Dlaczego bezpieczeństwo stosowania leków u dzieci jest tak ważne?

Dzieci nie są „małymi dorosłymi” – ich organizmy różnią się pod względem tempa wzrostu, metabolizmu, wchłaniania i wydalania leków. Z tego powodu każdy lek, w tym ekulizumab, musi być oceniany pod kątem bezpieczeństwa właśnie w tej grupie wiekowej. Odpowiednia dawka, wskazania i środki ostrożności często są inne niż u dorosłych, a skutki uboczne mogą być poważniejsze lub występować częściej12.

Zakres stosowania ekulizumabu u dzieci

Ekulizumab jest dopuszczony do stosowania u dzieci w określonych wskazaniach i w wybranych grupach wiekowych. Decyzja o zastosowaniu tej substancji zależy od rodzaju choroby oraz wieku dziecka. W przypadku napadowej nocnej hemoglobinurii (PNH) ekulizumab może być stosowany zarówno u dorosłych, jak i u dzieci12. W leczeniu atypowego zespołu hemolityczno–mocznicowego (aHUS) oraz opornej na leczenie uogólnionej miastenii rzekomoporaźnej (gMG), ekulizumab również może być stosowany u pacjentów pediatrycznych, przy czym w przypadku gMG dotyczy to dzieci od 6. roku życia1.

W przypadku produktu leczniczego BEKEMV, zawierającego ekulizumab, obowiązuje dodatkowe ograniczenie – nie wolno go stosować u niemowląt i dzieci poniżej 2 lat ze względu na obecność sorbitolu oraz ryzyko nierozpoznanej wrodzonej nietolerancji fruktozy3.

  • Ekulizumab jest wskazany u dzieci z napadową nocną hemoglobinurią (PNH)12.
  • W przypadku atypowego zespołu hemolityczno–mocznicowego (aHUS) może być stosowany u dzieci1.
  • W leczeniu opornej na leczenie uogólnionej miastenii rzekomoporaźnej (gMG) – od 6. roku życia1.
  • Nie stosować BEKEMV u dzieci poniżej 2 lat3.
Ważne dla rodziców:

  • Ekulizumab może być podawany dzieciom wyłącznie pod ścisłą kontrolą lekarza i w warunkach szpitalnych.
  • Przed rozpoczęciem leczenia każde dziecko musi być zaszczepione przeciwko meningokokom, a także – w przypadku dzieci poniżej 18 lat – przeciwko Haemophilus influenzae i pneumokokom45.
  • Lek ten nie jest przeznaczony do stosowania u wszystkich dzieci – istnieją wyraźne przeciwwskazania i ograniczenia wiekowe oraz związane z masą ciała3.
  • Niektóre postacie ekulizumabu (np. zawierające sorbitol) są przeciwwskazane u najmłodszych dzieci3.

Dawkowanie ekulizumabu u dzieci

Dawkowanie ekulizumabu u dzieci zależy od wskazania, wieku oraz masy ciała dziecka. Lek podaje się wyłącznie dożylnie, a ilość i częstotliwość infuzji są ściśle ustalane przez lekarza na podstawie zaleceń i wyników badań. W niektórych przypadkach, szczególnie u dzieci o niskiej masie ciała lub w młodszym wieku, konieczna jest indywidualna modyfikacja dawki lub schematu podawania67.

W przypadku napadowej nocnej hemoglobinurii (PNH) oraz aHUS, lekarz prowadzący regularnie monitoruje wskaźniki laboratoryjne, takie jak liczba płytek krwi czy poziom dehydrogenazy mleczanowej (LDH), aby odpowiednio dostosować dawkę67. W razie potrzeby dawka może być skorygowana, by zapewnić bezpieczeństwo i skuteczność leczenia.

  • Dawka i częstotliwość podawania są ustalane na podstawie masy ciała oraz wieku dziecka67.
  • W razie konieczności lekarz może dostosować dawkę podczas leczenia podtrzymującego67.
  • U dzieci poniżej 2 lat nie stosować ekulizumabu w postaci BEKEMV3.

Bezpieczeństwo stosowania ekulizumabu u dzieci – środki ostrożności i przeciwwskazania

Ekulizumab jest lekiem o specyficznym mechanizmie działania, który może zwiększać ryzyko niektórych zakażeń, zwłaszcza wywołanych przez bakterie z rodzaju Neisseria, w tym dwoinki zapalenia opon mózgowych (meningokoki). Dlatego szczepienia przeciwko tym patogenom są obowiązkowe przed rozpoczęciem leczenia89. U dzieci poniżej 18 lat zaleca się także szczepienia przeciwko Haemophilus influenzae oraz pneumokokom45.

