Dawkowanie anakinry – podstawowe zasady
Anakinra jest dostępna w postaci roztworu do wstrzykiwań podskórnych, w gotowych ampułkostrzykawkach zawierających 100 mg substancji w 0,67 ml płynu1. Podstawowa droga podania to wstrzyknięcie podskórne, a dawkowanie zależy od leczonej choroby, wieku pacjenta i masy ciała2.
Standardowe dawkowanie u dorosłych
- Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS): 100 mg raz na dobę, podawane podskórnie, codziennie o zbliżonej porze2.
- COVID-19 (z zapaleniem płuc wymagającym leczenia tlenem i podwyższonym suPAR): 100 mg raz na dobę, podskórnie przez 10 dni2.
- Rodzinna gorączka śródziemnomorska (FMF) i choroba Stilla: jeśli masa ciała wynosi 50 kg lub więcej – 100 mg raz na dobę podskórnie3.
- Zespoły gorączek okresowych (CAPS): dawka początkowa to 1-2 mg/kg masy ciała na dobę, podskórnie2.
Dawkowanie w zespołach gorączek okresowych (CAPS)
W przypadku CAPS, dawkę ustala się na podstawie masy ciała. Początkowo stosuje się 1-2 mg/kg mc./dobę, a w ciężkich przypadkach dawkę można zwiększać do 3-4 mg/kg mc./dobę, maksymalnie do 8 mg/kg mc./dobę, zależnie od reakcji na leczenie4.
Dawkowanie u dzieci i młodzieży
- Dzieci i niemowlęta od 8 miesięcy (min. 10 kg): w CAPS oraz chorobie Stilla stosuje się dawkę początkową 1-2 mg/kg mc./dobę podskórnie. W razie potrzeby dawkę można zwiększyć do 3-4 mg/kg mc./dobę, a maksymalnie do 8 mg/kg mc./dobę w CAPS i do 4 mg/kg mc./dobę w chorobie Stilla45.
- FMF u dzieci: jeśli masa ciała wynosi poniżej 50 kg – 1-2 mg/kg mc./dobę, w przypadku braku odpowiedzi dawkę można zwiększyć do 4 mg/kg mc./dobę5.
- Dzieci o masie ciała 50 kg lub większej: 100 mg raz na dobę podskórnie3.
- Brak danych dotyczących dzieci poniżej 8 miesięcy lub o masie poniżej 10 kg.
Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów
Osoby w podeszłym wieku (≥ 65 lat)
U pacjentów w wieku 65 lat i starszych stosuje się takie same dawki jak u dorosłych, zarówno w RZS, COVID-19, jak i chorobie Stilla. W CAPS i chorobie Stilla dane są ograniczone, ale nie przewiduje się konieczności modyfikacji dawki8.
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
- Niewielka niewydolność nerek (klirens kreatyniny 60–89 ml/min): brak konieczności zmiany dawki6.
- Umiarkowana niewydolność nerek (klirens kreatyniny 30–59 ml/min): zalecana ostrożność przy stosowaniu6.
- Ciężka niewydolność nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min) lub pacjenci dializowani: należy rozważyć podawanie anakinry co drugi dzień6.
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby
Nie ma potrzeby zmiany dawki u osób z umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby (klasa B wg Childa-Pugha). W ciężkich zaburzeniach wątroby zaleca się ostrożność, a skuteczność i bezpieczeństwo nie zostały określone56.
Kobiety w ciąży i karmiące piersią
W badaniach na zwierzętach nie obserwowano negatywnego wpływu na płód nawet przy bardzo wysokich dawkach anakinry, jednak bezpieczeństwo stosowania u kobiet w ciąży i matek karmiących nie zostało w pełni potwierdzone u ludzi9.
Zmiany dawkowania w zależności od wskazania
Schemat dawkowania anakinry różni się w zależności od leczonej choroby:
- RZS i COVID-19: 100 mg/dobę podskórnie (COVID-19: przez 10 dni)2.
- CAPS: dawka ustalana indywidualnie wg masy ciała, w ciężkich przypadkach nawet do 8 mg/kg mc./dobę4.
- FMF i choroba Stilla: standardowo 100 mg/dobę przy masie ciała ≥50 kg lub 1-2 mg/kg mc./dobę u lżejszych dzieci35.
Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania
W przypadku CAPS maksymalna dawka wynosi 8 mg/kg mc./dobę. W innych wskazaniach dawki powyżej 100 mg/dobę nie są zalecane. W badaniach klinicznych podawano anakinrę w bardzo wysokich dawkach dożylnie (nawet 2 mg/kg/godz. przez 72 godziny), nie odnotowując toksyczności wymagającej redukcji dawki. Niemniej jednak, zawsze należy przestrzegać zaleceń lekarza i nie przekraczać wyznaczonej dawki10.
- Anakinra nie jest zalecana u dzieci poniżej 8 miesięcy lub o masie ciała poniżej 10 kg.
- Nie ma konieczności zmiany dawki u osób starszych i u pacjentów z umiarkowaną niewydolnością wątroby.
- W przypadku ciężkiej niewydolności nerek dawkę zwykle podaje się co drugi dzień.
- W każdej sytuacji należy stosować się do indywidualnych zaleceń lekarza, uwzględniających masę ciała, wiek oraz stan zdrowia.
Tabela dawkowania anakinry w różnych grupach pacjentów
| Grupa pacjentów | Schemat dawkowania |
|---|---|
| Dorośli (RZS, COVID-19) | 100 mg podskórnie raz na dobę (COVID-19: przez 10 dni) |
| Dorośli i dzieci (CAPS) | 1-2 mg/kg mc./dobę, w ciężkich przypadkach do 8 mg/kg mc./dobę |
| Dorośli i dzieci ≥50 kg (FMF, choroba Stilla) | 100 mg podskórnie raz na dobę |
| Dzieci <50 kg (FMF, choroba Stilla) | 1-2 mg/kg mc./dobę, w razie potrzeby do 4 mg/kg mc./dobę |
| Osoby w podeszłym wieku | Jak u dorosłych |
| Niewydolność nerek (łagodna/umiarkowana) | Bez zmian lub ostrożność |
| Ciężka niewydolność nerek | Dawkę podawać co drugi dzień |
| Zaburzenia czynności wątroby (umiarkowane) | Bez zmian |
| Kobiety w ciąży/karmiące | Brak pełnych danych, decyzja lekarza |
Anakinra – elastyczne dawkowanie dopasowane do potrzeb pacjenta
Dawkowanie anakinry jest dostosowywane indywidualnie do potrzeb pacjenta, z uwzględnieniem choroby, wieku, masy ciała i czynności narządów2356. W przypadku dzieci dawkowanie wymaga szczególnej uwagi, a u pacjentów z niewydolnością nerek – modyfikacji schematu podawania. W każdej sytuacji niezbędne jest przestrzeganie zaleceń specjalisty i regularna ocena efektów terapii. Takie podejście zapewnia skuteczność leczenia i minimalizuje ryzyko działań niepożądanych.


















