Jak wygląda dawkowanie deksrazoksanu?

Deksrazoksan może być stosowany w różnych sytuacjach klinicznych, a jego dawkowanie zależy od wskazania terapeutycznego, drogi podania oraz indywidualnych cech pacjenta123. Najczęściej spotykane zastosowania to:

  • Zapobieganie uszkodzeniu serca podczas leczenia antracyklinami u dorosłych z zaawansowanym rakiem piersi lub rakiem piersi z przerzutami45.
  • Leczenie wynaczynienia antracyklin u dorosłych6.

Dawkowanie w zapobieganiu kardiotoksyczności antracyklin

W celu ochrony serca podczas leczenia antracyklinami deksrazoksan podaje się dożylnie, zazwyczaj w krótkotrwałym wlewie trwającym 15 minut, na około 30 minut przed podaniem antracykliny13. Standardowa dawka wynosi:

  • 500 mg/m2 powierzchni ciała – w przypadku, gdy pacjent otrzymuje doksorubicynę w dawce 50 mg/m213.
  • 600 mg/m2 powierzchni ciała – w przypadku, gdy pacjent otrzymuje epirubicynę w dawce 60 mg/m213.

Dawka deksrazoksanu powinna być zawsze dostosowana do dawki podawanej antracykliny – zazwyczaj jest to 10-krotność dawki doksorubicyny lub epirubicyny13.

Deksrazoksan dostępny jest w postaci proszku do sporządzania roztworu do infuzji, który musi być podany dożylnie78.

Ważne dla pacjentów z zaburzeniami nerek i wątroby:

  • U osób z umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny < 40 ml/min) zaleca się zmniejszenie dawki deksrazoksanu o 50%123.
  • W przypadku zaburzeń czynności wątroby dawkę deksrazoksanu należy zmniejszyć proporcjonalnie do zmniejszenia dawki antracykliny910.
  • Przed każdym podaniem zaleca się wykonanie badań czynności wątroby11.

Dawkowanie w leczeniu wynaczynienia antracyklin

W przypadku wynaczynienia antracyklin deksrazoksan podaje się według innego schematu, również w formie infuzji dożylnej2:

  • 1. dzień: 1000 mg/m2 powierzchni ciała
  • 2. dzień: 1000 mg/m2 powierzchni ciała
  • 3. dzień: 500 mg/m2 powierzchni ciała

Podanie pierwszej dawki powinno nastąpić jak najszybciej, najlepiej w ciągu 6 godzin od zdarzenia2. Kolejne dawki podaje się raz na dobę, o tej samej porze (+/- 3 godziny). U osób o powierzchni ciała powyżej 2 m2 nie należy przekraczać pojedynczej dawki 2000 mg2.

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

Dzieci i młodzież

Deksrazoksan nie jest standardowo zalecany u dzieci i młodzieży w wieku poniżej 18 lat, ponieważ nie określono dla nich bezpieczeństwa i skuteczności stosowania tej substancji w większości wskazań123. Istnieją pewne badania kliniczne dotyczące stosowania deksrazoksanu u dzieci i młodzieży z białaczką limfoblastyczną oraz kostniakomięsakiem, jednak decyzja o jego użyciu w tej grupie wiekowej jest podejmowana indywidualnie i wymaga ścisłego nadzoru specjalisty1213.

Pacjenci w podeszłym wieku

Nie przeprowadzono oddzielnych badań nad skutecznością i bezpieczeństwem deksrazoksanu u osób starszych, ale zaleca się ostrożność podczas leczenia tej grupy ze względu na możliwe współistniejące choroby oraz większą częstość stosowania innych leków1415. W przypadku leczenia wynaczynienia antracyklin deksrazoksan nie jest zalecany u osób w podeszłym wieku ze względu na brak danych16.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

W przypadku umiarkowanych lub ciężkich zaburzeń czynności nerek (klirens kreatyniny poniżej 40 ml/min) dawkę deksrazoksanu należy zmniejszyć o połowę, niezależnie od wskazania123. Zalecane jest także monitorowanie stanu pacjenta pod kątem toksyczności hematologicznej11.

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby dawkę deksrazoksanu należy zmniejszyć proporcjonalnie do zmniejszenia dawki antracykliny, jeśli taka modyfikacja jest konieczna910. Zaleca się wykonywanie badań czynności wątroby przed i w trakcie leczenia11.

W przypadku leczenia wynaczynienia antracyklin deksrazoksan nie jest zalecany u osób z zaburzeniami czynności wątroby, ponieważ brak jest odpowiednich badań w tej grupie16.

