Czy eliglustat jest bezpieczny? – Kiedy należy zachować szczególną ostrożność
Eliglustat jest substancją czynną, której bezpieczeństwo stosowania zależy od indywidualnych cech pacjenta, w tym genetycznego typu metabolizmu, stanu wątroby i nerek oraz innych przyjmowanych leków. W niektórych sytuacjach stosowanie eliglustatu może być przeciwwskazane lub wymagać zmiany dawkowania, dlatego przed rozpoczęciem leczenia zawsze trzeba oznaczyć tzw. genotyp CYP2D612.
Bezpieczeństwo u kobiet w ciąży i matek karmiących piersią
Brakuje danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania eliglustatu u kobiet w ciąży. Badania na zwierzętach nie wykazały szkodliwego wpływu na rozwój płodu, ale ze względów ostrożności nie zaleca się przyjmowania eliglustatu podczas ciąży34. Nie wiadomo, czy eliglustat przenika do mleka ludzkiego, jednak na podstawie badań na zwierzętach wiadomo, że może on pojawić się w mleku matki. Nie można wykluczyć ryzyka dla noworodka, dlatego lekarz podejmuje decyzję, czy przerwać karmienie piersią, czy leczenie eliglustatem, biorąc pod uwagę korzyści dla dziecka i matki34.
Wpływ na prowadzenie pojazdów i obsługę maszyn
Eliglustat nie ma wpływu lub wywiera nieistotny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Oznacza to, że pacjenci przyjmujący eliglustat mogą zwykle bezpiecznie prowadzić samochód i wykonywać inne czynności wymagające koncentracji56.
Interakcje z alkoholem
W dokumentacji nie opisano bezpośrednich interakcji eliglustatu z alkoholem, jednak ze względu na metabolizm przez wątrobę oraz możliwe interakcje z innymi lekami, należy zachować ostrożność i unikać spożywania alkoholu podczas terapii eliglustatem710.
Stosowanie u osób z niewydolnością nerek
U pacjentów ze sprawnie działającym enzymem CYP2D6 i łagodnymi, umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami czynności nerek nie jest wymagane dostosowanie dawki eliglustatu1314. Jednak u osób z tzw. schyłkową niewydolnością nerek (ESRD) lub z zaburzeniami metabolizmu CYP2D6 (średni lub słaby metabolizm) nie zaleca się stosowania eliglustatu ze względu na brak wystarczających danych potwierdzających bezpieczeństwo1516.
Stosowanie u osób z niewydolnością wątroby
Bezpieczeństwo stosowania eliglustatu zależy od stopnia zaburzeń wątroby oraz typu metabolizmu pacjenta. U osób z szybkim metabolizmem CYP2D6, które mają ciężką niewydolność wątroby, stosowanie eliglustatu jest przeciwwskazane1718. W umiarkowanych zaburzeniach wątroby stosowanie nie jest zalecane, a w łagodnych zaburzeniach możliwe jest przyjmowanie standardowej dawki, choć należy zachować ostrożność, zwłaszcza jeśli pacjent stosuje inne leki wpływające na enzymy wątrobowe1920. U pacjentów ze średnim lub słabym metabolizmem CYP2D6 i jakimikolwiek zaburzeniami wątroby stosowanie eliglustatu nie jest zalecane1718.
Stosowanie eliglustatu u seniorów
Doświadczenie w leczeniu osób w podeszłym wieku jest ograniczone, ale nie ma konieczności modyfikacji dawki u seniorów. Nie stwierdzono istotnych różnic w bezpieczeństwie czy skuteczności w porównaniu z młodszymi pacjentami15211622.
Inne grupy pacjentów wymagające szczególnej ostrożności
- Osoby z chorobami serca w wywiadzie: eliglustat może nieznacznie wydłużać niektóre parametry EKG, dlatego powinien być unikany u pacjentów z niewydolnością serca, arytmiami, po zawale serca czy zespołem długiego QT2324.
- Pacjenci przyjmujący inne leki: eliglustat może wchodzić w interakcje z lekami przeciwdepresyjnymi, niektórymi antybiotykami, lekami na serce i innymi, co może wymagać zmiany dawki tych leków lub eliglustatu781011.
- Nie zaleca się spożywania grejpfrutów i soku grejpfrutowego podczas leczenia eliglustatem, ponieważ mogą one zwiększać jego stężenie w organizmie2526.
- Pacjenci z nietolerancją laktozy: eliglustat nie powinien być stosowany u osób z rzadką dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozo-galaktozy2728.
- Eliglustat może nieznacznie wpływać na pracę serca i nie jest zalecany u osób z niewydolnością serca, arytmiami, blokiem serca czy po przebytym zawale.
- Nie należy go łączyć z niektórymi lekami na serce (np. chinidyną, amiodaronem, sotalolem).
- W razie pojawienia się objawów takich jak zawroty głowy, omdlenia, kołatanie serca, należy niezwłocznie skonsultować się z lekarzem.
Eliglustat – bezpieczeństwo stosowania w różnych grupach pacjentów
| Grupa pacjentów | Możliwość stosowania | Uwagi |
|---|---|---|
| Kobiety w ciąży | Nie zalecane | Brak danych, zalecana ostrożność |
| Karmiące piersią | Nie zalecane | Może przenikać do mleka, nieznane ryzyko dla dziecka |
| Osoby w podeszłym wieku | Można stosować | Brak konieczności modyfikacji dawki |
| Pacjenci z zaburzeniami nerek | Można stosować (szybki metabolizm CYP2D6) | Nie zalecane w ESRD i u osób z zaburzeniami metabolizmu CYP2D6 |
| Pacjenci z zaburzeniami wątroby | Zależne od typu i stopnia zaburzeń | Ciężka niewydolność – przeciwwskazana; umiarkowana – niezalecana; łagodna – ostrożność |
| Prowadzenie pojazdów | Można | Brak istotnego wpływu |
| Alkohol | Zachować ostrożność | Brak danych, możliwe ryzyko |
| Choroby serca | Nie zalecane | Możliwy wpływ na EKG, przeciwwskazania |
| Dzieci i młodzież | Nie zalecane | Brak danych dotyczących bezpieczeństwa |
| Nietolerancja laktozy | Przeciwwskazane | Zawiera laktozę |


















