Dlaczego ostrożność w stosowaniu leków w ciąży i podczas karmienia piersią jest tak ważna?
Okres ciąży i karmienia piersią to czas, w którym organizm kobiety oraz rozwijające się dziecko są szczególnie wrażliwe na działanie leków. Substancje czynne przyjmowane przez matkę mogą przenikać przez łożysko i wpływać na rozwój płodu, a także dostawać się do mleka matki i oddziaływać na niemowlę1234. Z tego powodu każda kobieta w ciąży lub karmiąca piersią powinna skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą przed rozpoczęciem jakiejkolwiek terapii, zwłaszcza lekami o działaniu przeciwnowotworowym.
Bezpieczeństwo stosowania afatynibu w ciąży
Kobietom w wieku rozrodczym zaleca się unikanie zajścia w ciążę podczas stosowania afatynibu oraz przez co najmniej 1 miesiąc po zakończeniu terapii. W tym czasie należy stosować skuteczną antykoncepcję1234.
- Mechanizm działania afatynibu sugeruje, że leki ukierunkowane na EGFR mogą być potencjalnie szkodliwe dla płodu1234.
- Badania na zwierzętach nie wykazały bezpośredniego ani pośredniego szkodliwego wpływu na rozwój płodu, jednak niepożądane zmiany pojawiały się przy bardzo wysokich dawkach1234.
- Brakuje danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania afatynibu u kobiet w ciąży, dlatego nie można wykluczyć ryzyka dla człowieka5678.
- Jeśli kobieta zajdzie w ciążę podczas leczenia lub bezpośrednio po nim, powinna być poinformowana o potencjalnym zagrożeniu dla płodu5678.
Stosowanie afatynibu podczas karmienia piersią
Podczas leczenia afatynibem nie zaleca się karmienia piersią, ponieważ substancja ta przenika do mleka matki (potwierdzono to w badaniach na zwierzętach) i nie można wykluczyć ryzyka dla dziecka5678.
- Afatynib może przedostawać się do mleka kobiecego i oddziaływać na organizm niemowlęcia5678.
- Nie wiadomo, jakie skutki może wywołać u dziecka, dlatego należy unikać karmienia piersią podczas leczenia afatynibem5678.
Wpływ afatynibu na płodność
Nie przeprowadzono badań u ludzi dotyczących wpływu afatynibu na płodność, jednak dane z badań na zwierzętach wskazują, że wysokie dawki mogą negatywnie wpływać na narządy rozrodcze9101112. Z tego względu nie można wykluczyć, że lek ten może wpływać na płodność także u ludzi.
- Jeśli planujesz powiększenie rodziny, poinformuj lekarza o swoich zamiarach przed rozpoczęciem leczenia afatynibem.
- Stosuj skuteczną antykoncepcję w trakcie terapii oraz przez miesiąc po jej zakończeniu.
- Pamiętaj, że wpływ afatynibu na płodność nie został w pełni poznany u ludzi, ale niektóre dane wskazują na możliwość niekorzystnego działania przy wyższych dawkach9101112.
Podsumowanie – afatynib: bezpieczeństwo stosowania w ciąży i laktacji
| Okres | Możliwość stosowania | Uwagi |
|---|---|---|
| Ciąża | Nie | Stosować tylko w razie bezwzględnej konieczności, jeśli korzyści przewyższają ryzyko; zaleca się skuteczną antykoncepcję w trakcie i miesiąc po terapii1234 |
| Karmienie piersią | Nie | Należy zrezygnować z karmienia piersią podczas leczenia; ryzyko dla dziecka jest nieznane5678 |
| Płodność | Brak danych u ludzi | Możliwy negatywny wpływ przy wyższych dawkach – wyniki na podstawie badań na zwierzętach9101112 |


















