Dimetynden – dawka standardowa i ryzyko przedawkowania

Dimetynden (Dimetindeni maleas) to substancja czynna stosowana głównie w leczeniu objawów alergii oraz w łagodzeniu podrażnień skóry1. Występuje w różnych postaciach, takich jak krople doustne, żel do stosowania miejscowego oraz aerozol do nosa w preparatach złożonych123. Standardowa dawka różni się w zależności od formy leku oraz wieku pacjenta – dla kropli doustnych jest to zwykle 1 mg dimetyndenu w 1 ml roztworu (20 kropli)1. W żelu do stosowania na skórę 1 g żelu zawiera 1 mg dimetyndenu maleinianu2.

Przedawkowanie oznacza przyjęcie ilości substancji czynnej przekraczającej zalecaną dawkę terapeutyczną, co może prowadzić do wystąpienia działań niepożądanych lub zagrożenia zdrowia i życia45. Ryzyko powikłań zależy od ilości przyjętej substancji, drogi podania oraz indywidualnej wrażliwości organizmu.

Ważne: Przedawkowanie dimetyndenu może objawiać się inaczej w zależności od postaci leku. Po zastosowaniu żelu na skórę nie odnotowano przypadków przedawkowania, jednak przypadkowe połknięcie większej ilości żelu lub przyjęcie zbyt dużej dawki doustnej może prowadzić do poważnych objawów, zwłaszcza u dzieci. W przypadku preparatów złożonych, takich jak aerozol do nosa, objawy mogą być związane również z innymi substancjami czynnymi zawartymi w leku56.

Objawy przedawkowania dimetyndenu

Objawy przedawkowania mogą być różne w zależności od wieku pacjenta oraz drogi podania leku. U dorosłych najczęściej występuje senność, natomiast u dzieci i osób starszych obserwuje się pobudzenie oraz tzw. objawy przeciwmuskarynowe457.

  • Senność (głównie u dorosłych)45
  • Pobudzenie, niepokój, niezborność ruchowa (szczególnie u dzieci i osób starszych)47
  • Halucynacje, drżenia, drgawki, skurcze mięśni szkieletowych47
  • Rozszerzenie źrenic, suchość w jamie ustnej, zaczerwienienie twarzy47
  • Spadek ciśnienia tętniczego, śpiączka, zapaść krążeniowo-oddechowa4
  • Zatrzymanie moczu, gorączka47

W przypadku preparatów złożonych, np. aerozolu do nosa zawierającego dimetynden i fenylefrynę, mogą wystąpić dodatkowe objawy takie jak kołatanie serca, podwyższone ciśnienie tętnicze, bóle głowy, drżenia, dreszcze, niepokój, bezsenność, bladość skóry oraz nudności i wymioty. Te objawy wynikają z działania fenylefryny, a nie samego dimetyndenu6.

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku podejrzenia przedawkowania dimetyndenu należy jak najszybciej podjąć odpowiednie kroki. Nie ma specyficznego antidotum (odtrutki) na dimetynden ani na inne leki przeciwhistaminowe457. Zalecane postępowanie obejmuje:

  • Wywołanie wymiotów lub płukanie żołądka (jeśli wywołanie wymiotów jest nieskuteczne)48
  • Podanie węgla aktywnego i środków przeczyszczających48
  • Podtrzymywanie podstawowych czynności życiowych, takich jak oddychanie i krążenie48
  • Unikanie leków z grupy analeptyków (nie zaleca się ich stosowania)48
  • W przypadku spadku ciśnienia tętniczego można podać leki podwyższające ciśnienie krwi98

W przypadku preparatów złożonych, takich jak aerozol do nosa, postępowanie może być rozszerzone o leczenie objawów związanych z innymi składnikami leku. Na przykład, nadciśnienie wywołane fenylefryną można łagodzić za pomocą leków blokujących receptory alfa-adrenergiczne6.

Informacje praktyczne:

  • Nie odnotowano przypadków przedawkowania żelu z dimetyndenem stosowanego miejscowo na skórę, jednak połknięcie większej ilości żelu może prowadzić do poważnych objawów ogólnoustrojowych.
  • W przypadku przedawkowania u dzieci objawy mogą być gwałtowniejsze i szybciej prowadzić do powikłań, dlatego niezwłocznie należy szukać pomocy medycznej.
  • Nie stosuj samodzielnie leków mających na celu pobudzenie ośrodkowego układu nerwowego, ponieważ mogą one pogorszyć stan pacjenta.
  • W przypadku ciężkich objawów, takich jak zaburzenia oddychania, utrata przytomności lub drgawki, konieczna jest natychmiastowa hospitalizacja.

Tabela podsumowująca objawy, postępowanie i konieczność hospitalizacji

Objawy Postępowanie Konieczność hospitalizacji
Łagodne (senność, suchość w jamie ustnej, zaczerwienienie twarzy) Obserwacja, podanie płynów, węgla aktywnego, środków przeczyszczających Nie zawsze, zależy od nasilenia i wieku pacjenta
Umiarkowane (pobudzenie, halucynacje, drżenia, rozszerzenie źrenic, zatrzymanie moczu, gorączka) Płukanie żołądka, podtrzymywanie funkcji życiowych, unikanie analeptyków, leki na ciśnienie krwi Zalecana obserwacja szpitalna
Ciężkie (drgawki, śpiączka, zapaść krążeniowo-oddechowa, znaczny spadek ciśnienia krwi) Intensywna opieka medyczna, podtrzymywanie funkcji życiowych, leczenie objawowe Konieczna hospitalizacja, często oddział intensywnej terapii

Dimetynden – bezpieczeństwo stosowania i najważniejsze informacje

Dimetynden, choć uznawany za lek o korzystnym profilu bezpieczeństwa, wymaga stosowania zgodnie z zaleceniami lekarza lub informacją na ulotce. Przedawkowanie, zwłaszcza u dzieci i osób starszych, może prowadzić do poważnych zaburzeń pracy układu nerwowego, krążenia oraz innych narządów. W razie podejrzenia przyjęcia zbyt dużej dawki zawsze należy szybko zasięgnąć pomocy medycznej. Nie istnieje specyficzna odtrutka na dimetynden, dlatego kluczowe jest szybkie i właściwe postępowanie objawowe oraz wsparcie podstawowych funkcji życiowych458. W przypadku preparatów złożonych objawy mogą być bardziej złożone, dlatego ważne jest przekazanie personelowi medycznemu informacji o wszystkich zażytych lekach.

Pytania i odpowiedzi

Jakie są objawy przedawkowania dimetyndenu?

Objawy przedawkowania dimetyndenu to m.in. senność, pobudzenie, halucynacje, drgawki, suchość w jamie ustnej, zatrzymanie moczu, spadek ciśnienia krwi i gorączka.

Czy można przedawkować żel z dimetyndenem stosowany na skórę?

Nie odnotowano przypadków przedawkowania żelu stosowanego miejscowo. Ryzyko pojawia się po połknięciu większej ilości preparatu.

Czy istnieje antidotum na przedawkowanie dimetyndenu?

Nie istnieje specyficzne antidotum na dimetynden. Leczenie polega na eliminacji leku z organizmu i wsparciu funkcji życiowych.

Jak postępować w przypadku przedawkowania dimetyndenu?

Należy wywołać wymioty lub wykonać płukanie żołądka, podać węgiel aktywny, środki przeczyszczające i podtrzymywać funkcje życiowe.