REKLAMA

Dawkowanie artykainy – ogólne zasady

Artykaina jest dostępna w postaci roztworów do wstrzykiwań, które zawierają 40 mg artykainy chlorowodorku na 1 ml oraz różne stężenia adrenaliny (np. 0,005 mg/ml, 0,01 mg/ml lub 0,012 mg/ml). Roztwory te są stosowane wyłącznie do znieczulenia nasiękowego i przewodowego w stomatologii, a podawanie powinno odbywać się przez wykwalifikowany personel, najczęściej lekarzy dentystów123.

Standardowo u dorosłych do rutynowych zabiegów stosuje się zwykle 1 wkład roztworu (około 1,7-1,8 ml), co odpowiada 68-72 mg artykainy chlorowodorku, ale dawka może być mniejsza lub większa w zależności od potrzeb i rodzaju zabiegu. W bardziej rozległych procedurach można podać większą liczbę wkładów, jednak nie wolno przekraczać maksymalnej zalecanej dawki dla danej osoby456.

Dawka maksymalna i częstotliwość podawania

Maksymalna dawka artykainy u dorosłych i młodzieży (12-18 lat) wynosi 7 mg na kilogram masy ciała, jednak nie powinna przekraczać 500 mg bezwzględnie, co odpowiada pacjentowi ważącemu około 70 kg lub więcej. W praktyce oznacza to, że maksymalna liczba wkładów roztworu to około 7 sztuk po 1,7-1,8 ml (około 12-13 ml roztworu). Dawka adrenaliny zależy od stężenia w roztworze i jest proporcjonalna do ilości podanego leku789.

Ważne: Zawsze stosuj najmniejszą dawkę artykainy, która skutecznie zapewni znieczulenie. Przekroczenie maksymalnej dawki może prowadzić do działań niepożądanych, w tym objawów zatrucia układu nerwowego i sercowo-naczyniowego.

  • Dawkowanie musi być indywidualnie dostosowane do pacjenta i rodzaju zabiegu.
  • Wstrzyknięcia należy wykonywać powoli, z aspiracją, aby uniknąć podania do naczynia krwionośnego.
  • Po podaniu artykainy należy monitorować stan pacjenta.

Dawkowanie artykainy u dzieci i młodzieży

U dzieci w wieku od 4 do 11 lat (lub o masie ciała powyżej 20 kg) bezpieczeństwo stosowania artykainy zostało potwierdzone, ale dawki muszą być odpowiednio dostosowane. Przeciętna skuteczna dawka artykainy wynosi 2 mg/kg masy ciała dla zabiegów prostych oraz 4 mg/kg dla zabiegów bardziej złożonych. Maksymalna dawka nie powinna przekraczać 7 mg/kg masy ciała, a bezwzględnie dawka artykainy nie powinna przekraczać 385 mg (odpowiadająca dziecku o masie około 55 kg)101112.

Dawkowanie u pacjentów w podeszłym wieku oraz z zaburzeniami czynności nerek i wątroby

U osób starszych oraz pacjentów z zaburzeniami nerek lub wątroby stężenie artykainy w osoczu może się zwiększać, szczególnie po wielokrotnym podaniu. Dlatego u tych pacjentów należy stosować szczególną ostrożność i podawać najmniejszą skuteczną dawkę leku, dostosowaną indywidualnie do potrzeb. Konieczne jest także monitorowanie pacjenta pod kątem objawów przedawkowania131415.

Ważne: Pacjenci z chorobami układu krążenia, zaburzeniami czynności wątroby, nerek oraz osoby starsze powinni otrzymywać artykainę w mniejszych dawkach, aby zmniejszyć ryzyko działań niepożądanych.

  • W razie konieczności powtórzenia dawki, monitoruj pacjenta uważnie.
  • Wybieraj roztwór o niższym stężeniu adrenaliny (np. 0,005 mg/ml) u pacjentów z chorobami serca.
  • Podawanie dawki należy dostosować do ogólnego stanu zdrowia i współistniejących schorzeń.

Różnice dawkowania w zależności od postaci leku i stężenia adrenaliny

Artykaina jest dostępna w różnych preparatach zawierających różne stężenia adrenaliny:

  • Roztwory z adrenaliną 0,005 mg/ml (1:200 000) – stosowane w rutynowych zabiegach stomatologicznych, preferowane u pacjentów z chorobami układu krążenia oraz u osób starszych.
  • Roztwory z adrenaliną 0,01 mg/ml (1:100 000) – stosowane w bardziej złożonych zabiegach wymagających intensywnej kontroli krwawienia (hemostazy).
  • Roztwory z adrenaliną 0,012 mg/ml (1:80 000) – stosowane w szczególnych sytuacjach klinicznych, z zachowaniem ostrożności.

Dawki maksymalne i liczba wkładów dostosowane są do masy ciała pacjenta oraz stężenia adrenaliny, aby uniknąć ryzyka przedawkowania zarówno artykainy, jak i adrenaliny789.

Maksymalne dawki dobowe i bezpieczeństwo stosowania

Maksymalna dawka dobowa artykainy wynosi 7 mg/kg masy ciała, ale nie powinna przekraczać 500 mg u dorosłych. W przypadku dzieci maksymalna dawka jest proporcjonalnie niższa i zależy od masy ciała. Przekroczenie tych dawek zwiększa ryzyko wystąpienia objawów toksycznych, takich jak drgawki, zaburzenia rytmu serca czy depresja układu oddechowego. W razie przedawkowania konieczne jest natychmiastowe przerwanie podawania leku i wdrożenie odpowiednich procedur ratunkowych161718.

Podsumowanie dawkowania artykainy

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli i młodzież (≥12 lat) Maksymalna dawka 7 mg/kg mc., nie przekraczać 500 mg artykainy; zwykle 1 wkład (1,7-1,8 ml) na zabieg, możliwość podania do 7 wkładów; stężenie adrenaliny dostosowane do potrzeb
Dzieci (4–11 lat) Dawka indywidualna, zwykle 2 mg/kg dla prostych i 4 mg/kg dla złożonych zabiegów; maksymalna dawka 7 mg/kg mc., nie przekraczać 385 mg; dawka dostosowana do masy ciała i wieku
Pacjenci w podeszłym wieku oraz z zaburzeniami nerek/wątroby Stosować najmniejszą skuteczną dawkę, ostrożność przy powtórnym podaniu; preferować roztwory z niższym stężeniem adrenaliny (0,005 mg/ml)

Pytania i odpowiedzi

Jaka jest maksymalna dawka artykainy dla dorosłych?

Maksymalna dawka artykainy dla dorosłych wynosi 7 mg/kg masy ciała, jednak nie powinna przekraczać 500 mg.

Czy artykainę można stosować u dzieci?

Tak, artykaina jest stosowana u dzieci powyżej 4 lat lub o masie ciała powyżej 20 kg, z dostosowaniem dawki do wieku i masy ciała.

Jakie są różnice w stężeniu adrenaliny w preparatach z artykainą?

Preparaty zawierają różne stężenia adrenaliny, najczęściej 0,005 mg/ml, 0,01 mg/ml lub 0,012 mg/ml, co wpływa na czas działania i bezpieczeństwo stosowania.

Czy dawkowanie artykainy różni się u osób starszych?

Tak, u osób starszych oraz z zaburzeniami nerek lub wątroby zaleca się stosowanie najmniejszej skutecznej dawki i ostrożność podczas podawania.

REKLAMA