Apremilast – działania niepożądane: ogólna charakterystyka

Stosowanie apremilastu może wiązać się z występowaniem różnych działań niepożądanych, które jednak nie muszą pojawić się u każdego pacjenta. Wiele z nich ma łagodny lub umiarkowany charakter i ustępuje samoistnie po pewnym czasie. Najczęściej zgłaszane są objawy ze strony układu pokarmowego, takie jak biegunka czy nudności. Działania niepożądane mogą różnić się w zależności od leczonej choroby (np. łuszczycowe zapalenie stawów, łuszczyca, choroba Behçeta), dawki, długości stosowania, a także indywidualnych cech pacjenta, takich jak wiek czy obecność innych chorób123.

Najczęściej działania niepożądane występują w pierwszych tygodniach leczenia i mają tendencję do ustępowania w ciągu miesiąca. Warto także pamiętać, że u osób starszych, a także w przypadku niektórych chorób współistniejących, ryzyko niektórych powikłań może być wyższe45.

Decyzja o stosowaniu apremilastu zawsze powinna opierać się na rozważeniu korzyści i ryzyka – nawet jeśli pojawią się działania niepożądane, często ustępują one samoistnie, a leczenie przynosi istotną poprawę jakości życia1.

Profil bezpieczeństwa apremilastu jest zbliżony u dorosłych oraz dzieci i młodzieży powyżej 6. roku życia, lecz stosowanie u najmłodszych zawsze odbywa się pod szczególną kontrolą6.

Działania niepożądane bardzo często (≥1/10)

  • Biegunka – pojawia się nawet u ponad 15% dorosłych pacjentów z łuszczycowym zapaleniem stawów lub łuszczycą, a w chorobie Behçeta nawet u 41% pacjentów. Najczęściej występuje na początku leczenia i zwykle ustępuje po kilku tygodniach. W przypadku bardzo nasilonej biegunki, zwłaszcza u osób starszych, należy zachować szczególną ostrożność123.
  • Nudności – często towarzyszą biegunce, mogą występować nawet u co siódmego pacjenta. Objaw ten także najczęściej pojawia się na początku leczenia i z czasem ustępuje12.
  • Zakażenia górnych dróg oddechowych – obserwowane bardzo często, ale zwykle mają łagodny przebieg i nie wymagają odstawienia leku12.
  • Ból głowy – może wystąpić u 7-14% pacjentów, często w postaci napięciowego bólu głowy lub migreny12.

Działania niepożądane często (≥1/100 do <1/10)

  • Wymioty – szczególnie u osób z chorobą Behçeta i u osób starszych mogą być bardziej nasilone1.
  • Ból w górnej części brzucha – czasem zgłaszany przez pacjentów, zwykle ustępuje samoistnie1.
  • Ból pleców – występuje zwłaszcza u osób leczonych z powodu choroby Behçeta1.
  • Zmęczenie – uczucie osłabienia może towarzyszyć terapii, ale zazwyczaj nie wymaga odstawienia leku1.
  • Zmniejszony apetyt – może prowadzić do niewielkiej utraty masy ciała1.
  • Bezsenność, depresja – zaburzenia nastroju i snu pojawiają się u niektórych pacjentów, dlatego warto zwrócić uwagę na samopoczucie psychiczne podczas terapii1.
  • Kaszel, zapalenie oskrzeli, zapalenia w obrębie nosogardzieli – najczęściej mają łagodny przebieg1.
  • Niestrawność, refluks, przyspieszone ruchy robaczkowe jelit – dolegliwości żołądkowo-jelitowe są częste, ale przeważnie łagodne1.
Ważne: Działania niepożądane apremilastu są zazwyczaj łagodne i ustępują samoistnie, jednak niektóre z nich, jak biegunka czy nudności, mogą być bardziej nasilone u osób starszych. Utrata masy ciała jest możliwa, ale rzadko wymaga odstawienia leku. W przypadku pojawienia się objawów psychicznych, takich jak obniżenie nastroju lub myśli samobójcze, należy niezwłocznie poinformować o tym lekarza, ponieważ są to rzadkie, ale poważne działania niepożądane. Objawy ze strony układu pokarmowego najczęściej występują w pierwszych tygodniach leczenia i z czasem ustępują78.

Działania niepożądane niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100)

  • Nadwrażliwośćreakcje alergiczne, takie jak wysypka lub pokrzywka, mogą pojawić się niezbyt często. W przypadku ich wystąpienia zaleca się kontakt z lekarzem1.
  • Myśli i zachowania samobójcze – bardzo rzadko zgłaszane, jednak należy być czujnym na wszelkie zmiany nastroju i niezwłocznie zgłosić je lekarzowi7.
  • Krwotok z przewodu pokarmowego – niezwykle rzadki, ale wymaga pilnej interwencji medycznej w przypadku pojawienia się krwi w stolcu lub wymiotach1.
  • Wysypka, pokrzywka – zmiany skórne, które zwykle ustępują po odstawieniu leku1.
  • Obniżona masa ciała – u niektórych pacjentów dochodzi do zmniejszenia masy ciała, zwykle o 5-10%, rzadziej więcej. Zwykle nie towarzyszą temu żadne niepokojące objawy, a tylko u bardzo niewielkiego odsetka pacjentów konieczne jest przerwanie leczenia9.