Nie należy rozpoczynać leczenia u dzieci z niewyleczonym zakażeniem meningokokami lub bez aktualnego szczepienia przeciwko meningokokom, chyba że wdrożono odpowiednią profilaktykę antybiotykową103. U dzieci z dziedziczną nietolerancją fruktozy (szczególnie poniżej 2 lat) nie wolno stosować ekulizumabu zawierającego sorbitol, gdyż grozi to ciężkimi powikłaniami311.

  • Obowiązkowe szczepienia przed leczeniem: meningokoki, Haemophilus influenzae, pneumokoki45.
  • Nie podawać leku w przypadku aktywnego zakażenia meningokokami103.
  • Nie stosować BEKEMV u dzieci poniżej 2 lat oraz u dzieci z nierozpoznaną nietolerancją fruktozy311.
  • Podczas leczenia dzieci należy bacznie obserwować pod kątem wczesnych objawów zakażeń oraz natychmiast wdrożyć leczenie w razie ich wystąpienia1213.
Najważniejsze zagrożenia związane ze stosowaniem ekulizumabu u dzieci:

  • Wzrost ryzyka ciężkich zakażeń, zwłaszcza meningokokowych – konieczna ścisła obserwacja dziecka.
  • W przypadku przerwania leczenia mogą wystąpić powikłania związane z chorobą podstawową – wymagane jest monitorowanie przez co najmniej 8 tygodni po odstawieniu leku1415.
  • Ryzyko reakcji alergicznych lub nadwrażliwości – choć są one rzadkie, mogą wymagać natychmiastowej interwencji1617.
  • U dzieci leczonych ekulizumabem nie obserwowano zwiększonego ryzyka powstawania przeciwciał neutralizujących lek1819.

Tabela: Możliwość stosowania ekulizumabu u dzieci w zależności od wieku

Grupa wiekowa Możliwość stosowania Dawkowanie
Niemowlęta (0–1 rok) Nie zaleca się Brak danych / przeciwwskazanie w przypadku BEKEMV
Dzieci (1–2 lata) Nie zaleca się Brak danych / przeciwwskazanie w przypadku BEKEMV
Dzieci (2–6 lat) Możliwe w wybranych wskazaniach (PNH, aHUS) Według masy ciała i wskazań; ustala lekarz
Dzieci (6–12 lat) Możliwe w wybranych wskazaniach (PNH, aHUS, gMG – od 6 lat) Według masy ciała i wskazań; ustala lekarz
Młodzież (≥12 lat) Możliwe (PNH, aHUS, gMG) Dawka jak u dorosłych lub wg masy ciała

Ekulizumab – bezpieczeństwo stosowania u dzieci w świetle aktualnej wiedzy

Ekulizumab może być skuteczną opcją terapeutyczną u dzieci z wybranymi, ciężkimi schorzeniami, jednak jego zastosowanie zawsze wymaga indywidualnej oceny korzyści i ryzyka. Ograniczenia wiekowe, obowiązek szczepień, konieczność regularnego monitorowania oraz ścisłe przestrzeganie przeciwwskazań stanowią podstawę bezpiecznego leczenia. Zastosowanie ekulizumabu w pediatrii musi być prowadzone przez doświadczony zespół medyczny, a rodzice i opiekunowie powinni być dokładnie poinformowani o potencjalnych zagrożeniach oraz objawach, na które należy zwrócić szczególną uwagę1289.

Pytania i odpowiedzi

Czy ekulizumab można stosować u wszystkich dzieci?

Nie, ekulizumab można stosować tylko u dzieci w określonych wskazaniach i grupach wiekowych, np. w PNH i aHUS, a w gMG od 6. roku życia. BEKEMV jest przeciwwskazany u dzieci poniżej 2 lat.

Jakie szczepienia są wymagane przed leczeniem ekulizumabem u dzieci?

Obowiązkowe są szczepienia przeciwko meningokokom. Dzieci poniżej 18 lat powinny być także zaszczepione przeciwko Haemophilus influenzae i pneumokokom.

Dlaczego nie wolno stosować BEKEMV u dzieci poniżej 2 lat?

Ponieważ BEKEMV zawiera sorbitol, który jest przeciwwskazany u niemowląt i małych dzieci ze względu na ryzyko nierozpoznanej nietolerancji fruktozy.

Jakie są najważniejsze środki ostrożności przy stosowaniu ekulizumabu u dzieci?

Najważniejsze to szczepienie przed leczeniem, ścisłe monitorowanie pod kątem zakażeń oraz przestrzeganie przeciwwskazań wiekowych i dotyczących chorób współistniejących.