Jak działa afatynib?
Afatynib należy do grupy nowoczesnych leków przeciwnowotworowych, które hamują aktywność specjalnych białek – receptorów z rodziny ErbB, w tym EGFR (receptor naskórkowego czynnika wzrostu). Blokowanie tych receptorów prowadzi do zahamowania wzrostu i rozwoju komórek nowotworowych, szczególnie w przypadkach, gdy występują określone mutacje genetyczne w komórkach raka płuca. Afatynib działa selektywnie i nieodwracalnie, co oznacza, że wiąże się z receptorami na dłużej niż wiele innych leków tego typu, skuteczniej blokując przekazywanie sygnałów sprzyjających rozwojowi nowotworu1234.
- Afatynib jest przeznaczony wyłącznie dla dorosłych z określonymi typami zaawansowanego niedrobnokomórkowego raka płuca.
- Wskazania do stosowania zależą od obecności mutacji w genie EGFR oraz od wcześniejszego leczenia pacjenta.
- Lek nie jest przeznaczony dla dzieci i młodzieży w leczeniu raka płuca.
- Przed rozpoczęciem leczenia konieczne jest potwierdzenie obecności odpowiednich mutacji za pomocą specjalnych testów genetycznych.
Wskazania do stosowania afatynibu
Wskazania u dorosłych
Afatynib jest wskazany do stosowania w dwóch głównych sytuacjach klinicznych u dorosłych pacjentów z niedrobnokomórkowym rakiem płuca (NDRP):5678
- Pierwsza linia leczenia miejscowo zaawansowanego lub przerzutowego niedrobnokomórkowego raka płuca (NDRP) z aktywującą mutacją EGFR – afatynib stosuje się u pacjentów, którzy nie byli wcześniej leczeni inhibitorami kinazy tyrozynowej EGFR (tzw. TKI EGFR). Przed podjęciem terapii należy potwierdzić obecność aktywujących mutacji w genie EGFR. Ta grupa pacjentów odnosi największe korzyści z leczenia afatynibem, ponieważ lek celuje w konkretną zmianę genetyczną napędzającą rozwój nowotworu5678.
- Leczenie miejscowo zaawansowanego lub przerzutowego NDRP o histologii płaskonabłonkowej po niepowodzeniu chemioterapii opartej na związkach platyny – afatynib może być podany pacjentom, u których choroba postępuje podczas lub po zakończeniu chemioterapii zawierającej związki platyny. W tym wskazaniu lek jest stosowany jako kolejna opcja terapeutyczna, gdy wcześniejsze leczenie nie przyniosło oczekiwanych rezultatów5678.
Wskazania u dzieci i młodzieży
Afatynib nie jest zalecany do leczenia niedrobnokomórkowego raka płuca u dzieci i młodzieży. Europejska Agencja Leków zwolniła producenta z obowiązku przeprowadzania badań skuteczności i bezpieczeństwa w tej grupie wiekowej w przypadku tego wskazania. W badaniach klinicznych z udziałem dzieci i młodzieży z innymi nowotworami z deregulacją szlaku ErbB nie potwierdzono skuteczności leku, a jedynie u pojedynczego pacjenta zaobserwowano częściową odpowiedź9101112.
- Stosowanie w leczeniu NDRP u dzieci i młodzieży: niezalecane, brak potwierdzonej skuteczności i bezpieczeństwa.
- Badania w innych nowotworach u dzieci: nie wykazały jednoznacznej skuteczności, z wyjątkiem pojedynczych przypadków.
Inne szczególne grupy pacjentów
Nie określono skuteczności afatynibu w leczeniu guzów bez mutacji EGFR. Wskazania dotyczą wyłącznie pacjentów, u których potwierdzono obecność aktywujących mutacji w genie EGFR. U osób starszych lek może być stosowany, jednak skuteczność i bezpieczeństwo mogą różnić się w zależności od wieku i ogólnego stanu zdrowia13141516.
Porównanie wskazań w różnych grupach pacjentów
| Wskazanie | Dorośli | Dzieci > 12 lat | Dzieci < 12 lat | Osoby starsze | Pacjenci z niewydolnością nerek |
|---|---|---|---|---|---|
| Miejscowo zaawansowany lub przerzutowy NDRP z aktywującą mutacją EGFR, wcześniej nieleczony TKI EGFR | Tak | Nie | Nie | Tak | Tak, z ostrożnością i obserwacją |
| Miejscowo zaawansowany lub przerzutowy NDRP o histologii płaskonabłonkowej z progresją po chemioterapii opartej na platynie | Tak | Nie | Nie | Tak | Tak, z ostrożnością i obserwacją |
- Lek przeznaczony wyłącznie dla osób dorosłych z określonym typem raka płuca.
- Przed wdrożeniem leczenia konieczne jest potwierdzenie obecności mutacji EGFR.
- Nie stosować u dzieci i młodzieży z niedrobnokomórkowym rakiem płuca.
- U osób z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby zalecana jest szczególna ostrożność i regularna kontrola stanu zdrowia.
- Wskazania mogą się różnić w zależności od wcześniejszego leczenia i rodzaju raka płuca.
Afatynib – skuteczność i zakres stosowania w leczeniu raka płuca
Afatynib to lek skierowany do dorosłych pacjentów z miejscowo zaawansowanym lub przerzutowym niedrobnokomórkowym rakiem płuca, u których potwierdzono obecność aktywujących mutacji w genie EGFR lub którzy mają raka płuca o histologii płaskonabłonkowej po niepowodzeniu chemioterapii. Lek nie jest przeznaczony dla dzieci i młodzieży w tym wskazaniu. W przypadku osób starszych oraz pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby leczenie wymaga indywidualnej oceny i zwiększonej ostrożności. Przed rozpoczęciem terapii niezbędne jest wykonanie specjalistycznych badań genetycznych, które potwierdzą zasadność stosowania afatynibu. Dzięki tak ukierunkowanemu działaniu, afatynib poprawia jakość życia i wydłuża czas wolny od progresji choroby u odpowiednio dobranych pacjentów56781234.


















