• Dlaczego magnez nazywany jest “naturalnym uspokajaczem” i jak wpływa na Twoje nerwy
• Jakie są najczęstsze objawy niedoboru magnezu, które możesz łatwo przeoczyć
• Kto jest najbardziej narażony na niedobór tego ważnego minerału
• Jak magnez może pomóc w walce z migreną, depresją i lękiem
• Czy magnez rzeczywiście chroni przed udarem mózgu
• Które produkty są najlepszymi naturalnymi źródłami magnezu
• Kiedy warto rozważyć suplementację i jak robić to bezpiecznie
• Praktyczne wskazówki, jak zwiększyć spożycie magnezu w codziennej diecie

Dlaczego magnez jest tak ważny dla naszego układu nerwowego?

Magnez działa jak naturalny strażnik naszych komórek nerwowych, chroniąc je przed nadmierną aktywacją¹. Ten minerał pełni kluczową rolę w przekazywaniu sygnałów między neuronami – blokuje kanały wapniowe w receptorach NMDA, kontrolując poziom pobudzenia nerwów¹. Dzięki temu zapobiega przeciążeniu układu nerwowego i chroni przed uszkodzeniem komórek.

Magnez reguluje również neuroprzekaźniki – chemiczne posłańce w mózgu². Wspomaga działanie GABA (naturalnego “uspokajacza”) i ogranicza uwalnianie glutaminianu (neuroprzekaźnika pobudzającego). Ta podwójna akcja sprawia, że magnez działa jak naturalne lekarstwo przeciwlękowe, ale bez skutków ubocznych.

W jaki sposób magnez wpływa na nasze samopoczucie?

Magnez reguluje poziom kortyzolu – hormonu stresu – pomagając organizmowi lepiej radzić sobie z codziennymi napięciami³. Dodatkowo wspomaga produkcję melatoniny, co przekłada się na lepszą jakość snu⁴. Badania pokazują, że magnez może naśladować działanie niektórych leków przeciwlękowych, ale w sposób naturalny².

Jakie objawy mogą wskazywać na niedobór magnezu?

Niedobór magnezu objawia się różnorodnymi sygnałami ostrzegawczymi, które często są mylone z innymi problemami zdrowotnymi. Oto najczęstsze objawy:

• skurcze i napięcie mięśni – magnez pomaga mięśniom się rozluźnić⁵;
• częste bóle głowy i migreny¹;
• problemy ze snem i bezsenność⁴;
• wewnętrzny niepokój i trudności z koncentracją⁵;
• wahania nastroju i zwiększona drażliwość;
• Zzmęczenie i osłabienie³.

Kto jest najbardziej narażony na niedobór magnezu?

Niektóre grupy osób mają szczególnie wysokie ryzyko niedoboru magnezu:

1. Osoby starsze – z wiekiem zmniejsza się wchłanianie magnezu⁴.
2. Sportowcy – tracą magnez z potem podczas intensywnych treningów⁵.
3. Osoby z cukrzycą – zwiększone wydalanie przez nerki⁴.
4. Kobiety w ciąży i karmiące – zwiększone zapotrzebowanie.
5. Osoby przewlekle stresowane – stres zwiększa wydalanie magnezu³.
6. Osoby przyjmujące niektóre leki – np. inhibitory pompy protonowej, diuretyki⁵.

W jakich problemach zdrowotnych pomaga magnez?

Jak magnez pomaga przy migrenie?

Magnez jest jednym z najlepiej przebadanych naturalnych środków przeciw migrenie. Osoby cierpiące na migreny mają znacznie niższe poziomy magnezu we krwi i mózgu¹. Badania pokazują, że:

• dożylny magnez skutecznie łagodzi ostre napady migreny w ciągu 15-45 minut¹;
• regularne przyjmowanie magnezu zmniejsza częstotliwość i intensywność ataków;
• amerykańska Akademia Neurologii zaleca 600 mg dziennie w zapobieganiu migrenom⁶;
• do 50% osób z migreną ma niedobór magnezu podczas napadu⁷.

Czy magnez pomaga przy depresji i lęku?

Badania pokazują obiecujące wyniki w leczeniu zaburzeń nastroju magnezem. Osoby z depresją często mają niższe poziomy tego minerału¹. Najważniejsze odkrycia:

• 248 mg magnezu dziennie poprawia objawy depresji już w ciągu 2 tygodni¹;
• większe spożycie magnezu wiąże się z 19% zmniejszeniem ryzyka depresji;
• magnez może działać równie skutecznie jak niektóre leki przeciwdepresyjne¹;
• pomaga kontrolować poziom kortyzolu – hormonu stresu².

W jaki sposób magnez chroni przed udarem?

Magnez ma podwójne działanie ochronne – wpływa na naczynia krwionośne i chroni komórki nerwowe¹. Badania wykazują:

• każde dodatkowe 100 mg magnezu dziennie zmniejsza ryzyko udaru o 2-13%¹;
• osoby z najwyższym spożyciem magnezu mają 22% mniejsze ryzyko udaru;
• niskie poziomy magnezu zwiększają ryzyko śmiertelności po udarze¹.

Skąd czerpać magnez i jak go suplementować?

Które produkty są najlepszymi źródłami magnezu?

