Czym jest mechanizm działania substancji czynnej?
Mechanizm działania substancji czynnej to sposób, w jaki dany związek wpływa na organizm, by osiągnąć określony efekt leczniczy1. Zrozumienie tego mechanizmu pomaga lepiej pojąć, jak działa lek i dlaczego jest stosowany w określonych schorzeniach. W przypadku chinagolidu, istotne są dwa pojęcia: farmakodynamika i farmakokinetyka. Farmakodynamika opisuje, jak lek działa na organizm (na przykład na jakie receptory działa), a farmakokinetyka – jak organizm wchłania, rozprowadza, przetwarza i wydala lek12.
Jak chinagolid działa w organizmie?
Chinagolid jest wybiórczym agonistą receptora dopaminowego D2, co oznacza, że naśladuje działanie naturalnej substancji w mózgu – dopaminy – na ten właśnie receptor13. Dzięki temu silnie hamuje wydzielanie prolaktyny, czyli hormonu produkowanego w przednim płacie przysadki mózgowej. Prolaktyna jest odpowiedzialna m.in. za produkcję mleka oraz wpływa na cykl miesiączkowy i płodność. Chinagolid nie wpływa znacząco na poziom innych hormonów przysadkowych, co pozwala na precyzyjne leczenie zaburzeń związanych z nadmiarem prolaktyny, takich jak mlekotok, zaburzenia miesiączkowania, niepłodność czy obniżone libido13.
U niektórych pacjentów podczas stosowania chinagolidu może dojść do niewielkiego, krótkotrwałego wzrostu poziomu hormonu wzrostu, ale nie ma to istotnego znaczenia klinicznego13.
Losy chinagolidu w organizmie – co warto wiedzieć?
Po przyjęciu doustnym chinagolid jest szybko i dobrze wchłaniany z przewodu pokarmowego24. Następnie lek rozprowadza się po całym organizmie – objętość dystrybucji wynosi około 100 litrów, co oznacza, że substancja dobrze przenika do tkanek2. Chinagolid wiąże się z białkami krwi w około 90%, ale to wiązanie nie jest specyficzne, czyli nie zależy od określonego rodzaju białka2.
Substancja ta jest w dużym stopniu przetwarzana w wątrobie podczas tzw. pierwszego przejścia. Oznacza to, że zanim lek trafi do reszty organizmu, większość dawki zostaje już przekształcona w inne, mniej aktywne związki24. Główne produkty przemiany chinagolidu to związki glukuronowe i siarczanowe, które są następnie wydalane przez nerki z moczem oraz przez przewód pokarmowy z kałem25.
- Początek działania: już po 2 godzinach od podania doustnego24
- Maksymalne działanie: między 4 a 6 godziną od podania24
- Czas działania: efekt utrzymuje się przez około 24 godziny24
- Okres półtrwania: po jednorazowej dawce – ok. 11,5 godziny; przy regularnym stosowaniu – ok. 17 godzin24
- Większe dawki nie zwiększają siły działania, ale wydłużają jego czas trwania24
Chinagolid jest wydalany głównie w postaci metabolitów, a tylko niewielka część pozostaje w formie aktywnej. Zarówno z moczem, jak i z kałem usuwane są główne produkty przemiany tej substancji25.
Badania przedkliniczne chinagolidu
W badaniach na zwierzętach oceniano bezpieczeństwo stosowania chinagolidu. U różnych gatunków zwierząt stwierdzono, że lek w dużych dawkach może wpływać na gospodarkę lipidową oraz powodować odwracalne zmiany w narządach rozrodczych, wynikające z jego działania na poziom prolaktyny67. W badaniach nie wykazano działania mutagennego (nie powoduje zmian w materiale genetycznym) oraz nie stwierdzono działania rakotwórczego, które miałoby znaczenie dla ludzi, ponieważ występują istotne różnice w mechanizmach hormonalnych między ludźmi a zwierzętami78.
Badania na zwierzętach nie wykazały także szkodliwego wpływu na rozwój zarodka czy płodu. Zahamowanie wydzielania prolaktyny u samic szczura prowadziło jednak do zmniejszenia produkcji mleka, co wpływało na przeżywalność młodych910. U ludzi mechanizmy te są inne, dlatego takie działania nie mają bezpośredniego przełożenia na stosowanie chinagolidu w praktyce.
Chinagolid – podsumowanie mechanizmu działania
Chinagolid to lek działający wybiórczo na receptory dopaminowe D2, hamujący wydzielanie prolaktyny bez wpływu na inne hormony przysadki13. Po przyjęciu doustnym szybko się wchłania, a jego efekt terapeutyczny pojawia się już po 2 godzinach i utrzymuje przez całą dobę24. Chinagolid jest skuteczny w leczeniu objawów związanych z nadmiarem prolaktyny, a jego bezpieczeństwo potwierdzają badania przedkliniczne. Mechanizm działania tej substancji oraz jej losy w organizmie sprawiają, że jest to nowoczesna i precyzyjna opcja leczenia zaburzeń hormonalnych związanych z hiperprolaktynemią124.
| Parametr | Opis |
|---|---|
| Mechanizm działania | Wybiórczy agonista receptora dopaminowego D2; hamuje wydzielanie prolaktyny |
| Początek działania | Około 2 godziny po podaniu doustnym |
| Maksymalne działanie | 4-6 godzin po podaniu |
| Czas działania | Około 24 godziny |
| Okres półtrwania | Jednorazowo: 11,5 godziny; w stanie równowagi: 17 godzin |
| Wiązanie z białkami | Około 90%, nieswoiste |
| Metabolizm | Głównie w wątrobie, produkty przemiany wydalane z moczem i kałem |
| Bezpieczeństwo | Brak działania mutagennego i rakotwórczego istotnego dla ludzi |


















