Jak działa artykaina?
Artykaina należy do grupy amidowych środków znieczulających miejscowo. Działa poprzez blokowanie przewodzenia impulsów nerwowych, co powoduje tymczasowe zniesienie czucia bólu w miejscu podania. Lek ten szybko rozpoczyna działanie – zwykle w ciągu 1,5 do 3,6 minut, w zależności od rodzaju znieczulenia. Dodatek adrenaliny, która obkurcza naczynia krwionośne, pozwala na wydłużenie czasu działania artykainy oraz zmniejsza jej wchłanianie do krwi, co zwiększa bezpieczeństwo stosowania.
Czas trwania znieczulenia zależy od stężenia adrenaliny: im większe stężenie, tym dłuższy czas działania – od około 45 minut do 75 minut w przypadku znieczulenia miazgi oraz do kilku godzin w przypadku znieczulenia tkanek miękkich123.
Wskazania do stosowania artykainy u dorosłych
Artykaina jest przeznaczona do znieczuleń nasiękowych i przewodowych w różnych zabiegach stomatologicznych. Do najczęstszych wskazań należą:
- rutynowe zabiegi stomatologiczne, takie jak ekstrakcje zębów, usuwanie kamienia nazębnego czy przygotowanie do koron4;
- chirurgia kości i błon śluzowych, w tym amputacje i resekcje miazgi zęba, osteotomie, cystektomie, osteosyntezy5;
- długotrwałe interwencje chirurgiczne w obrębie jamy ustnej5;
- znieczulenia przewodowe żuchwy i szczęki podczas bardziej skomplikowanych zabiegów67.
Wskazania do stosowania artykainy u dzieci
Artykaina jest również wskazana u dzieci powyżej 4 lat lub o masie ciała powyżej 20 kg, pod warunkiem odpowiedniego dawkowania. Zabiegi obejmują te same procedury stomatologiczne co u dorosłych, czyli znieczulenie nasiękowe i przewodowe podczas rutynowych oraz bardziej zaawansowanych zabiegów. Należy jednak zwrócić uwagę na ryzyko urazów tkanek miękkich u dzieci spowodowanych ugryzieniem podczas utrzymującego się zdrętwienia, dlatego ważne jest poinformowanie opiekunów o konieczności unikania żucia i jedzenia do czasu powrotu czucia.106
Stosowanie artykainy u osób starszych i pacjentów z chorobami towarzyszącymi
U osób starszych może dochodzić do podwyższenia stężenia artykainy we krwi, szczególnie po wielokrotnych podaniach, dlatego zaleca się stosowanie najmniejszej skutecznej dawki oraz monitorowanie pacjenta pod kątem objawów przedawkowania. Podobne zalecenia dotyczą pacjentów z chorobami nerek, wątroby, chorobami układu krążenia, cukrzycą, padaczką, miastenią czy porfirią. W tych grupach pacjentów konieczna jest szczególna ostrożność, a w niektórych przypadkach rozważenie odroczenia zabiegu.8911
Podsumowanie: Artykaina w leczeniu stomatologicznym
Artykaina jest skutecznym i szybko działającym środkiem znieczulającym miejscowo, który znajduje szerokie zastosowanie w stomatologii zarówno u dorosłych, jak i u dzieci powyżej 4 lat. Jej działanie jest wzmacniane przez dodatek adrenaliny, co pozwala na dłuższe i bezpieczniejsze znieczulenie. Wskazania obejmują różnorodne zabiegi, od rutynowych po bardziej skomplikowane operacje. Stosowanie artykainy wymaga jednak zachowania ostrożności u pacjentów z niektórymi chorobami, a także dokładnego wywiadu medycznego przed podaniem leku. Dzięki temu artykaina jest cenionym środkiem w praktyce stomatologicznej, pozwalającym na komfortowe i bezbolesne przeprowadzenie zabiegów.
| Wskazanie | Dorośli | Dzieci > 12 lat | Dzieci < 12 lat | Osoby starsze | Pacjenci z niewydolnością nerek |
|---|---|---|---|---|---|
| Znieczulenie nasiękowe i przewodowe w stomatologii | Tak | Tak | Tak, z modyfikacją dawki | Tak, z ostrożnością | Tak, z ostrożnością |
| Zabiegi chirurgiczne w jamie ustnej | Tak | Tak | Tak, z modyfikacją dawki | Tak, z ostrożnością | Tak, z ostrożnością |


















