REKLAMA

Jak wygląda dawkowanie alprostadylu?

Alprostadyl to substancja czynna stosowana przede wszystkim w leczeniu noworodków z poważnymi wadami serca oraz u dorosłych z przewlekłą chorobą zarostową tętnic obwodowych. Lek podaje się wyłącznie w warunkach szpitalnych, najczęściej w postaci infuzji dożylnej lub dotętniczej. Schematy dawkowania różnią się w zależności od wieku pacjenta, wskazania, drogi podania oraz ogólnego stanu zdrowia12.

Dawkowanie u noworodków

U noworodków alprostadyl stosuje się przede wszystkim w celu utrzymania drożności przewodu tętniczego do czasu przeprowadzenia zabiegu kardiochirurgicznego. Lek podaje się w postaci infuzji dożylnej lub dotętniczej, po uprzednim rozcieńczeniu odpowiednim roztworem1.

  • Standardowa dawka początkowa wynosi od 0,05 do 0,1 mikrograma na kilogram masy ciała na minutę (µg/kg mc./min)1.
  • Najczęściej stosuje się dawkę 0,1 µg/kg mc./min1.
  • Jeśli uzyskany efekt terapeutyczny jest zadowalający, dawkę należy stopniowo zmniejszać do najmniejszej skutecznej, pozwalającej utrzymać pożądany efekt1.
  • W razie potrzeby dawkę można zwiększyć do 0,4 µg/kg mc./min, jednak zwiększenie szybkości nie zawsze daje silniejsze działanie3.
  • Infuzję najlepiej prowadzić do dużego naczynia żylnego lub, w określonych przypadkach, dotętniczo przez cewnik w tętnicy pępkowej3.

Czas trwania leczenia powinien być możliwie najkrótszy – tylko do momentu wykonania zabiegu kardiochirurgicznego lub ustabilizowania stanu dziecka. Zawsze dąży się do stosowania najmniejszej skutecznej dawki4.

Ważne dla rodziców noworodków:

  • Lek podawany jest tylko w szpitalu przez wykwalifikowany personel, z pełnym monitoringiem stanu zdrowia dziecka.
  • Podczas leczenia może pojawić się bezdech, szczególnie u noworodków z masą poniżej 2 kg – dlatego dostępny jest sprzęt do wspomagania oddechu4.
  • Przy dłuższym podawaniu konieczna jest obserwacja pod kątem przerostu odźwiernika żołądka oraz innych możliwych działań niepożądanych5.
  • Stosowanie odbywa się wyłącznie do czasu wykonania niezbędnej operacji serca.

Dawkowanie u dorosłych

U dorosłych alprostadyl stosuje się głównie w leczeniu zaawansowanej przewlekłej choroby zarostowej tętnic kończyn dolnych, gdy inne metody leczenia są nieskuteczne lub niemożliwe do zastosowania6.

  • Zalecana dawka to 60 mikrogramów alprostadylu (rozpuszczonych w 50-250 ml 0,9% roztworu chlorku sodu) podawana raz na dobę w infuzji dożylnej przez 2 godziny2.
  • Czas trwania leczenia wynosi zwykle 3 tygodnie. Jeśli po tym okresie nie uzyska się poprawy, leczenie należy przerwać7.
  • Maksymalny czas leczenia nie powinien przekraczać 4 tygodni7.

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

Dzieci i młodzież

  • U noworodków dawka początkowa to 0,05-0,1 µg/kg mc./min, dostosowywana indywidualnie1.
  • U starszych dzieci i młodzieży alprostadylu nie zaleca się stosować w leczeniu przewlekłej choroby tętnic obwodowych8.

Pacjenci w podeszłym wieku

  • Nie ma konieczności rutynowej modyfikacji dawki wyłącznie z powodu wieku, jednak u osób starszych z niewydolnością nerek lub serca należy zachować szczególną ostrożność i monitorować stan zdrowia2.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

  • U osób dorosłych z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek zaleca się ścisłe monitorowanie i rozważenie modyfikacji dawki oraz objętości płynów2.
  • Przy stężeniu kreatyniny powyżej 1,5 mg/dl (lub GFR ≤59 ml/min/1,73m2), leczenie należy rozpocząć od 20 µg alprostadylu w dwugodzinnej infuzji dożylnej dwa razy na dobę, z możliwością stopniowego zwiększania dawki po kilku dniach8.
  • W ciężkiej niewydolności nerek (skąpomocz, bezmocz, GFR ≤29 ml/min/1,73m2) stosowanie alprostadylu jest przeciwwskazane9.