Najlepsze naturalne źródła magnezu to:

• orzechy i nasiona – migdały (80 mg w 28g), pestki dyni, sezam⁷;
• zielone warzywa liściaste – szpinak, jarmuż;
• produkty pełnoziarniste – chleb, ryż, płatki owsiane⁵;
• strączki – fasola, soczewica, groch;
• woda mineralna – zawartość od 1 do 120 mg/l⁵.

*Na podstawie dziennego zapotrzebowania 400 mg dla dorosłego mężczyzny

Kiedy warto rozważyć suplementy magnezu?

Suplementacja może być potrzebna, gdy dieta nie dostarcza wystarczających ilości lub należysz do grup ryzyka. Ważne informacje o suplementach:

• bezpieczna dawka – maksymalnie 350 mg dziennie z suplementów⁴
• rodzaje – cytrynian magnezu, tlenek magnezu, chlorek magnezu⁴
• skutki uboczne – biegunka, nudności przy przedawkowaniu³
• interakcje – może wpływać na wchłanianie niektórych leków³
• jakość – wybierajmy suplementy od renomowanych dostawców, którzy przeprowadzają badania jakościowe i ilościowe swoich produktów oraz takich, którzy mają certyfikaty potwierdzające jakość.

Jakie są zalecane dawki magnezu?

Dzienne zapotrzebowanie na magnez wynosi:

• kobiety – 310-360 mg⁴;
• mężczyźni – 400-420 mg⁴;
• w migrenie – 400-600 mg (pod kontrolą lekarza)⁷;
• w depresji – 248-250 mg w badaniach klinicznych¹.

Podsumowanie

Magnez odgrywa kluczową rolę w funkcjonowaniu układu nerwowego – chroni neurony, wspomaga produkcję neuroprzekaźników i zmniejsza poziom stresu. Jego niedobór może objawiać się skurczami mięśni, lękiem, bezsennością czy bólami głowy. Magnez pomaga naturalnie łagodzić migreny i wspiera leczenie depresji. Warto zadbać o jego obecność w diecie poprzez orzechy, warzywa i produkty pełnoziarniste. W razie potrzeby można sięgnąć po suplementy – najlepiej po konsultacji z lekarzem.

Czym jest kreatyna?

Kreatyna to naturalny związek chemiczny, który odgrywa kluczową rolę w procesach energetycznych organizmu. Większość kreatyny w organizmie (około 95%) jest przechowywana w mięśniach szkieletowych, a reszta znajduje się w mózgu, nerkach i wątrobie. Kreatyna działa jako rezerwuar energii dla komórek mięśniowych podczas krótkotrwałych, intensywnych wysiłków fizycznych. Dzięki niej mięśnie mogą pracować bardziej wydajnie, co jest szczególnie korzystne podczas ćwiczeń takich jak sprinty, podnoszenie ciężarów czy inne aktywności siłowe.

Jak działa kreatyna?

Kreatyna działa przede wszystkim poprzez zwiększenie poziomu fosfokreatyny w mięśniach. Fosfokreatyna pełni rolę bufora energetycznego, umożliwiając szybkie odtwarzanie ATP (adenozynotrifosforanu), który dostarcza energię do komórek. Podczas intensywnych, krótkotrwałych wysiłków fizycznych ATP szybko się zużywa, dlatego kreatyna pomaga w jego szybkim uzupełnianiu, co umożliwia dłuższe i bardziej efektywne treningi.

Czy kreatyna jest zdrowa?

Na pytanie, czy kreatyna jest zdrowa, odpowiedź jest pozytywna, pod warunkiem stosowania jej zgodnie z zaleceniami i w odpowiednich dawkach. Kreatyna jest jednym z najlepiej przebadanych suplementów diety, a wiele badań potwierdza jej bezpieczeństwo nawet w długoterminowym stosowaniu. Badania naukowe pokazują, że suplementacja kreatyną nie wywołuje negatywnego wpływu na zdrowie osób zdrowych. Przeprowadzone badania na sportowcach stosujących kreatynę przez kilka lat nie wykazały szkodliwego wpływu na nerki, wątrobę czy układ sercowo-naczyniowy. W rzeczywistości kreatyna może mieć potencjalne korzyści zdrowotne, takie jak poprawa funkcji poznawczych, ochrona komórek nerwowych czy wspomaganie leczenia chorób neurodegeneracyjnych. 

Choć kreatyna jest uznawana za bezpieczną, niektóre osoby mogą doświadczać łagodnych skutków ubocznych, zwłaszcza na początku suplementacji. Kreatyna może prowadzić do gromadzenia wody w mięśniach, co może spowodować krótkotrwały wzrost masy ciała. U niektórych osób kreatyna może wywoływać bóle brzucha, wzdęcia lub nudności. Zaleca się stosowanie kreatyny po posiłku, aby zminimalizować ryzyko dolegliwości trawiennych. W rzadkich przypadkach mogą wystąpić skurcze mięśni. Osoby z istniejącymi problemami zdrowotnymi, takimi jak choroby nerek, powinny skonsultować się z lekarzem przed rozpoczęciem suplementacji kreatyną.

Co daje kreatyna?

