Chondroityna – mechanizm działania

Czym jest mechanizm działania chondroityny?

Mechanizm działania substancji czynnej to sposób, w jaki dana substancja wpływa na organizm, aby przynieść zamierzone efekty lecznicze¹. W przypadku chondroityny oznacza to, jak wspomaga ona zdrowie stawów i chrząstki. Znajomość mechanizmu działania pozwala lepiej zrozumieć, dlaczego chondroityna jest stosowana u osób z chorobą zwyrodnieniową stawów i na czym polega jej korzystne działanie².

Warto wyjaśnić dwa ważne pojęcia: farmakodynamika i farmakokinetyka. Farmakodynamika mówi o tym, jak lek działa na organizm, czyli co dzieje się w ciele po jego przyjęciu. Farmakokinetyka to z kolei nauka o tym, jak organizm przetwarza lek – jak go wchłania, rozprowadza, rozkłada i wydala. Dzięki temu można lepiej przewidzieć, jak długo substancja będzie działać i gdzie w organizmie się znajdzie³.

Jak chondroityna działa w organizmie?

Chondroityna jest naturalnym składnikiem chrząstki, która pełni rolę “amortyzatora” w stawach, zapewniając im odpowiednią elastyczność i wytrzymałość¹²⁴. Mechanizm jej działania polega przede wszystkim na kilku kluczowych procesach:

• Hamowanie enzymów rozkładających chrząstkę – chondroityna ogranicza aktywność enzymów, które uszkadzają chrząstkę, takich jak kolagenaza, elastaza czy proteoglikanaza¹²⁴.
• Wspieranie odbudowy chrząstki – stymuluje produkcję ważnych składników chrząstki, zwanych proteoglikanami oraz kwasem hialuronowym, które odpowiadają za jej elastyczność i odporność na ściskanie¹²⁴.
• Działanie przeciwzapalne – chondroityna pomaga ograniczyć procesy zapalne w stawach, co może przekładać się na mniejszy ból i obrzęk²⁴.
• Ograniczenie szkodliwych substancji – hamuje powstawanie innych czynników, które mogą przyczyniać się do niszczenia chrząstki²⁴.
• W połączeniu z glukozaminą – w preparatach złożonych, takich jak kapsułki zawierające zarówno chondroitynę, jak i glukozaminę, efekt ochrony chrząstki jest jeszcze silniejszy, ponieważ substancje te wzajemnie się uzupełniają⁴.

Efektem tych działań jest poprawa ruchomości stawów oraz zmniejszenie dolegliwości bólowych u osób z chorobą zwyrodnieniową stawów⁵⁶.

Jak organizm przetwarza chondroitynę?

Po przyjęciu doustnym chondroityna jest wchłaniana w przewodzie pokarmowym, choć jej biodostępność (czyli ilość, która trafia do krwi) wynosi około 15–24%³⁷. Około 10% wchłoniętej chondroityny pozostaje w niezmienionej postaci, natomiast 90% to pochodne o mniejszej masie cząsteczkowej, powstające w wyniku rozkładu w organizmie³⁷.

• Wchłanianie – maksymalne stężenie chondroityny we krwi osiągane jest po około 4 godzinach od podania doustnego³⁷.
• Dystrybucja – aż 85% chondroityny wiąże się z białkami osocza i ma szczególne powinowactwo do tkanki stawowej, co oznacza, że trafia dokładnie tam, gdzie jest potrzebna³⁷.
• Metabolizm – większość chondroityny jest rozkładana przez specjalne enzymy w wątrobie, nerkach i innych narządach. Metabolizm nie jest zależny od enzymów wątrobowych odpowiedzialnych za rozkład wielu leków, co ogranicza ryzyko interakcji z innymi lekami⁸⁹.
• Wydalanie – chondroityna i jej produkty rozkładu są wydalane głównie przez nerki, a jej okres półtrwania (czas, po którym ilość leku we krwi zmniejsza się o połowę) wynosi od 5 do 15 godzin⁸⁹.

W przypadku preparatów złożonych z glukozaminą, farmakokinetyka glukozaminy może się różnić, jednak obie substancje trafiają do tkanki stawowej i tam wywierają swoje działanie¹⁰.

Co wykazały badania przedkliniczne?

Badania przedkliniczne (czyli prowadzone przed rozpoczęciem badań u ludzi) dotyczące chondroityny wykazały, że substancja ta nie stanowi szczególnego zagrożenia dla zdrowia człowieka¹¹¹²¹³. Nie wykazano toksycznego wpływu na rozrodczość, działania rakotwórczego ani innych niepożądanych efektów w badaniach na zwierzętach. W przypadku preparatów złożonych z glukozaminą również nie odnotowano dodatkowych zagrożeń. U zwierząt zaobserwowano także pozytywny wpływ na ochronę chrząstki i ograniczenie procesów zapalnych¹³.

Podsumowanie – chondroityna jako wsparcie dla zdrowia stawów

Chondroityna działa na organizm wielopoziomowo – hamuje procesy uszkadzające chrząstkę, wspiera jej odbudowę i pomaga zmniejszyć dolegliwości związane z chorobą zwyrodnieniową stawów¹²⁴. Dobrze poznana farmakokinetyka sprawia, że substancja ta dociera do tkanki stawowej, gdzie jest najbardziej potrzebna³⁷. Badania przedkliniczne i kliniczne potwierdzają bezpieczeństwo jej stosowania. Efekty lecznicze nie pojawiają się natychmiast, ale utrzymują się przez dłuższy czas po zakończeniu terapii⁵. W preparatach łączonych z glukozaminą efekt ochrony chrząstki jest jeszcze silniejszy⁴.