Erytromycyna – dawkowanie leku

Jak dawkować erytromycynę? Przegląd schematów i postaci leku

Erytromycyna to antybiotyk o szerokim zastosowaniu – występuje w wielu postaciach i może być podawana na różne sposoby, w zależności od rodzaju infekcji oraz indywidualnych potrzeb pacjenta. Dawkowanie erytromycyny różni się w zależności od postaci leku (tabletki, zawiesina doustna, infuzja dożylna, maść na skórę, płyn na skórę, maść do oczu) oraz wieku i stanu zdrowia pacjenta¹²³⁴⁵.

Standardowe dawkowanie erytromycyny u dorosłych

• Doustnie (tabletki, zawiesina): najczęściej 1–2 g na dobę, w dawkach podzielonych. W ciężkich zakażeniach dawkę można zwiększyć do 4 g na dobę, również w dawkach podzielonych¹⁶³.
• Dożylnie (infuzja): w łagodnych i umiarkowanych zakażeniach 25 mg/kg mc./dobę, w ciężkich zakażeniach 50 mg/kg mc./dobę (do 4 g na dobę)².
• Miejscowo na skórę (maść, płyn, roztwór): zwykle dwa razy dziennie na zmienione chorobowo miejsca, przez 4–12 tygodni, w zależności od produktu i wskazania⁴⁷⁸⁹.
• Do oka (maść): przy zakażeniach oka zazwyczaj stosuje się jeden raz dziennie lub częściej, w zależności od nasilenia infekcji. W profilaktyce u noworodków – jednorazowo⁵.

Częstotliwość i czas trwania leczenia

• Większość preparatów doustnych i dożylnych podaje się co 6–12 godzin, zależnie od ciężkości zakażenia oraz postaci leku¹⁶.
• Miejscowo na skórę: zwykle rano i wieczorem (dwa razy dziennie), czas leczenia to najczęściej 4–12 tygodni, a w niektórych przypadkach do 6 tygodni⁴⁹.
• Przy zakażeniach wywołanych przez paciorkowce grupy A leczenie doustne lub dożylne powinno trwać co najmniej 10 dni¹⁰.
• W profilaktyce zakażeń oka u noworodków maść podaje się jednorazowo⁵.

Dawkowanie erytromycyny w szczególnych grupach pacjentów

Dzieci i młodzież

• Doustnie (tabletki, zawiesina): zwykle 30–50 mg/kg mc. na dobę w dawkach podzielonych co 6–12 godzin. W ciężkich zakażeniach dawkę można zwiększyć dwukrotnie¹³.
• Dożylnie: zwykle 12,5 mg/kg mc. 4 razy na dobę. W ciężkich zakażeniach dawkę można dwukrotnie zwiększyć².
• Noworodki (do 1 miesiąca życia): 10–15 mg/kg mc. 3 razy na dobę (dożylnie)².
• Miejscowo na skórę: brak szczególnych zaleceń – można stosować jak u dorosłych, ale zawsze należy unikać stosowania w okolicy oczu i ust⁴⁷.
• Do oka: w profilaktyce noworodków – jednorazowo; w leczeniu infekcji – zgodnie z zaleceniem lekarza⁵.

Pacjenci w podeszłym wieku

• Zazwyczaj nie ma konieczności zmiany dawkowania względem dorosłych, ale należy zachować ostrożność ze względu na możliwość zaburzeń czynności wątroby lub dróg żółciowych¹².

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

• W przypadku ciężkiej niewydolności nerek należy zachować ostrożność i rozważyć zmniejszenie dawki, zwłaszcza przy podaniu doustnym i dożylnym³¹¹.
• W przypadku łagodnych i umiarkowanych zaburzeń nerek nie zawsze jest konieczna modyfikacja dawki, ale decyzję podejmuje lekarz².

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

• U pacjentów z niewydolnością wątroby zaleca się zmniejszenie dawki i monitorowanie czynności wątroby podczas dłuższego leczenia doustnego lub dożylnego¹³¹¹.

Kobiety w ciąży i matki karmiące piersią

• Erytromycynę można stosować w ciąży, jeśli jest to konieczne, jednak w niektórych przypadkach (np. leczenie kiły) zaleca się dodatkową profilaktykę dla noworodka¹²¹³.
• W okresie karmienia piersią miejscowe stosowanie na skórę w okolicy piersi jest przeciwwskazane, by uniknąć kontaktu niemowlęcia z lekiem¹⁴.

Dawkowanie w zależności od wskazania i postaci leku

Doustnie – tabletki, zawiesina doustna

• Dorośli i dzieci powyżej 8 lat: 1–2 g na dobę w dawkach podzielonych; w ciężkich zakażeniach do 4 g na dobę¹.
• Dzieci poniżej 8 lat: 30–50 mg/kg mc. na dobę w dawkach podzielonych co 6–12 godzin; w ciężkich zakażeniach dawkę można dwukrotnie zwiększyć¹.
• Cykliczny węglan erytromycyny (granulat, zawiesina): dorośli: początkowo 750 mg, potem 500–525 mg co 12 godzin; dzieci: początkowo 30 mg/kg mc., potem 15 mg/kg mc. co 12 godzin³⁶.

Dożylnie – infuzja

• Dorośli: 25 mg/kg mc./dobę w łagodnych zakażeniach, 50 mg/kg mc./dobę (do 4 g) w ciężkich zakażeniach².
• Dzieci i młodzież: 12,5 mg/kg mc. 4 razy na dobę; w ciężkich zakażeniach dawkę można dwukrotnie zwiększyć².
• Noworodki: 10–15 mg/kg mc. 3 razy na dobę².

Miejscowo na skórę

• Maść (20 mg/g): nakładać cienką warstwę na zmienione chorobowo miejsca dwa razy dziennie (rano i wieczorem); leczenie zwykle do 4–6 tygodni⁴.
• Płyn na skórę (20 mg/g): stosować dwa razy dziennie, bezpośrednio na zmienioną skórę; leczenie do 4–6 tygodni⁷.
• Płyn na skórę z tretynoiną (40 mg/g erytromycyny + 0,25 mg/g tretynoiny): raz do dwóch razy na dobę przez maksymalnie 12 tygodni⁸.
• Roztwór z cynkiem (40 mg/ml erytromycyny + 12 mg/ml cynku): dwa razy na dobę przez 10–12 tygodni⁹.

Do oka – maść do oczu

• Leczenie zakażeń oka: zwykle raz na dobę lub częściej, zgodnie z zaleceniem lekarza⁵.
• Profilaktyka u noworodków: jednorazowo do worka spojówkowego⁵.

Maksymalna dawka dobowa i ostrzeżenia dotyczące przedawkowania

• Doustnie/dożylnie: maksymalna dobowa dawka dla dorosłych to zwykle 4 g (w dawkach podzielonych)¹².
• Przy miejscowym stosowaniu (skóra, oczy): ryzyko przedawkowania jest bardzo małe¹⁵¹⁶.
• Objawy przedawkowania (doustnie/dożylnie): mogą obejmować nudności, wymioty, biegunkę, zaburzenia słuchu. W razie przedawkowania należy przerwać leczenie i wdrożyć leczenie objawowe¹⁷¹⁸¹⁹.

Dawkowanie erytromycyny – podsumowanie schematów w różnych grupach pacjentów