Jak działa difenhydramina?

Difenhydramina to lek przeciwhistaminowy I generacji, który działa poprzez blokowanie receptorów H1. Dzięki temu hamuje objawy alergiczne, takie jak świąd, kichanie czy katar, wywołane przez histaminę. Substancja ta wykazuje także działanie uspokajające i nasenne, co jest wykorzystywane w leczeniu krótkotrwałych problemów ze snem. W niektórych preparatach difenhydramina jest łączona z innymi substancjami, co rozszerza zakres jej zastosowań12345678.

Wskazania do stosowania difenhydraminy

Wskazania do stosowania difenhydraminy zależą od postaci leku, drogi podania i obecności innych substancji czynnych w preparacie. Poniżej przedstawiono najważniejsze zastosowania tej substancji czynnej.

Dorośli

Difenhydramina znajduje zastosowanie w leczeniu wielu dolegliwości. W zależności od preparatu może być stosowana w następujących sytuacjach:

  • Krótkotrwałe leczenie sporadycznie występującej bezsenności – difenhydramina pomaga skrócić czas zasypiania oraz poprawić jakość snu. Jest przeznaczona wyłącznie dla dorosłych i nie powinna być stosowana dłużej niż 7 dni bez konsultacji z lekarzem910.
  • Krótkotrwałe leczenie bólu połączonego z trudnościami w zasypianiu – w preparatach złożonych z paracetamolem difenhydramina łagodzi ból (np. głowy, kostno-stawowy, mięśni, zębów, menstruacyjny, związany z przeziębieniem i grypą) i ułatwia zasypianie111213.
  • Leczenie objawów alergii i stanów zapalnych skóry – difenhydramina w postaci żelu, często w połączeniu z lidokainą, stosowana jest miejscowo na skórę w przypadku kontaktowych zmian alergicznych i zapalnych ze świądem, np. po ukąszeniach owadów, poparzeniach przez rośliny czy meduzy14.
  • Leczenie objawów alergicznego nieżytu nosa i stanów zapalnych nosa – w kroplach do nosa, najczęściej w połączeniu z nafazoliną, difenhydramina łagodzi objawy ostrego zapalenia błony śluzowej nosa oraz zaostrzeń przewlekłego nieżytu nosa, w tym w przebiegu alergii sezonowej i całorocznej15.
  • Leczenie ostrych stanów zapalnych spojówek – krople do oczu zawierające difenhydraminę z nafazoliną stosuje się przy zapaleniu spojówek na tle alergicznym lub w wyniku podrażnienia, np. przez soczewki kontaktowe, słońce, dym czy wodę z basenu16.
Ważne: Nie każda postać difenhydraminy nadaje się do stosowania u dzieci czy osób starszych. W przypadku preparatów miejscowych (żele, krople do nosa, krople do oczu) obowiązują ograniczenia wiekowe, a u osób starszych oraz z chorobami przewlekłymi konieczna jest szczególna ostrożność. U niektórych pacjentów difenhydramina może powodować senność, dlatego nie należy prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn po jej zastosowaniu.

Dzieci i młodzież

  • Miejscowe leczenie zmian alergicznych skóry – żel z difenhydraminą i lidokainą można stosować u dzieci powyżej 2 lat w przypadku kontaktowych zmian alergicznych i zapalnych skóry, np. po ukąszeniach owadów lub poparzeniach przez rośliny14.
  • Krople do oczu – nie zaleca się stosowania kropli z difenhydraminą u dzieci do 6 lat ze względu na ryzyko niepożądanych działań17.
  • Krople do nosa – nie zaleca się stosowania u dzieci poniżej 12 lat z powodu potencjalnie niebezpiecznych działań niepożądanych i ryzyka zaburzeń płodności wynikającego z obecności boru w preparacie18.
  • Leki doustne na bezsenność oraz leki złożone z paracetamolem – przeznaczone są wyłącznie dla osób dorosłych. Nie należy ich stosować u dzieci i młodzieży910111213.

Połączenia difenhydraminy z innymi substancjami czynnymi

Difenhydramina często występuje w preparatach złożonych:

  • Z paracetamolem – w tabletkach na noc, przeznaczonych do leczenia bólu i trudności w zasypianiu (np. bóle głowy, bóle menstruacyjne, bóle przeziębieniowe)111213.
  • Z nafazoliną – w kroplach do nosa i do oczu, stosowanych w ostrych stanach zapalnych błony śluzowej nosa i spojówek, szczególnie w przebiegu alergii1516.
  • Z lidokainą – w żelu na skórę, do miejscowego łagodzenia świądu i bólu po ukąszeniach czy poparzeniach przez rośliny14.