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

  • U dorosłych z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby lub z objawami ostrego uszkodzenia wątroby alprostadyl jest przeciwwskazany9.
  • W przypadku łagodniejszych zaburzeń wątroby zaleca się ostrożność i ścisły nadzór podczas leczenia10.

Kobiety w ciąży i karmiące piersią

  • Alprostadylu nie wolno stosować u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią9.
  • Lek jest również przeciwwskazany u kobiet, które mogą zajść w ciążę i nie stosują skutecznej antykoncepcji11.
Bezpieczeństwo stosowania alprostadylu:

W przypadku przedawkowania alprostadylu mogą pojawić się objawy takie jak obniżenie ciśnienia tętniczego, zwolnienie akcji serca, bezdech, gorączka czy zaczerwienienie skóry. W takiej sytuacji zaleca się przerwanie lub zmniejszenie szybkości infuzji oraz wdrożenie odpowiedniego postępowania ratunkowego1213. Dawkowanie zawsze ustala lekarz, który bierze pod uwagę indywidualne potrzeby pacjenta i ryzyko działań niepożądanych.

Zmiany dawkowania w zależności od wskazania

Alprostadyl stosuje się w różnych wskazaniach i każdorazowo schemat dawkowania jest dostosowany do sytuacji klinicznej:

  • Noworodki z wrodzonymi wadami serca: dawka początkowa 0,05-0,1 µg/kg mc./min, możliwa modyfikacja do 0,4 µg/kg mc./min, podawana do uzyskania efektu terapeutycznego13.
  • Dorośli z przewlekłą chorobą zarostową tętnic: standardowo 60 µg raz na dobę przez 2 godziny, w cięższych przypadkach i przy zaburzeniach nerek dawka początkowa może być mniejsza, np. 20 µg dwa razy na dobę28.

Maksymalna dawka dobowa i ostrzeżenia przed przedawkowaniem

W przypadku noworodków górna granica dawki to 0,4 µg/kg mc./min, jednak podanie wyższej dawki nie zawsze daje lepszy efekt i może zwiększać ryzyko działań niepożądanych3. U dorosłych w leczeniu choroby zarostowej tętnic dobowa dawka nie powinna przekraczać 60 µg w pojedynczej infuzji, a w przypadku niewydolności nerek – początkowo 40 µg na dobę (20 µg dwa razy dziennie)8.

Objawy przedawkowania obejmują obniżenie ciśnienia, bradykardię, bezdech, gorączkę oraz zaczerwienienie skóry. W razie ich wystąpienia należy przerwać lub zmniejszyć szybkość infuzji i wdrożyć odpowiednie leczenie1213.

Alprostadyl – podsumowanie dawkowania dla różnych grup pacjentów

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Noworodki Początkowo 0,05–0,1 µg/kg mc./min, możliwe zwiększenie do 0,4 µg/kg mc./min; dawka indywidualizowana i zmniejszana do najmniejszej skutecznej
Dzieci i młodzież (inne wskazania) Nie zaleca się stosowania
Dorośli (choroba zarostowa tętnic) 60 µg w infuzji dożylnej przez 2 godziny raz na dobę przez 3 tygodnie (max. 4 tygodnie)
Dorośli z niewydolnością nerek Początkowo 20 µg dwa razy na dobę przez 2 godziny; możliwość zwiększenia dawki po 2–3 dniach; przeciwwskazane w ciężkiej niewydolności nerek
Dorośli z zaburzeniami czynności wątroby Przeciwwskazane w ciężkich zaburzeniach; w lżejszych przypadkach – ostrożność i ścisły nadzór
Kobiety w ciąży i karmiące piersią Przeciwwskazane

Pytania i odpowiedzi

Jak podaje się alprostadyl noworodkom?

Alprostadyl podaje się noworodkom w infuzji dożylnej lub dotętniczej, zwykle w dawce początkowej 0,05–0,1 µg/kg mc./min, a następnie dawka jest dostosowywana do najmniejszej skutecznej wartości.

Jak długo trwa leczenie alprostadylem u dorosłych?

Leczenie trwa zazwyczaj 3 tygodnie, maksymalnie do 4 tygodni. Jeśli po 3 tygodniach nie widać poprawy, leczenie należy przerwać.

Czy alprostadyl można stosować u osób z niewydolnością nerek?

U osób z łagodną lub umiarkowaną niewydolnością nerek leczenie rozpoczyna się od niższej dawki i ścisłego monitorowania. W ciężkiej niewydolności nerek lek jest przeciwwskazany.

Czy alprostadyl jest bezpieczny w ciąży?

Alprostadyl jest przeciwwskazany w ciąży i podczas karmienia piersią. Nie powinien być stosowany u kobiet w wieku rozrodczym bez skutecznej antykoncepcji.

REKLAMA