Kreatyna przynosi wiele korzyści, szczególnie w kontekście poprawy wydolności fizycznej. Badania wykazały, że suplementacja kreatyną może zwiększyć siłę mięśni nawet o 5-15%. Regularna suplementacja kreatyną może prowadzić do przyrostu masy mięśniowej poprzez zwiększenie objętości mięśni (zatrzymywanie wody) oraz stymulowanie syntezy białek mięśniowych. Wzrost masy mięśniowej może wynosić od 1 do 3 kg w ciągu kilku tygodni stosowania.Kreatyna może pomóc w zachowaniu masy mięśniowej i siły u osób starszych, co jest szczególnie ważne w zapobieganiu sarkopenii, czyli utracie masy mięśniowej związanej z wiekiem. Wpływ kreatyny na funkcje mózgu jest przedmiotem wielu badań. Wykazano, że może poprawiać koncentrację, pamięć oraz zdolności poznawcze, zwłaszcza w warunkach stresu lub zmęczenia. Badania sugerują, że kreatyna może mieć potencjalne zastosowanie w leczeniu chorób neurodegeneracyjnych. 

W jakich chorobach może być pomocna kreatyna?

Kreatyna nie tylko poprawia wydolność fizyczną, ale także może przynosić korzyści w innych aspektach zdrowia i funkcjonowania organizmu. Kreatyna może mieć potencjalne zastosowanie w terapii takich schorzeń jak choroba Parkinsona, Huntingtona czy stwardnienie zanikowe boczne (ALS). Badania wykazały, że kreatyna może chronić komórki nerwowe przed uszkodzeniem oraz wspierać funkcje poznawcze. Suplementacja kreatyną może wspomagać kontrolę poziomu cukru we krwi i poprawiać wrażliwość na insulinę, co jest szczególnie ważne dla osób z cukrzycą typu 2. Kreatyna może pomóc w przeciwdziałaniu sarkopenii u osób starszych, co przyczynia się do zachowania sprawności fizycznej i lepszej jakości życia. Kreatyna może pomóc w redukcji zmęczenia, zarówno fizycznego, jak i psychicznego, co może być korzystne dla osób pracujących w wymagających warunkach. Niektóre badania sugerują, że kreatyna może wspierać zdrowie układu sercowo-naczyniowego, choć potrzebne są dalsze badania, aby potwierdzić ten efekt.

Na co zwrócić uwagę przy wyborze suplementu z kreatyną?

Wybór rodzaju kreatyny zależy od Twoich celów treningowych oraz osobistych preferencji. Monohydrat kreatyny to najczęściej badany i najskuteczniejszy rodzaj kreatyny. Jest dobrze przyswajalny i ma najwięcej dowodów na swoją skuteczność. Warto go wybrać, jeśli zależy Ci na sprawdzonym produkcie.
Chlorowodorek kreatyny lepiej rozpuszcza się w wodzie niż monohydrat i może być łagodniejsza dla żołądka. Często wybierana przez osoby, które mają problemy z zatrzymywaniem wody. Ester etylowy kreatyny to forma rzadziej stosowana, ponieważ ma gorszą biodostępność niż monohydrat. Jest droższa, ale nie ma istotnych przewag nad klasycznym monohydratem. Jabłczan kreatyny to połączenie kreatyny i kwasu jabłkowego, które ma wspierać produkcję energii i poprawiać regenerację mięśni. Może być łagodniejsza dla żołądka. Dla większości osób monohydrat kreatyny będzie najlepszym wyborem – jest najtańszy, skuteczny i dobrze tolerowany przez większość użytkowników. Inne formy warto rozważyć, jeśli masz specyficzne potrzeby lub problemy trawienne. Poniżej kilka preparatów z kreatyną.

ALE Tri-Creatine Malate, proszek

O produkcie

• zawiera jabłczan kreatyny (4 g w porcji) i witaminy B1 i B6,
• zaleca się stosować 1/2 porcji na 30-45 minut przed i 1/2 porcji bezpośrednio po treningu, rozpuścić 1/4 miarki (1 porcja) proszku w 200 ml wody,
• produkt nie powinien być spożywany przez kobiety w ciąży i matki karmiące.

Olimp Creatine 1250 Mega Caps, kapsułki

O produkcie

• zawiera monohydrat kreatyny, 1250 mg w jednej kapsułce,
• zalecana porcja to 4 kapsułki dziennie, po treningu lub o podobnej godzinie w dni nietreningowe, należy popić dużą ilością wody,
• zawiera żelatynę i barwnik: E 171.

OstroVit Creatine Monohydrate, proszek

O produkcie

• zawiera monohydrat kreatyny, w jednej porcji (3 g) jest 2600 mg,
• produkt może zawierać mleko (łącznie z laktozą), soję, orzeszki ziemne, inne orzechy, nasiona sezamu, owies, jaja, skorupiaki, ryby,
• zalecana dawka to 1 porcja (3 g = 3/4 miarki) dziennie, rozpuścić w 100-150 ml wody lub innego płynu, 
• zawiera aromat i substancje słodzące: sukraloza, acesulfam K.

