Dlaczego bezpieczeństwo stosowania leków w ciąży i podczas karmienia piersią jest tak ważne?
Okres ciąży oraz karmienia piersią to wyjątkowy czas, w którym należy zachować szczególną ostrożność przy stosowaniu jakichkolwiek leków. Wiele substancji czynnych może przenikać przez łożysko lub do mleka matki, wpływając na rozwijający się organizm dziecka. Każda kobieta w ciąży lub karmiąca powinna przed przyjęciem jakiegokolwiek leku skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą, aby ocenić potencjalne korzyści i ryzyko dla siebie oraz swojego dziecka12.
Atorwastatyna – ogólne informacje o substancji czynnej
Atorwastatyna należy do grupy leków nazywanych statynami, które stosowane są w celu obniżenia poziomu cholesterolu i trójglicerydów we krwi. Dzięki temu zmniejszają ryzyko chorób sercowo-naczyniowych. Jednak jej stosowanie u kobiet w ciąży i w okresie karmienia piersią jest obwarowane szczególnymi zaleceniami i przeciwwskazaniami34.
Bezpieczeństwo stosowania atorwastatyny w ciąży
Przeciwwskazania i zalecenia
- Atorwastatyna jest wyraźnie przeciwwskazana do stosowania w czasie ciąży178.
- Lek nie powinien być również stosowany przez kobiety planujące ciążę lub te, które podejrzewają, że są w ciąży910.
- Każda kobieta w wieku rozrodczym podczas leczenia atorwastatyną powinna stosować skuteczne metody zapobiegania ciąży58.
Potencjalny wpływ na płód
- Nie ustalono bezpieczeństwa stosowania atorwastatyny u kobiet w ciąży, ponieważ nie przeprowadzono kontrolowanych badań klinicznych z udziałem kobiet ciężarnych56.
- Odnotowano rzadkie przypadki wad wrodzonych po ekspozycji na statyny w okresie płodowym58.
- Badania na zwierzętach wykazały szkodliwy wpływ atorwastatyny na rozwój płodu i reprodukcję56.
- Stosowanie atorwastatyny przez kobietę ciężarną może zmniejszyć poziom mewalonianu u płodu, co jest istotne dla biosyntezy cholesterolu – kluczowego składnika dla prawidłowego rozwoju dziecka58.
Co zrobić w przypadku zajścia w ciążę podczas leczenia?
Jeżeli kobieta stosująca atorwastatynę dowie się, że jest w ciąży, powinna natychmiast przerwać leczenie. Lek należy odstawić na czas trwania ciąży lub do momentu wykluczenia ciąży1112.
Bezpieczeństwo stosowania atorwastatyny podczas karmienia piersią
- Stosowanie atorwastatyny w okresie karmienia piersią jest przeciwwskazane1912.
- Nie wiadomo, czy atorwastatyna lub jej metabolity przenikają do mleka kobiecego1112.
- Badania na zwierzętach wykazały, że stężenia atorwastatyny i jej metabolitów w osoczu i mleku są podobne, co sugeruje możliwość przenikania substancji do mleka matki1112.
- Ze względu na ryzyko wystąpienia poważnych działań niepożądanych u dziecka, kobiety przyjmujące atorwastatynę nie powinny karmić piersią119.
Wpływ atorwastatyny na płodność
W badaniach na zwierzętach nie wykazano, aby atorwastatyna miała negatywny wpływ na płodność samców i samic1112. Jednak nie ma danych klinicznych, które potwierdzałyby taki sam brak wpływu u ludzi. Dlatego każda decyzja o stosowaniu leku powinna być podejmowana z zachowaniem szczególnej ostrożności.
- Atorwastatyna nie powinna być stosowana przez kobiety w ciąży, planujące ciążę ani przez kobiety karmiące piersią.
- Jeśli kobieta stosująca atorwastatynę planuje ciążę lub podejrzewa, że jest w ciąży, powinna niezwłocznie skonsultować się z lekarzem i przerwać leczenie.
- W przypadku karmienia piersią, przyjmowanie atorwastatyny wymaga całkowitego zaprzestania karmienia dziecka piersią.
- Stosowanie skutecznej antykoncepcji podczas leczenia atorwastatyną jest obowiązkowe dla kobiet w wieku rozrodczym.
Tabela – bezpieczeństwo stosowania atorwastatyny w okresie ciąży i karmienia piersią
| Okres | Możliwość stosowania | Uwagi |
|---|---|---|
| Ciąża | Nie | Przeciwwskazane w każdym trymestrze; ryzyko wad wrodzonych i zaburzeń rozwoju płodu |
| Karmienie piersią | Nie | Przeciwwskazane; ryzyko ciężkich działań niepożądanych u dziecka, brak danych o przenikaniu do mleka ludzkiego |
Atorwastatyna – zdecydowanie przeciwwskazana w ciąży i podczas karmienia piersią
Podsumowując, atorwastatyna jest substancją, której stosowanie w ciąży i w okresie karmienia piersią jest wyraźnie przeciwwskazane, niezależnie od dawki, postaci leku czy ewentualnych korzyści zdrowotnych dla matki. Wynika to z braku danych potwierdzających bezpieczeństwo, doniesień o potencjalnych wadach wrodzonych, a także możliwego negatywnego wpływu na rozwój płodu i noworodka. W badaniach na zwierzętach wykazano szkodliwy wpływ na rozwój potomstwa. Dla kobiet w wieku rozrodczym przyjmujących atorwastatynę niezbędne jest stosowanie skutecznej antykoncepcji. W razie zajścia w ciążę podczas leczenia należy natychmiast przerwać terapię. W okresie karmienia piersią przyjmowanie atorwastatyny jest również całkowicie zabronione ze względu na potencjalne ryzyko dla dziecka586.


















