Ogólne zasady dawkowania boraksu
Boraks (Natrii tetraboras) występuje głównie w postaci roztworu lub płynu do stosowania w jamie ustnej oraz w maści do stosowania na skórę. Najczęściej jest stosowany miejscowo, bezpośrednio na zmienione chorobowo miejsca, w leczeniu pleśniawek, zakażeń bakteryjnych błony śluzowej jamy ustnej lub wspomagająco przy drobnych skaleczeniach i ranach123.
- Standardowa dawka dla dorosłych: najczęściej polega na pędzlowaniu zmienionych miejsc w jamie ustnej 4–5 razy dziennie, przez 3–5 dni4567.
- Roztwór lub płyn do jamy ustnej: nakłada się na wacik i wciera w zakażone miejsca kilka razy dziennie56.
- Maść do stosowania zewnętrznego: nakłada się cienką warstwę na zmienione chorobowo miejsca na skórze, kilka razy dziennie8.
- Czas trwania leczenia: zwykle od 3 do 5 dni; w niektórych przypadkach u dorosłych leczenie może trwać do 10 dni, jeśli zaleci to lekarz9.
Drogi podania i postacie leków z boraksem
- Miejscowo w jamie ustnej: roztwór lub płyn do pędzlowania miejsc zmienionych chorobowo12101112.
- Zewnętrznie na skórę: maść stosowana przy drobnych ranach i skaleczeniach3.
Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów
Dzieci i młodzież
- Dzieci powyżej 1 roku życia: można stosować boraks miejscowo w jamie ustnej lub na skórę, ale nie dłużej niż przez 3–5 dni45679.
- Dzieci poniżej 1 roku życia: stosowanie możliwe wyłącznie po konsultacji z lekarzem. W tej grupie wiekowej należy zachować szczególną ostrożność45679.
Pacjenci w podeszłym wieku
Nie ma konieczności rutynowej modyfikacji dawki, jednak należy zachować ostrożność, zwłaszcza w przypadku osób z zaburzeniami czynności nerek1416.
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
- Stosować ostrożnie – istnieje ryzyko kumulacji boraksu w organizmie, szczególnie przy długotrwałym stosowaniu1314151617.
- Nie stosować u osób z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek192021.
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby
Brak szczegółowych zaleceń dotyczących modyfikacji dawki u tej grupy pacjentów w dostępnych źródłach.
Kobiety w ciąży i karmiące piersią
W badaniach na zwierzętach wykazano toksyczne działanie boraksu na rozwój płodu, dlatego nie zaleca się stosowania boraksu w ciąży i okresie karmienia piersią, szczególnie bez konsultacji z lekarzem22.
- Nie stosować boraksu na rozległe rany, uszkodzone błony śluzowe ani skaleczenia.
- Preparaty z boraksem nie są przeznaczone do stosowania u noworodków oraz niemowląt z uszkodzoną skórą.
- W przypadku wystąpienia objawów ogólnych (np. brak łaknienia, wymioty, biegunki, wysypka, łysienie, splątanie, drgawki, niedokrwistość) należy natychmiast przerwać stosowanie preparatu232425.
- Nie należy połykać żadnych preparatów zawierających boraks.
Zmiany dawkowania w zależności od wskazania
Boraks stosowany jest przede wszystkim w leczeniu pleśniawek i zakażeń błony śluzowej jamy ustnej. Nie odnotowano istotnych różnic w schemacie dawkowania w zależności od wskazania – najczęściej zaleca się kilka aplikacji dziennie przez krótki czas. W przypadku maści do stosowania zewnętrznego dawkowanie polega na nakładaniu cienkiej warstwy na ranę lub skaleczenie, także kilka razy na dobę8.
Maksymalna dawka dobowa i ostrzeżenia dotyczące przedawkowania
Dokładna maksymalna dawka dobowa boraksu nie została określona w dostępnych materiałach. W przypadku długotrwałego stosowania lub połknięcia większej ilości preparatu może dojść do poważnych objawów zatrucia. Objawy te obejmują m.in. zaburzenia żołądkowo-jelitowe, wysypkę, łysienie, zaburzenia neurologiczne oraz niedokrwistość. W razie wystąpienia niepokojących objawów należy przerwać leczenie i skonsultować się z lekarzem232425.
Dawkowanie boraksu – zestawienie dla poszczególnych grup pacjentów
| Grupa pacjentów | Schemat dawkowania |
|---|---|
| Dorośli | Pędzlować zmienione miejsca w jamie ustnej 4–5 razy dziennie przez 3–5 dni; w niektórych przypadkach do 10 dni49. |
| Dzieci powyżej 1 roku życia | Jak u dorosłych, ale maksymalnie przez 3–5 dni45679. |
| Dzieci poniżej 1 roku życia | Stosowanie tylko po konsultacji z lekarzem45679. |
| Osoby starsze | Jak u dorosłych, z ostrożnością przy niewydolności nerek1416. |
| Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek | Stosować ostrożnie; przeciwwskazany w ciężkiej niewydolności nerek192021. |
| Kobiety w ciąży i karmiące piersią | Nie zaleca się stosowania bez konsultacji z lekarzem22. |
Boraks – bezpieczne dawkowanie i grupy ryzyka
Boraks jest substancją skuteczną w leczeniu pleśniawek oraz drobnych ran, jednak jego stosowanie wymaga zachowania ostrożności, zwłaszcza u dzieci, osób z zaburzeniami czynności nerek oraz kobiet w ciąży. Przestrzeganie zaleceń dotyczących dawkowania oraz unikanie długotrwałego stosowania to klucz do bezpiecznego leczenia. Jeśli pojawią się objawy niepożądane lub wątpliwości co do stosowania, należy przerwać leczenie i skonsultować się z lekarzem1422.


















