Dlaczego bezpieczeństwo stosowania leków w ciąży i podczas karmienia piersią jest tak ważne?

Okres ciąży oraz karmienia piersią to wyjątkowy czas, w którym należy zachować szczególną ostrożność przy stosowaniu jakichkolwiek leków. Wiele substancji czynnych może przenikać przez łożysko lub do mleka matki, wpływając na rozwijający się organizm dziecka. Każda kobieta w ciąży lub karmiąca powinna przed przyjęciem jakiegokolwiek leku skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą, aby ocenić potencjalne korzyści i ryzyko dla siebie oraz swojego dziecka12.

Atorwastatyna – ogólne informacje o substancji czynnej

Atorwastatyna należy do grupy leków nazywanych statynami, które stosowane są w celu obniżenia poziomu cholesterolu i trójglicerydów we krwi. Dzięki temu zmniejszają ryzyko chorób sercowo-naczyniowych. Jednak jej stosowanie u kobiet w ciąży i w okresie karmienia piersią jest obwarowane szczególnymi zaleceniami i przeciwwskazaniami34.

Ważne: Atorwastatyna jest przeciwwskazana w ciąży i podczas karmienia piersią, niezależnie od dawki czy postaci leku. Nawet w wyjątkowych sytuacjach nie powinna być stosowana u kobiet spodziewających się dziecka lub karmiących piersią. Jeśli kobieta przyjmująca atorwastatynę zajdzie w ciążę, powinna natychmiast przerwać leczenie56.

Bezpieczeństwo stosowania atorwastatyny w ciąży

Przeciwwskazania i zalecenia

  • Atorwastatyna jest wyraźnie przeciwwskazana do stosowania w czasie ciąży178.
  • Lek nie powinien być również stosowany przez kobiety planujące ciążę lub te, które podejrzewają, że są w ciąży910.
  • Każda kobieta w wieku rozrodczym podczas leczenia atorwastatyną powinna stosować skuteczne metody zapobiegania ciąży58.

Potencjalny wpływ na płód

  • Nie ustalono bezpieczeństwa stosowania atorwastatyny u kobiet w ciąży, ponieważ nie przeprowadzono kontrolowanych badań klinicznych z udziałem kobiet ciężarnych56.
  • Odnotowano rzadkie przypadki wad wrodzonych po ekspozycji na statyny w okresie płodowym58.
  • Badania na zwierzętach wykazały szkodliwy wpływ atorwastatyny na rozwój płodu i reprodukcję56.
  • Stosowanie atorwastatyny przez kobietę ciężarną może zmniejszyć poziom mewalonianu u płodu, co jest istotne dla biosyntezy cholesterolu – kluczowego składnika dla prawidłowego rozwoju dziecka58.

Co zrobić w przypadku zajścia w ciążę podczas leczenia?

Jeżeli kobieta stosująca atorwastatynę dowie się, że jest w ciąży, powinna natychmiast przerwać leczenie. Lek należy odstawić na czas trwania ciąży lub do momentu wykluczenia ciąży1112.

Bezpieczeństwo stosowania atorwastatyny podczas karmienia piersią

  • Stosowanie atorwastatyny w okresie karmienia piersią jest przeciwwskazane1912.
  • Nie wiadomo, czy atorwastatyna lub jej metabolity przenikają do mleka kobiecego1112.
  • Badania na zwierzętach wykazały, że stężenia atorwastatyny i jej metabolitów w osoczu i mleku są podobne, co sugeruje możliwość przenikania substancji do mleka matki1112.
  • Ze względu na ryzyko wystąpienia poważnych działań niepożądanych u dziecka, kobiety przyjmujące atorwastatynę nie powinny karmić piersią119.

Wpływ atorwastatyny na płodność

W badaniach na zwierzętach nie wykazano, aby atorwastatyna miała negatywny wpływ na płodność samców i samic1112. Jednak nie ma danych klinicznych, które potwierdzałyby taki sam brak wpływu u ludzi. Dlatego każda decyzja o stosowaniu leku powinna być podejmowana z zachowaniem szczególnej ostrożności.

Kluczowe zalecenia dotyczące stosowania atorwastatyny w ciąży i podczas karmienia piersią:

  • Atorwastatyna nie powinna być stosowana przez kobiety w ciąży, planujące ciążę ani przez kobiety karmiące piersią.
  • Jeśli kobieta stosująca atorwastatynę planuje ciążę lub podejrzewa, że jest w ciąży, powinna niezwłocznie skonsultować się z lekarzem i przerwać leczenie.
  • W przypadku karmienia piersią, przyjmowanie atorwastatyny wymaga całkowitego zaprzestania karmienia dziecka piersią.
  • Stosowanie skutecznej antykoncepcji podczas leczenia atorwastatyną jest obowiązkowe dla kobiet w wieku rozrodczym.

Tabela – bezpieczeństwo stosowania atorwastatyny w okresie ciąży i karmienia piersią

Okres Możliwość stosowania Uwagi
Ciąża Nie Przeciwwskazane w każdym trymestrze; ryzyko wad wrodzonych i zaburzeń rozwoju płodu
Karmienie piersią Nie Przeciwwskazane; ryzyko ciężkich działań niepożądanych u dziecka, brak danych o przenikaniu do mleka ludzkiego

Atorwastatyna – zdecydowanie przeciwwskazana w ciąży i podczas karmienia piersią

Podsumowując, atorwastatyna jest substancją, której stosowanie w ciąży i w okresie karmienia piersią jest wyraźnie przeciwwskazane, niezależnie od dawki, postaci leku czy ewentualnych korzyści zdrowotnych dla matki. Wynika to z braku danych potwierdzających bezpieczeństwo, doniesień o potencjalnych wadach wrodzonych, a także możliwego negatywnego wpływu na rozwój płodu i noworodka. W badaniach na zwierzętach wykazano szkodliwy wpływ na rozwój potomstwa. Dla kobiet w wieku rozrodczym przyjmujących atorwastatynę niezbędne jest stosowanie skutecznej antykoncepcji. W razie zajścia w ciążę podczas leczenia należy natychmiast przerwać terapię. W okresie karmienia piersią przyjmowanie atorwastatyny jest również całkowicie zabronione ze względu na potencjalne ryzyko dla dziecka586.

Pytania i odpowiedzi

Czy atorwastatyna może być stosowana w ciąży?

Nie, atorwastatyna jest przeciwwskazana w ciąży. Nie należy jej stosować w żadnym trymestrze ciąży.1

Czy atorwastatyna przenika do mleka matki?

Nie wiadomo, czy atorwastatyna przenika do mleka ludzkiego, ale ze względu na ryzyko niepożądanych działań nie powinna być stosowana podczas karmienia piersią.11

Co zrobić, gdy zajdę w ciążę podczas leczenia atorwastatyną?

Należy natychmiast przerwać leczenie atorwastatyną i skontaktować się z lekarzem.11

Czy atorwastatyna ma wpływ na płodność?

Badania na zwierzętach nie wykazały wpływu atorwastatyny na płodność samców i samic.11

Czy są różnice w bezpieczeństwie stosowania atorwastatyny w różnych postaciach leku?

Nie, niezależnie od postaci leku (tabletki, tabletki do żucia, połączenia z innymi lekami) atorwastatyna jest przeciwwskazana w ciąży i podczas karmienia piersią.13