REKLAMA

Jak dawkować apiksaban? – podstawowe informacje

Apiksaban (Apixabanum) to lek doustny, który należy do nowoczesnych antykoagulantów, czyli leków zapobiegających powstawaniu zakrzepów. Jego dawkowanie różni się w zależności od przyczyny stosowania, wieku, masy ciała pacjenta oraz stanu zdrowia nerek i wątroby123. Apiksaban jest dostępny w postaci tabletek powlekanych (2,5 mg, 5 mg), a dla dzieci i młodzieży także w formie granulek powlekanych w saszetkach lub kapsułkach otwieranych, co pozwala na precyzyjne dostosowanie dawki do potrzeb najmłodszych pacjentów4.

Dawkowanie u dorosłych

  • Zapobieganie żylnej chorobie zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ) po operacji stawu biodrowego lub kolanowego: 2,5 mg dwa razy na dobę. Pierwszą dawkę należy przyjąć 12–24 godziny po zabiegu. Czas leczenia wynosi 32–38 dni po operacji stawu biodrowego oraz 10–14 dni po operacji stawu kolanowego135.
  • Zapobieganie udarom mózgu i zatorowości systemowej u pacjentów z niezastawkowym migotaniem przedsionków (NVAF): 5 mg dwa razy na dobę. U niektórych pacjentów dawka powinna być zmniejszona do 2,5 mg dwa razy na dobę (gdy spełnione są co najmniej dwa z kryteriów: wiek ≥80 lat, masa ciała ≤60 kg, stężenie kreatyniny ≥1,5 mg/dl)67.
  • Leczenie zakrzepicy żył głębokich (ZŻG) i zatorowości płucnej (ZP):
    • 10 mg dwa razy na dobę przez pierwsze 7 dni,
    • następnie 5 mg dwa razy na dobę625.
  • Profilaktyka nawrotowej ZŻG i ZP: 2,5 mg dwa razy na dobę po zakończeniu 6-miesięcznego leczenia8.
Ważne dla pacjenta:

  • Apiksaban należy przyjmować regularnie, o stałych porach, popijając wodą. Nie jest wymagane przyjmowanie leku razem z posiłkiem9.
  • W przypadku pominięcia dawki, należy przyjąć ją jak najszybciej po przypomnieniu sobie, a następnie kontynuować schemat dwa razy na dobę. Nie wolno przyjmować podwójnej dawki następnego dnia10.
  • Lek można rozkruszyć i podać w zawiesinie, jeśli pacjent ma trudności z połykaniem tabletek9.
  • Nie należy stosować apiksabanu razem z innymi lekami przeciwzakrzepowymi, poza wyjątkami związanymi ze zmianą leczenia11.
  • W razie konieczności przerwania leczenia, należy je wznowić jak najszybciej po ustąpieniu przeciwwskazań12.

Dawkowanie u dzieci i młodzieży

Apiksaban może być stosowany u dzieci i młodzieży w wieku od 28 dni do poniżej 18 lat wyłącznie w leczeniu żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej i zapobieganiu jej nawrotom. Dawkowanie zależy od masy ciała dziecka oraz postaci leku413:

  • U dzieci ważących ≥ 35 kg stosuje się tabletki powlekane:
    • przez pierwsze 7 dni: 10 mg dwa razy na dobę,
    • od 8. dnia: 5 mg dwa razy na dobę.
  • U dzieci od 5 do <35 kg dawkowanie opiera się na masie ciała i specjalnych postaciach leku (granulki lub kapsułki) – przykładowo:
    • od 5 do <6 kg: 1 mg dwa razy na dobę przez 7 dni, potem 0,5 mg dwa razy na dobę,
    • od 6 do <9 kg: 2 mg dwa razy na dobę przez 7 dni, potem 1 mg dwa razy na dobę,
    • od 25 do <35 kg: 8 mg dwa razy na dobę przez 7 dni, potem 4 mg dwa razy na dobę.

W przypadku dzieci, czas trwania leczenia oraz modyfikacja dawki są indywidualnie ustalane przez lekarza na podstawie dokładnej oceny korzyści i ryzyka14.

Dawkowanie apiksabanu w szczególnych sytuacjach

Pacjenci w podeszłym wieku

U osób starszych zazwyczaj nie jest konieczna zmiana standardowej dawki, poza sytuacją, gdy spełnione są kryteria do zmniejszenia dawki (wiek ≥80 lat, masa ciała ≤60 kg, stężenie kreatyniny ≥1,5 mg/dl)15.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

  • Łagodne lub umiarkowane zaburzenia czynności nerek: nie jest wymagana zmiana dawki, z wyjątkiem migotania przedsionków i dodatkowych czynników ryzyka15.
  • Ciężka niewydolność nerek (klirens kreatyniny 15–29 ml/min):
    • apiksaban stosować z ostrożnością,
    • w migotaniu przedsionków – dawka zmniejszona do 2,5 mg dwa razy na dobę16.
  • Pacjenci dializowani lub z klirensem kreatyniny <15 ml/min: apiksaban nie jest zalecany16.
  • Dzieci i młodzież z ciężką niewydolnością nerek: apiksaban jest przeciwwskazany17.

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

  • Apiksaban jest przeciwwskazany u osób z chorobami wątroby przebiegającymi z koagulopatią i zwiększonym ryzykiem krwawienia18.
  • Nie zaleca się stosowania apiksabanu u osób z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby18.
  • U pacjentów z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby nie jest konieczna modyfikacja dawki, ale należy zachować ostrożność19.
  • U dzieci i młodzieży z zaburzeniami czynności wątroby apiksaban nie jest zalecany17.