Podsumowanie

Kreatyna działa na wiele aspektów funkcjonowania organizmu. Zwiększa siłę i wytrzymałość mięśniową, wspiera przyrost masy mięśniowej, przyspiesza regenerację po wysiłku, poprawia funkcje poznawcze i chroni komórki nerwowe, pomaga w kontrolowaniu poziomu cukru we krwi, redukuje zmęczenie. Kreatyna to jeden z najlepiej przebadanych suplementów, który ma wiele korzyści zarówno dla sportowców, jak i osób nienależących do tej grupy. Regularna suplementacja kreatyną wspomaga wydolność fizyczną, przyrost masy mięśniowej oraz regenerację po wysiłku. Odpowiedź na pytanie czy kreatyna jest zdrowa jest pozytywna, pod warunkiem jej prawidłowego stosowania. Kreatyna może być także korzystna w leczeniu niektórych schorzeń, takich jak choroby neurodegeneracyjne czy cukrzyca typu 2. Zanim zdecydujesz się na suplementację, warto skonsultować się z lekarzem, zwłaszcza jeśli masz problemy zdrowotne.

Wyobraź sobie, że Twoja domowa apteczka to spory stos różnorodnych leków, suplementów i syropów. Każdy z nich ma swoje zadanie, ale czy na pewno wiesz, czy wszystkie razem działają bezpiecznie? Czasem jeden lek może osłabić działanie innego lub – co gorsza – wywołać niebezpieczne skutki uboczne. Usługa przeglądu lekowego to czas, podczas którego farmaceuta sprawdza, czy Twoje leki się nie „kłócą” ze sobą, czy są dobrze dobrane i czy wiesz, jak je prawidłowo stosować. To nie wizyta u lekarza – nie chodzi o diagnozowanie chorób, ale o to, byś miał pewność, że wszystko, co przyjmujesz, jest bezpieczne i skuteczne. Jak farmaceuta wykonuje przegląd lekowy? Analizuje Twoje leki na receptę, suplementy, leki bez recepty i zioła, zwracając uwagę na interakcje, dawkowanie, terminy ważności i faktyczną potrzebę ich stosowania. Wyobraź sobie spokój, jaki daje świadomość, że Twoje leczenie jest pod pełną kontrolą. Analiza farmakoterapii jest bardzo ważna dla bezpieczeństwa i skuteczności leczenia. Kto powinien skorzystać z usługi przeglądu lekowego? Wyjaśniamy to na przypadkach z życia wziętych w dalszej części artykułu.

Kto powinien skorzystać z usługi przeglądu lekowego?

Przegląd lekowy a skuteczność leczenia to dwa nierozłączne określenia. W krajach zachodnich to standard. U nas zaczyna to raczkować, ale już przynosi pierwsze, pozytywne rezultaty. Przegląd lekowy lub przegląd domowej apteczki powinien być wykonywany cyklicznie – co pewien czas. Dzięki takiemu działaniu zyskujemy pewność, że w domowej apteczce mamy dobre leki i wiemy, że ich stosowanie będzie dla nas bezpieczne. Dokładne informacje o tym, jak farmaceuta wykonuje przegląd lekowy, możecie uzyskać, czytając inne artykuły na naszej platformie. Tutaj skupiamy się na realnych przykładach, np. czy przegląd lekowy dla seniorów to podstawowa rzecz podczas leczenia?

Przegląd lekowy dla seniorów i osób z chorobami przewlekłymi

Seniorzy, zwłaszcza po 65. roku życia, oraz osoby z chorobami takimi jak nadciśnienie, cukrzyca, choroby serca, POChP czy choroby nerek, często przyjmują wiele leków (polipragmazja). Każdy nowy lek to potencjalne ryzyko interakcji z już przyjmowanymi. Badania pokazują, że 30% hospitalizacji osób starszych wynika z błędów w farmakoterapii, a przegląd lekowy może zmniejszyć to ryzyko o 20-23%. Pani Maria, która od lat leczy nadciśnienie i cukrzycę, dopiero po przeglądzie lekowym dowiedziała się, że jej suplement osłabia działanie leku na serce. Przegląd lekowy a skuteczność leczenia? Zdecydowanie tak – farmaceuta pomoże zoptymalizować terapię. Pamiętajmy też, że usługa przeglądu lekowego daje realne korzyści nie tylko starszym osobom!

Rodzice i przegląd domowej apteczki

Każdy rodzic wie, jak łatwo zgromadzić mnóstwo leków dla dzieci – syropy na gorączkę, krople do nosa, antybiotyki. Problem w tym, że leki dla dzieci szybko tracą ważność po otwarciu, a w pośpiechu nietrudno o pomyłkę. Usługa przeglądu lekowego to okazja, by uporządkować domową apteczkę i upewnić się, że nic nie zagraża zdrowiu najmłodszych. Wyobraź sobie Pana Adama, który podczas nocnej gorączki u synka sięgnął po syrop sprzed roku – gdyby nie przegląd domowej apteczki, mógłby nie zauważyć, że dawno stracił ważność. A czy analiza farmakoterapii podczas przeglądu lekowego będzie korzystna dla innych?

