u pacjentów z niewydolnością nerek
Brak jest szczegółowych zaleceń dotyczących stosowania esketaminy u pacjentów z niewydolnością nerek w materiałach źródłowych, dlatego o możliwości zastosowania decyduje lekarz na podstawie indywidualnej oceny pacjenta.
| Wskazanie | Dorośli | Dzieci > 12 lat | Dzieci < 12 lat | Osoby starsze | Pacjenci z niewydolnością nerek |
|---|---|---|---|---|---|
| Depresja oporna na leczenie (TRD) | Tak, w połączeniu z SSRI/SNRI | Nie | Nie | Tak, z ostrożnością | Decyzja lekarza |
| Szybka poprawa w nagłych przypadkach psychiatrycznych | Tak, w połączeniu z SSRI/SNRI | Nie | Nie | Tak, z ostrożnością | Decyzja lekarza |
- Esketamina przeznaczona jest wyłącznie dla dorosłych pacjentów z depresją oporną na leczenie lub wymagających szybkiej interwencji w przypadku nagłych objawów depresyjnych.
- Nie stosuje się jej u dzieci i młodzieży.
- Lek podawany jest wyłącznie pod nadzorem personelu medycznego w wyspecjalizowanych placówkach.
- Stosowanie esketaminy wymaga ścisłego przestrzegania zaleceń lekarza, szczególnie u osób starszych i pacjentów z chorobami współistniejącymi.
Esketamina w leczeniu depresji opornej na leczenie – podsumowanie
Esketamina jest nowoczesnym lekiem o udowodnionej skuteczności w leczeniu dorosłych z umiarkowaną lub ciężką depresją, która nie reaguje na standardowe terapie. Stosuje się ją również jako szybkie wsparcie w nagłych przypadkach, gdy objawy depresji wymagają natychmiastowej interwencji. Lek zawsze podawany jest w połączeniu z doustnym lekiem przeciwdepresyjnym i wyłącznie pod ścisłym nadzorem medycznym. Nie jest przeznaczony dla dzieci i młodzieży, a u osób starszych wymaga szczególnej ostrożności. Esketamina nie zapobiega samobójstwom, a jej użycie powinno być dobrze przemyślane przez lekarza prowadzącego23156.


















