Dimetynden – dawka standardowa i ryzyko przedawkowania
Dimetynden (Dimetindeni maleas) to substancja czynna stosowana głównie w leczeniu objawów alergii oraz w łagodzeniu podrażnień skóry1. Występuje w różnych postaciach, takich jak krople doustne, żel do stosowania miejscowego oraz aerozol do nosa w preparatach złożonych123. Standardowa dawka różni się w zależności od formy leku oraz wieku pacjenta – dla kropli doustnych jest to zwykle 1 mg dimetyndenu w 1 ml roztworu (20 kropli)1. W żelu do stosowania na skórę 1 g żelu zawiera 1 mg dimetyndenu maleinianu2.
Przedawkowanie oznacza przyjęcie ilości substancji czynnej przekraczającej zalecaną dawkę terapeutyczną, co może prowadzić do wystąpienia działań niepożądanych lub zagrożenia zdrowia i życia45. Ryzyko powikłań zależy od ilości przyjętej substancji, drogi podania oraz indywidualnej wrażliwości organizmu.
Objawy przedawkowania dimetyndenu
Objawy przedawkowania mogą być różne w zależności od wieku pacjenta oraz drogi podania leku. U dorosłych najczęściej występuje senność, natomiast u dzieci i osób starszych obserwuje się pobudzenie oraz tzw. objawy przeciwmuskarynowe457.
- Senność (głównie u dorosłych)45
- Pobudzenie, niepokój, niezborność ruchowa (szczególnie u dzieci i osób starszych)47
- Halucynacje, drżenia, drgawki, skurcze mięśni szkieletowych47
- Rozszerzenie źrenic, suchość w jamie ustnej, zaczerwienienie twarzy47
- Spadek ciśnienia tętniczego, śpiączka, zapaść krążeniowo-oddechowa4
- Zatrzymanie moczu, gorączka47
W przypadku preparatów złożonych, np. aerozolu do nosa zawierającego dimetynden i fenylefrynę, mogą wystąpić dodatkowe objawy takie jak kołatanie serca, podwyższone ciśnienie tętnicze, bóle głowy, drżenia, dreszcze, niepokój, bezsenność, bladość skóry oraz nudności i wymioty. Te objawy wynikają z działania fenylefryny, a nie samego dimetyndenu6.
Postępowanie w przypadku przedawkowania
W przypadku podejrzenia przedawkowania dimetyndenu należy jak najszybciej podjąć odpowiednie kroki. Nie ma specyficznego antidotum (odtrutki) na dimetynden ani na inne leki przeciwhistaminowe457. Zalecane postępowanie obejmuje:
- Wywołanie wymiotów lub płukanie żołądka (jeśli wywołanie wymiotów jest nieskuteczne)48
- Podanie węgla aktywnego i środków przeczyszczających48
- Podtrzymywanie podstawowych czynności życiowych, takich jak oddychanie i krążenie48
- Unikanie leków z grupy analeptyków (nie zaleca się ich stosowania)48
- W przypadku spadku ciśnienia tętniczego można podać leki podwyższające ciśnienie krwi98
W przypadku preparatów złożonych, takich jak aerozol do nosa, postępowanie może być rozszerzone o leczenie objawów związanych z innymi składnikami leku. Na przykład, nadciśnienie wywołane fenylefryną można łagodzić za pomocą leków blokujących receptory alfa-adrenergiczne6.
- Nie odnotowano przypadków przedawkowania żelu z dimetyndenem stosowanego miejscowo na skórę, jednak połknięcie większej ilości żelu może prowadzić do poważnych objawów ogólnoustrojowych.
- W przypadku przedawkowania u dzieci objawy mogą być gwałtowniejsze i szybciej prowadzić do powikłań, dlatego niezwłocznie należy szukać pomocy medycznej.
- Nie stosuj samodzielnie leków mających na celu pobudzenie ośrodkowego układu nerwowego, ponieważ mogą one pogorszyć stan pacjenta.
- W przypadku ciężkich objawów, takich jak zaburzenia oddychania, utrata przytomności lub drgawki, konieczna jest natychmiastowa hospitalizacja.
Tabela podsumowująca objawy, postępowanie i konieczność hospitalizacji
| Objawy | Postępowanie | Konieczność hospitalizacji |
|---|---|---|
| Łagodne (senność, suchość w jamie ustnej, zaczerwienienie twarzy) | Obserwacja, podanie płynów, węgla aktywnego, środków przeczyszczających | Nie zawsze, zależy od nasilenia i wieku pacjenta |
| Umiarkowane (pobudzenie, halucynacje, drżenia, rozszerzenie źrenic, zatrzymanie moczu, gorączka) | Płukanie żołądka, podtrzymywanie funkcji życiowych, unikanie analeptyków, leki na ciśnienie krwi | Zalecana obserwacja szpitalna |
| Ciężkie (drgawki, śpiączka, zapaść krążeniowo-oddechowa, znaczny spadek ciśnienia krwi) | Intensywna opieka medyczna, podtrzymywanie funkcji życiowych, leczenie objawowe | Konieczna hospitalizacja, często oddział intensywnej terapii |
Dimetynden – bezpieczeństwo stosowania i najważniejsze informacje
Dimetynden, choć uznawany za lek o korzystnym profilu bezpieczeństwa, wymaga stosowania zgodnie z zaleceniami lekarza lub informacją na ulotce. Przedawkowanie, zwłaszcza u dzieci i osób starszych, może prowadzić do poważnych zaburzeń pracy układu nerwowego, krążenia oraz innych narządów. W razie podejrzenia przyjęcia zbyt dużej dawki zawsze należy szybko zasięgnąć pomocy medycznej. Nie istnieje specyficzna odtrutka na dimetynden, dlatego kluczowe jest szybkie i właściwe postępowanie objawowe oraz wsparcie podstawowych funkcji życiowych458. W przypadku preparatów złożonych objawy mogą być bardziej złożone, dlatego ważne jest przekazanie personelowi medycznemu informacji o wszystkich zażytych lekach.


