Kobiety w ciąży i matki karmiące piersią

Deksrazoksan nie powinien być stosowany w ciąży oraz podczas karmienia piersią, ponieważ może być szkodliwy dla płodu i przenika do mleka matki171819. Zarówno kobiety, jak i mężczyźni powinni stosować skuteczną antykoncepcję podczas leczenia i przez co najmniej 6 miesięcy po jego zakończeniu142021.

Bezpieczeństwo i ryzyko przedawkowania deksrazoksanu

Przedawkowanie deksrazoksanu może prowadzić do poważnych działań niepożądanych, takich jak znaczne obniżenie liczby białych krwinek (leukopenia), małopłytkowość, nudności, wymioty, biegunka, reakcje skórne oraz łysienie222324. W przypadku przedawkowania nie istnieje specyficzne antidotum – leczenie polega na łagodzeniu objawów oraz zapobieganiu zakażeniom i utrzymaniu odpowiedniego nawodnienia oraz odżywienia.

Zmiany dawkowania w zależności od wskazania

Dawkowanie deksrazoksanu zależy od celu terapii:

  • Zapobieganie kardiotoksyczności antracyklin – dawka ustalana jest na podstawie podawanej antracykliny, zwykle 10-krotność jej dawki13.
  • Leczenie wynaczynienia antracyklin – schemat 3-dniowy z wyższą dawką pierwszego i drugiego dnia oraz niższą trzeciego dnia2.

Maksymalna dawka dobowa i ostrzeżenia

  • W przypadku leczenia wynaczynienia antracyklin u pacjentów o powierzchni ciała powyżej 2 m2, nie należy przekraczać pojedynczej dawki 2000 mg2.
  • Nie zaleca się przekraczania zalecanych dawek, ponieważ wyższe dawki mogą nasilać działania niepożądane, zwłaszcza mielosupresję (osłabienie szpiku kostnego)2526.

Tabela dawkowania deksrazoksanu w różnych grupach pacjentów

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli (ochrona serca) 500 mg/m2 (przy doksorubicynie 50 mg/m2) lub 600 mg/m2 (przy epirubicynie 60 mg/m2), dożylnie, 15 min przed antracykliną13
Dorośli (wynaczynienie antracyklin) 1. dzień: 1000 mg/m2; 2. dzień: 1000 mg/m2; 3. dzień: 500 mg/m2; dożylnie, raz dziennie2
Dzieci i młodzież Stosowanie niezalecane; możliwe tylko w wyjątkowych sytuacjach i pod ścisłą kontrolą specjalisty123
Pacjenci w podeszłym wieku Zachować ostrożność; brak szczególnych zaleceń dotyczących zmiany dawki, lecz uwzględnić choroby towarzyszące1415
Zaburzenia czynności nerek Zmniejszyć dawkę o 50% przy klirensie kreatyniny < 40 ml/min123
Zaburzenia czynności wątroby Dostosować dawkę do modyfikacji dawki antracykliny; w wynaczynieniu nie zaleca się stosowania91610
Kobiety w ciąży i karmiące piersią Przeciwwskazane171819

Deksrazoksan – dostosowanie dawkowania i bezpieczeństwo stosowania

Dawkowanie deksrazoksanu jest ściśle uzależnione od wskazania, drogi podania, dawki stosowanej antracykliny oraz indywidualnych cech pacjenta, takich jak wiek, funkcja nerek czy wątroby. Przestrzeganie zaleceń dotyczących dawkowania jest niezwykle ważne, aby zapewnić skuteczność terapii oraz ograniczyć ryzyko działań niepożądanych. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości związanych z dawkowaniem, zawsze należy kierować się informacjami zawartymi w ulotce dołączonej do leku oraz zaleceniami lekarza prowadzącego123.

Pytania i odpowiedzi

Jak podaje się deksrazoksan?

Deksrazoksan podaje się dożylnie, w formie krótkotrwałego wlewu przed podaniem antracykliny lub w przypadku wynaczynienia, według określonego schematu dawkującego.123

Czy dawkowanie deksrazoksanu jest inne u osób z niewydolnością nerek?

Tak, u pacjentów z umiarkowaną lub ciężką niewydolnością nerek dawkę należy zmniejszyć o 50%.123

Czy deksrazoksan może być stosowany u dzieci?

Deksrazoksan nie jest standardowo zalecany u dzieci i młodzieży, chyba że lekarz podejmie inną decyzję w wyjątkowych przypadkach.123

Jakie są główne przeciwwskazania do stosowania deksrazoksanu?

Deksrazoksan jest przeciwwskazany u osób z nadwrażliwością na tę substancję, kobiet w ciąży i karmiących piersią oraz przy jednoczesnym stosowaniu szczepionki przeciw żółtej febrze.171819