Pacjenci przyjmujący wiele leków na receptę – przegląd lekowy a bezpieczeństwo terapii

Leczenie u kilku specjalistów to często chaos. Każdy lekarz przepisuje swoje leki, ale rzadko kto sprawdza, jak one działają razem. Pan Tomasz, który leczył się u kardiologa i neurologa, dopiero podczas przeglądu lekowego dowiedział się, że jego leki na serce i migrenę wzajemnie osłabiają swoje działanie. Farmaceuta pomógł mu skonsultować to z lekarzami i zmienić terapię, pokazując, na czym polega przegląd lekowy w praktyce.

Osoby przyjmujące suplementy i zioła – dlaczego przegląd lekowy jest ważny?

Suplementy mogą wydawać się nieszkodliwe, ale w połączeniu z lekami potrafią narobić szkód. Dziurawiec obniża skuteczność leków antykoncepcyjnych, a miłorząb japoński zwiększa ryzyko krwawień przy lekach przeciwzakrzepowych. Pani Anna, która chciała zadbać o pamięć, nie wiedziała, że jej ziołowy preparat wchodzi w interakcję z lekami na serce. Co ciekawe skorzystała z przeglądu lekowego online i to pomogło rozwiać jej wszelkie wątpliwości i sprawić, że jej terapia jest bezpieczna. O przeglądzie lekowym online powiemy jeszcze nieco dalej. Sprawdźmy teraz czy usługa przeglądu lekowego ma sens u osób bez chorób przewlekłych, ale lubiących być ubezpieczonymi na każdy wypadek.

Usługa przeglądu lekowego dla osób robiących zapasy leków

Pan Marek nie cierpi na choroby przewlekłe i jest zdrowy. Jednak ma w domu szufladę pełną tabletek na ból, przeziębienie, alergie. Część z nich kupił na wszelki wypadek, ale nawet nie zauważył, że ma trzy różne leki o tym samym działaniu. Przegląd domowej apteczki pomoże Ci uporządkować zapasy, sprawdzić terminy ważności i wyeliminować duplikaty, które mogą prowadzić do przedawkowania. Pomógł też oczywiście uporządkować Panu Markowi wszystkie zalegające leki. Teraz jest pewny, że jego domowa apteczka jest bezpieczna!

Jak przegląd lekowy wpływa na skuteczność leczenia?

Podkreślmy jeszcze raz, że przegląd lekowy a skuteczność leczenia to siostrzane terminy. Przegląd lekowy zmniejsza ryzyko interakcji, poprawia skuteczność leczenia i redukuje polipragmazję – w polskich badaniach u seniorów zmniejszono liczbę przyjmowanych leków średnio o 2 na osobę. Regularne przeglądy to bezpieczeństwo, oszczędność i lepsze samopoczucie. To także spokój ducha – wiesz, że Twoje leczenie jest pod kontrolą, a każda tabletka, którą bierzesz, jest potrzebna i bezpieczna. Ale co z osobami, które mają daleko do apteki albo fizycznie nie mogą się tam udać? Co zrobić, jeśli lokalna apteka nie oferuje stacjonarnej usługi przeglądu lekowego? Tutaj z pomocą przychodzą platformy przeprowadzające przeglądy lekowe online.

Przegląd lekowy online – wygoda i bezpieczeństwo dla każdego

Jeśli nie masz możliwości przeglądu w aptece lub chcesz zrobić to online, to istnieją takie możliwości! Skorzystaj z przeglądu lekowego online – połącz się z farmaceutą bez wychodzenia z domu. To proste, szybkie i skuteczne. Dzięki temu nawet osoby z małych miejscowości czy o ograniczonej mobilności mogą zadbać o swoje zdrowie. Usługa przeglądu lekowego online to wygoda, oszczędność czasu i pewność, że farmaceuta zadba o Twoje bezpieczeństwo, niezależnie od tego, gdzie jesteś. Dbaj o swoje zdrowie z pomocą farmaceuty już dziś!

Podsumowanie

Przegląd lekowy to usługa dla każdego, kto chce zadbać o swoje zdrowie i bezpieczeństwo terapii. Nawet jeśli przyjmujesz tylko jeden lek, farmaceuta pomoże Ci go stosować prawidłowo, rozwieje wątpliwości i doradzi, co zrobić, by leczenie było skuteczne. Pani Katarzyna, która nie wiedziała, że lek na tarczycę powinna brać na czczo, po przeglądzie lekowym poczuła się znacznie lepiej. Takie proste zmiany potrafią poprawić jakość życia. Przegląd lekowy, stacjonarny lub online, to inwestycja w Twoje zdrowie i spokój ducha – warto z niej skorzystać.

Stan zapalny zatok może powodować ból w okolicy oczu, czoła, policzków i nosa, nasilający się przy zmianie pozycji głowy. Towarzyszą mu obrzęk błony śluzowej, utrudnione oddychanie, osłabienie smaku i węchu oraz nadmierne wytwarzanie wydzieliny. Jak się okazuje, objawy mogą różnić się od typowych. Co ciekawe, może wystąpić także ból zatok bez kataru i zatkanego nosa w sytuacjach takich jak:

• obrzęk błony śluzowej zatok i zaleganie wydzieliny, która nie wypływa swobodnie, co powoduje ucisk i ból;
• blokada ujść zatok do jamy nosowej wynikająca z obrzęku błony śluzowej, ale bez zalegającej wydzieliny, co prowadzi do wzrostu ciśnienia i bólu;
• alergia, powodująca stan zapalny z obrzękiem i dyskomfortem, niekiedy bez wydzieliny;
• przewlekłe zapalenie zatok utrzymujące się ponad 12 tygodni;
• suchość błony śluzowej, wywołująca dyskomfort i ból, nawet bez typowych objawów zapalenia zatok; 
• migrena;
• napięciowe bóle głowy;
• wady anatomiczne, np. skrzywiona przegroda nosowa;
• obecność polipów w nosie;
• neuralgia nerwu trójdzielnego;
• choroby zębów i przyzębia;
• nagłe zmiany ciśnienia, np. podczas podróży samolotem [1,2].