Kobiety w ciąży i matki karmiące piersią

  • Nie zaleca się stosowania apiksabanu w ciąży, ponieważ brak jest wystarczających danych o bezpieczeństwie stosowania18.
  • Nie wiadomo, czy apiksaban przenika do mleka ludzkiego, dlatego nie zaleca się jego stosowania podczas karmienia piersią18.
O czym warto pamiętać przy zmianie dawkowania apiksabanu?

  • Zmiana z innego leku przeciwzakrzepowego na apiksaban lub odwrotnie powinna być przeprowadzona zgodnie z zaleceniami lekarza i przy odpowiednim monitorowaniu20.
  • Zmiana leczenia z antagonisty witaminy K (np. warfaryny) na apiksaban jest możliwa, gdy INR wynosi poniżej 220.
  • Przy zmianie z apiksabanu na antagonistę witaminy K, przez pierwsze 2 dni oba leki należy stosować jednocześnie, a leczenie apiksabanem można zakończyć, gdy INR osiągnie wartość ≥215.
  • Nie należy podawać apiksabanu jednocześnie z innymi lekami przeciwzakrzepowymi (wyjątki stanowią sytuacje przejściowe podczas zmiany leczenia)21.
  • W przypadku zabiegów chirurgicznych apiksaban należy odstawić odpowiednio wcześnie przed planowaną operacją (24-48 godzin), w zależności od ryzyka krwawienia22.

Dawkowanie apiksabanu w różnych wskazaniach

W przypadku leczenia przewlekłego, np. zapobiegania udarom w migotaniu przedsionków, apiksaban stosuje się długoterminowo, zwykle w niezmiennej dawce dobowej, z ewentualną modyfikacją przy określonych czynnikach ryzyka. Leczenie doraźne, jak w przypadku ostrej zakrzepicy żył głębokich lub zatorowości płucnej, rozpoczyna się od wyższych dawek przez krótki okres (np. 7 dni), a następnie przechodzi się na dawkę podtrzymującą. W profilaktyce nawrotów stosuje się mniejsze dawki23.

Maksymalna dawka dobowa apiksabanu

  • Podczas leczenia ostrej zakrzepicy (ZŻG, ZP): maksymalnie 20 mg na dobę (10 mg dwa razy dziennie przez 7 dni)23.
  • W profilaktyce nawrotów: 5 mg na dobę (2,5 mg dwa razy dziennie)23.
  • U dzieci dawki maksymalne zależą od masy ciała (np. dzieci ≥35 kg: maksymalnie 20 mg na dobę przez 7 dni, potem 10 mg na dobę)24.

Podsumowanie: Apiksaban – dawkowanie w różnych grupach pacjentów

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli – zapobieganie ŻChZZ po operacji stawu biodrowego/kolanowego 2,5 mg dwa razy na dobę przez 32–38 dni (biodro) lub 10–14 dni (kolano)
Dorośli – migotanie przedsionków 5 mg dwa razy na dobę (lub 2,5 mg dwa razy na dobę – przy 2 z 3 czynników: wiek ≥80 lat, masa ≤60 kg, kreatynina ≥1,5 mg/dl)
Dorośli – leczenie ZŻG/ZP 10 mg dwa razy na dobę przez 7 dni, potem 5 mg dwa razy na dobę
Dorośli – profilaktyka nawrotowej ZŻG/ZP 2,5 mg dwa razy na dobę po zakończeniu 6-miesięcznego leczenia
Dzieci ≥35 kg 10 mg dwa razy na dobę przez 7 dni, potem 5 mg dwa razy na dobę
Dzieci 5–35 kg Dawkowanie zależne od masy ciała i postaci leku – zgodnie z tabelą dawkowania
Pacjenci w podeszłym wieku Jak u dorosłych, z wyjątkiem spełnienia kryteriów zmniejszenia dawki
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek W większości przypadków jak u dorosłych; w ciężkiej niewydolności i przy NVAF – dawka zmniejszona
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby Przeciwwskazany przy ciężkich zaburzeniach i koagulopatii
Kobiety w ciąży i karmiące piersią Nie zaleca się stosowania

1681516182417

Pytania i odpowiedzi

Jak często przyjmować apiksaban?

Zazwyczaj apiksaban przyjmuje się dwa razy na dobę, niezależnie od posiłku, zgodnie z zaleceniami lekarza.1

Jaka jest standardowa dawka apiksabanu dla dorosłych?

Najczęściej stosowana dawka to 5 mg dwa razy na dobę, ale może być zmniejszona do 2,5 mg dwa razy na dobę w określonych sytuacjach.6

Czy apiksaban można stosować u dzieci?

Tak, apiksaban można stosować u dzieci w leczeniu i zapobieganiu żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, ale dawka zależy od masy ciała i wieku.4

Jak dawkować apiksaban przy niewydolności nerek?

W łagodnej i umiarkowanej niewydolności nerek nie jest wymagana zmiana dawki. W ciężkiej niewydolności i przy NVAF stosuje się dawkę zmniejszoną.17

Co zrobić w przypadku pominięcia dawki apiksabanu?

Pominiętą dawkę należy przyjąć jak najszybciej i kontynuować leczenie jak dotychczas. Nie należy podwajać dawki następnego dnia.10

REKLAMA