Stosowanie u innych grup pacjentów

W niektórych przypadkach konieczne jest zachowanie szczególnej ostrożności:

  • Osoby starsze – mogą być bardziej wrażliwe na działanie difenhydraminy, zwłaszcza na jej działanie uspokajające i nasenne. Zaleca się ostrożność, szczególnie przy schorzeniach takich jak zaburzenia rytmu serca, rozrost gruczołu krokowego czy choroby układu oddechowego19202122.
  • Pacjenci z niewydolnością nerek – niektóre preparaty należy stosować z ostrożnością lub są przeciwwskazane przy umiarkowanej lub ciężkiej niewydolności nerek1923.
  • Kobiety w ciąży – brak szczegółowych zaleceń dotyczących stosowania difenhydraminy w ciąży w powyższych źródłach. W przypadku wątpliwości należy skonsultować się z lekarzem.

Tabela – wskazania do stosowania difenhydraminy w różnych grupach pacjentów

Wskazanie Dorośli Dzieci > 12 lat Dzieci < 12 lat Osoby starsze Pacjenci z niewydolnością nerek
Krótkotrwałe leczenie bezsenności Tak Nie Nie Tak, z ostrożnością Tak, z ostrożnością
Bóle z trudnościami w zasypianiu (preparaty z paracetamolem) Tak Nie Nie Tak, z ostrożnością Tak, z ostrożnością
Objawowe leczenie zmian alergicznych skóry (żel) Tak Tak Tak, powyżej 2 lat Tak, z ostrożnością Brak danych
Krople do nosa (z nafazoliną) Tak Nie Nie Tak, z ostrożnością Brak danych
Krople do oczu (z nafazoliną) Tak Tak, powyżej 6 lat Nie Tak, z ostrożnością Brak danych
Najważniejsze informacje dla pacjenta:

  • Difenhydramina dostępna jest w różnych postaciach: tabletki, żel, krople do nosa i oczu.
  • Preparaty doustne przeznaczone są wyłącznie dla dorosłych.
  • Żel można stosować u dzieci powyżej 2 lat, ale inne formy są przeciwwskazane u młodszych dzieci.
  • Nie należy przekraczać zalecanych dawek ani stosować leku dłużej niż zaleca producent.
  • Przed zastosowaniem należy zapoznać się z informacją o możliwych działaniach niepożądanych oraz przeciwwskazaniach.

Difenhydramina – skuteczna pomoc w alergii, bólu i bezsenności

Difenhydramina jest substancją o szerokim zastosowaniu, która może być pomocna zarówno w łagodzeniu objawów alergii (np. świąd, zmiany skórne, nieżyt nosa, zapalenie spojówek), jak i w krótkotrwałym leczeniu problemów ze snem czy dolegliwości bólowych połączonych z trudnościami w zasypianiu. Wybór odpowiedniej postaci leku i uwzględnienie ograniczeń wiekowych lub zdrowotnych pozwala na bezpieczne i skuteczne wykorzystanie tej substancji. Zawsze należy stosować się do zaleceń dotyczących wieku, dawkowania i długości terapii, aby uniknąć działań niepożądanych i uzyskać najlepszy efekt leczniczy910141516111213.

Pytania i odpowiedzi

Na co stosuje się difenhydraminę?

Difenhydramina stosowana jest m.in. w krótkotrwałym leczeniu bezsenności, łagodzeniu objawów alergii (np. świąd, katar), stanów zapalnych skóry, nosa i spojówek oraz w leczeniu bólu połączonego z trudnościami w zasypianiu.91415161112

Czy difenhydraminę można stosować u dzieci?

Żel z difenhydraminą można stosować u dzieci powyżej 2 lat. Krople do nosa i oczu oraz preparaty doustne nie są zalecane u dzieci.1418179

Czy difenhydramina pomaga w zasypianiu?

Tak, difenhydramina wykazuje działanie nasenne i jest stosowana w krótkotrwałym leczeniu sporadycznej bezsenności u dorosłych.910

Czy difenhydramina może być stosowana na alergie skórne?

Tak, żel z difenhydraminą jest wskazany do leczenia kontaktowych zmian alergicznych i zapalnych skóry, np. po ukąszeniach owadów lub poparzeniach przez rośliny.14