Jak widać, ból w okolicy zatok nie zawsze wynika ze stanu zapalnego. Jednak co robić w przypadku objawu, jakim jest ból zatok bez kataru? Jakie preparaty wybrać, aby złagodzić ból i uczucie ucisku? Co będzie najlepsze na ból zatok bez kataru?

Co na ból zatok bez kataru i zatkanego nosa?

W łagodzeniu dolegliwości ze strony zatok, także wtedy, gdy nie towarzyszy im katar ani wyraźna niedrożność nosa, często stosuje się różne strategie leczenia objawowego. Oprócz leków przeciwbólowych i preparatów nawilżających coraz częściej sięga się po leki pochodzenia roślinnego, które działają przeciwzapalnie i wspierają naturalne mechanizmy oczyszczania zatok. Preparaty zawierające wyciągi z roślin, takich jak dziewanna, pierwiosnek czy goryczka, mogą zmniejszać obrzęk błony śluzowej, łagodzić uczucie ucisku i poprawiać drożność ujść zatok. Do tej grupy należą m.in. preparaty takie jak Sinupret, Sinupret Extract, Sinulan Forte czy Verbascon Zatoki. Wśród leków roślinnych znajdują się również preparaty zawierające 1,8-cyneol, naturalny składnik olejku eukaliptusowego, wykazujący działanie przeciwzapalne i wspomagające leczenie zapalenia zatok — przykładem jest Soledum Forte, stosowany u młodzieży powyżej 12. roku życia i dorosłych.

Wspomagająco możesz stosować preparaty oczyszczające, nawilżające i zmniejszające obrzęk błony śluzowej zatok, leki przeciwbólowe, a także olejki eteryczne przeznaczone do inhalacji parowych. Poniżej przedstawiamy kilka polecanych produktów.

Soledum fortekapsułki, 200 mg

Lek dostępny bez recepty

O leku

• stosowany wspomagająco przy zapaleniu zatok oraz w chorobach zapalnych dróg oddechowych;
• jako jedyny na rynku zawiera czysty 1,8-cyneol wyizolowany z olejku eukaliptusowego¹;
• do stosowania powyżej 12. roku życia;
• działa przeciwzapalnie, wykrztuśnie, zmniejsza produkcję śluzu, a jednocześnie działa rozkurczowo na oskrzela, co łagodzi kaszel;
• działa przeciwwirusowo, przeciwbakteryjnie i przeciwgrzybiczo;
• może być stosowany u osób z chorobą wrzodową, astmą i POChP;
• działanie produktu potwierdzone badaniami klinicznymi i laboratoryjnymi.

1. Dane pobrane z rejestru produktów leczniczych: https://rejestry.ezdrowie.gov.pl/rpl/search/public, stan na dzień: 23.05.2025.

 

Wskazania

Produkt stosowany jest w leczeniu , ostrego zapalenia oskrzeli oraz kaszlu mokrego.

Dawkowanie

W przypadku ostrych stanów zapalnych podaje się zazwyczaj jedną kapsułkę preparatu Soledum forte 3 razy na dobę. W stanach przewlekłych bądź podczas kontynuacji terapii dawkę zmniejsza się do jednej kapsułki dwa razy dziennie.
Jeśli dolegliwości utrzymują się powyżej 7 dni bądź pojawią się takie objawy jak zaburzenia oddychania, gorączka, ropne lub krwawe odkrztuszanie, należy skonsultować się z lekarzem.

To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania. Nie przekraczaj maksymalnej dawki leku. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.

Verbascon Zatoki, tabletki powlekane

O produkcie

• może być stosowany już od 6 roku życia;
• nie zaleca się stosowania produktu przez kobiety w ciąży oraz karmiące piersią;
• podobnie jak większość podobnych preparatów jest suplementem diety;
• mniej składników czynnych w porównaniu do niektórych składów konkurencyjnych produktów.

Puri-nasin, spray

O produkcie

• izotoniczny roztwór soli morskiej w aerozolu;
• oczyszcza nos i wspomaga prawidłową pracę rzęsek, które pokrywają nabłonek oddechowy;
• zawiera glicerol o działaniu nawilżającym i łagodzącym;
• po 28 dniach regularnego stosowania należy zrobić 2-dniową przerwę [3].

Apap, tabletki

O produkcie

• jest to lek bez recepty;
• zawiera paracetamol — substancję o działaniu przeciwbólowym i przeciwgorączkowym (nie ma działania przeciwzapalnego)
• bezpieczny dla żołądka;
• należy stosować w zaleconych dawkach przez możliwie najkrótszy okres, przedawkowanie paracetamolu może prowadzić do poważnego uszkodzenia wątroby;
• odpowiedniki: Panaprex, Paracetamol Accord, Paracetamol Aurovitas, Paracetamol Filofarm, Panadol Sprint [4].