Działania niepożądane o nieznanej częstości

  • Obrzęk naczynioruchowy – to poważna reakcja alergiczna objawiająca się obrzękiem twarzy, warg, języka lub gardła, która wymaga natychmiastowej pomocy medycznej. Jest to bardzo rzadkie, ale potencjalnie niebezpieczne działanie niepożądane1.

Działania niepożądane u szczególnych grup pacjentów

U osób w podeszłym wieku (powyżej 65. roku życia) może występować większe ryzyko nasilonej biegunki, nudności i wymiotów. Profil bezpieczeństwa apremilastu u dzieci i młodzieży powyżej 6. roku życia jest podobny jak u dorosłych46.

Nie oceniono bezpieczeństwa stosowania apremilastu u pacjentów z umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami czynności nerek oraz u osób z chorobami wątroby4.

Możliwość zgłaszania działań niepożądanych

Każde działanie niepożądane po zastosowaniu apremilastu powinno być zgłaszane do Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych lub bezpośrednio do producenta. Takie zgłoszenia pomagają w monitorowaniu bezpieczeństwa terapii i umożliwiają szybkie reagowanie na potencjalne zagrożenia610.

Tabela działań niepożądanych apremilastu

Układ narządowy Bardzo często Często Niezbyt często Nieznana
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze Zakażenia górnych dróg oddechowych Zapalenie oskrzeli, zapalenia w obrębie nosogardzieli
Układ immunologiczny Nadwrażliwość
Metabolizm i odżywianie Zmniejszony apetyt
Psychiczne Bezsenność, depresja Myśli i zachowania samobójcze
Układ nerwowy Ból głowy, napięciowy ból głowy Migrena
Układ oddechowy Kaszel
Układ pokarmowy Biegunka, nudności Wymioty, niestrawność, ból w górnej części brzucha, refluks, przyspieszone ruchy robaczkowe jelit Krwotok z przewodu pokarmowego
Skóra i tkanka podskórna Wysypka, pokrzywka Obrzęk naczynioruchowy
Mięśniowo-szkieletowy Ból pleców
Ogólne Zmęczenie
Badania diagnostyczne Obniżona masa ciała

111213

Warto wiedzieć:

  • Działania niepożądane mogą pojawić się w pierwszych dwóch tygodniach terapii i zazwyczaj ustępują w ciągu miesiąca.
  • U osób z łagodnymi zaburzeniami czynności nerek nie obserwowano zwiększonego ryzyka działań niepożądanych.
  • W przypadku wystąpienia nietypowych objawów, takich jak wysypka, obrzęk twarzy czy nagłe pogorszenie samopoczucia psychicznego, należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza.
  • Profil bezpieczeństwa apremilastu jest podobny u dzieci powyżej 6. roku życia i dorosłych.

Apremilast – bezpieczeństwo i monitorowanie terapii

Apremilast to lek, którego działania niepożądane pojawiają się stosunkowo często, jednak w większości są łagodne i przejściowe. Objawy ze strony układu pokarmowego, takie jak biegunka czy nudności, należą do najczęstszych i przeważnie ustępują samoistnie. Warto jednak być czujnym na objawy niepokojące, takie jak silna reakcja alergiczna czy nagłe pogorszenie nastroju. Utrata masy ciała, choć możliwa, rzadko wymaga przerwania terapii. Kluczowe jest zgłaszanie wszystkich działań niepożądanych, aby terapia była jak najbezpieczniejsza i skuteczna1610.

Pytania i odpowiedzi

Jakie są najczęstsze działania niepożądane apremilastu?

Najczęściej występują biegunka, nudności, ból głowy, zakażenia górnych dróg oddechowych i zmęczenie.

Czy działania niepożądane apremilastu są groźne?

Większość z nich jest łagodna lub umiarkowana, ale należy zwracać uwagę na objawy alergii i zaburzenia nastroju.

Czy apremilast powoduje utratę masy ciała?

Tak, może powodować utratę masy ciała, ale zwykle nie jest ona duża i nie wymaga przerwania leczenia.

Jak szybko pojawiają się działania niepożądane po rozpoczęciu leczenia apremilastem?

Najczęściej w pierwszych dwóch tygodniach leczenia, a ustępują w ciągu miesiąca.

Czy działania niepożądane apremilastu różnią się u dzieci i dorosłych?

Profil bezpieczeństwa jest podobny u dzieci powyżej 6. roku życia i dorosłych.