Ibum, kapsułki

O produkcie

• jest to lek bez recepty;
• zawiera ibuprofen — substancję o działaniu przeciwbólowym, przeciwgorączkowym i przeciwzapalnym;
• może być stosowany w bólu różnego pochodzenia, także w bólu zatok;
• dostępny w dawkach 200 mg, 400 mg i 600 mg, przy czym maksymalny efekt przeciwbólowy to 400 mg;
• należy stosować możliwie najniższą skuteczną dawkę przez najkrótszy czas;
• działa szybciej i silniej niż paracetamol;
• przeciwwskazany m.in. w przypadku chorób żołądka i dwunastnicy, serca, nerek oraz zaburzeń krzepliwości;
• odpowiedniki: Ibuprom, Ibupar, Iburapid, Inflanor [5].

Nurofen zatoki, tabletki

O produkcie

• lek bez recepty;
• zawiera ibuprofen i chlorowodorek pseudoefedryny, dzięki czemu działa przeciwbólowo, przeciwgorączkowo, przeciwzapalnie oraz zmniejsza przekrwienie błony śluzowej nosa i zatok;
• może być stosowany w przypadku bólu zatok z towarzyszącym obrzękiem błony śluzowej;
• należy stosować możliwie najniższą skuteczną dawkę przez najkrótszy czas;
• odpowiedniki: Ibuprom zatoki, Infex zatoki, Metafen zatoki, Modafen Extra Grip [6].

Olbas oil, płyn do sporządzania inhalacji parowej

O produkcie

• produkt leczniczy bez recepty;
• zawiera naturalne olejki eteryczne, które wspomagają łagodzenie objawów związane z bólem zatok;
• rozgrzewa, upłynnia i ułatwia usuwanie zalegającej wydzieliny;
• wdychanie olejków eterycznych działa kojąco i może zmniejszać bóle głowy [7].

Domowe sposoby na ból zatok bez kataru

Wiadomo, że ból zatok bez kataru i zatkanego jest irytujący. Nie zawsze jednak chcemy sięgać po leki lub suplementy diety. Co wtedy najlepiej zrobić? Możesz również wypróbować domowe sposoby na ból zatok bez kataru:

• płukanie nosa i zatok — wspomaga oczyszczanie nosa i zatok z zalegającej wydzieliny i drażniących substancji;
• ciepłe okłady — poprawiają krążenie krwi, łagodzą ból i ucisk;
• nawilżanie powietrza — zapobiega wysuszaniu błony śluzowej [2,8].

Choć domowe metody są uważane za bezpieczne i skuteczne, nie zawsze przyniosą oczekiwane rezultaty. Dlatego warto skonsultować się z lekarzem, który pomoże ustalić przyczyny bólu zatok bez kataru.

Podsumowanie

Pamiętaj, że ból zatok bez kataru występuje rzadko, dlatego w przypadku odczuwania dolegliwości tego typu warto skonsultować się z lekarzem. Być może przyczyną problemu nie jest zapalenie zatok, a ból pochodzi z innych źródeł, takich jak polipy nosa, neuralgia nerwu trójdzielnego lub migrena.

Loperamid działa na receptory opioidowe w jelitach, co prowadzi do zmniejszenia perystaltyki jelit. W rezultacie pokarm przechodzi wolniej przez jelita, co daje więcej czasu na wchłanianie wody i elektrolitów, co z kolei zmniejsza objętość i częstotliwość stolców.

Nifuroksazyd jest chemioterapeutykiem, który działa miejscowo w przewodzie pokarmowym. Hamuje wzrost i rozmnażanie bakterii patogennych w jelitach, nie wpływając przy tym na naturalną florę bakteryjną jelit [1].

Jakie są wskazania do stosowania loperamidu i nifuroksazydu?

Loperamid jest stosowany głównie w leczeniu biegunki, zarówno ostrej, jak i przewlekłej, szczególnie biegunki pochodzenia nieswoistego (np. biegunki podróżnych). Nifuroksazyd jest stosowany w leczeniu biegunek bakteryjnych. Jest szczególnie skuteczny w przypadkach, gdy biegunka jest wynikiem zakażenia bakteryjnego jelit [1].

Jakie są skutki uboczne loperamidu i nifuroksazydu?

W przypadku stosowania loperamidu mogą pojawiać się zaparcia, wzdęcia, ból brzucha oraz, w rzadkich przypadkach, zatrzymanie moczu lub reakcje alergiczne. Loperamid jest zazwyczaj dobrze tolerowany, ale może powodować reakcje alergiczne, nudności, wymioty czy bóle brzucha [1].

Jakie stosuje się dawki loperamidu i nifuroksazydu?

Dawki loperamidu i nifuroksazydu różnią się w zależności od wieku pacjenta, nasilenia objawów oraz wskazania do stosowania. Loperamid u dorosłych powinien być dawkowany w następujący sposób [1]:

• Początkowa dawka: zazwyczaj 4 mg (2 kapsułki/tabletki) jednorazowo;
• Dawka podtrzymująca: następnie 2 mg (1 kapsułka/tabletka) po każdym luźnym stolcu;
• Maksymalna dawka dzienna: 16 mg (8 kapsułek/tabletek) na dobę.

Loperamid u dzieci powyżej 6. roku życia powinien być dawkowany w następujący sposób [1]:

• Początkowa dawka: 2 mg (1 kapsułka/tabletka) jednorazowo;
• Dawka podtrzymująca: następnie 2 mg po każdym luźnym stolcu;
• Maksymalna dawka dzienna: 6 mg na 20 kg masy ciała, nie więcej niż 16 mg na dobę.

W przypadku stosowania nifuroksazydu u osób dorosłych zalecany jest następujący schemat [1]:

• Standardowa dawka: 200 mg 4 razy na dobę (co 6 godzin);
• Czas trwania leczenia: zazwyczaj 5-7 dni, w zależności od zaleceń lekarza i nasilenia objawów.

W przypadku stosowania nifuroksazydu u dzieci powyżej 6. roku życia zalecany jest następujący schemat dawkowania [1]:

• Standardowa dawka: 200 mg 3-4 razy na dobę (co 6-8 godzin);
• Czas trwania leczenia: zazwyczaj 5-7 dni.

Profile bezpieczeństwa

Oba tytułowe związki na biegunkę różnią się profilami bezpieczeństwa.

Łączenie z alkoholem

Nie – podczas leczenia tymi lekami nie można spożywać alkoholu.

Stosowanie w ciąży i podczas karmienia piersią

Dane z badań przeprowadzonych na zwierzętach nie wykazują, żeby loperamid miał działanie teratogenne lub embriotoksyczne (powodujące wady w rozwoju zarodka lub płodu). Nie zaleca się jednak stosowania tego leku w I trymestrze ciąży. W II i III trymestrze loperamid może być stosowany tylko wtedy, gdy korzyści dla matki przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu. Loperamid należy do kategorii ryzyka L2 według Hale’a, czyli do grupy, która obejmuje leki, dla których badania przeprowadzone na mniejszej liczbie kobiet nie wykazały zwiększonego ryzyka wystąpienia działań niepożądanych u dzieci karmionych piersią [2].
Nifuroksazyd nie wchłania się z przewodu pokarmowego – nie wywołuje działania ogólnego. Obecnie nie są dostępne żadne badania, które pozwoliłyby określić toksyczne działanie nifuroksazydu na płód, natomiast w badaniach przeprowadzonych na zwierzętach nie wykazano działania teratogennego. Nifuroksazyd jest preparatem bezpiecznym dla kobiet karmiących piersią [2].

Wpływ na prowadzenie pojazdów

Loperamid i nifuroksazyd nie wpływają bezpośrednio na zdolność prowadzenia pojazdów ani obsługi maszyn. 

Choroby nerek i wątroby

Co do loperamidu, brak jest danych dotyczących losów leku u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby. Pomimo tego loperamid w tej grupie pacjentów należy stosować z ostrożnością z powodu zmniejszenia metabolizmu związanego z efektem pierwszego przejścia przez wątrobę. Większość leku jest metabolizowana w wątrobie, a metabolity wydalane są w postaci niezmienionej z kałem – nie ma zatem konieczności modyfikacji dawki i dawkowania u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. 

W przypadku nifuroksazydu, nie ma przeciwwskazań do stosowania leku u pacjentów z niewydolnością wątroby i zaburzeniami czynności nerek – lek jest szybko wydalany z kałem. 

Stosowanie u seniorów

Loperamid i nifuroksazyd to leki skuteczne i bezpieczne w leczeniu biegunki u pacjentów starszych.

Czy loperamid jest lekiem bezpiecznym?

W sytuacji kiedy stosujemy go w sposób odpowiedni – tak. Istnieje jednak niebezpieczeństwo kiedy loperamid stosowany jest w celach pozamedycznych. Niebezpieczeństwo to związane jest z poważnymi efektami ubocznymi wynikającymi z nadużywania loperamidu (ciężkie arytmie, zatrzymanie akcji serca). W dawkach terapeutycznych (16 mg lub mniej na dobę) działanie psychoaktywne leku jest ograniczone przez jego słabe wchłanianie po podaniu doustnym. Stosowanie loperamidu ze względu na jego właściwości euforyczne lub złagodzenie objawów odstawienia opioidów obejmuje duże dawki doustne (ponad 70 mg na dobę).

Jakie są leki zawierające loperamid i nifuroksazyd?

Loperamid dostępny jest w postaci tabletek: Laremid, Loperamid WZF, tabletek ulegajcych rozpadowi w jamie ustnej: Imodium Instant, kapsułek twardych: Stoperan, Aurostop, Loperamid Apteo Med, Loperamide Aurovitas.
Nifuroksazyd dostępny jest w postaci tabletek powlekanych: Nifuroksazyd 200 Hasco, NIfuroksazyd Aflofarm, NIfuroksazyd Gedeon Richter, Nifuroksazyd Hasco, NIfuroksazyd Polfarmex, kapsułek twardych: Nifuroksazyd Gedeon Richter, zawiesiny doustnej: Nifuroksazyd Gedeon Richter, Nifuroksazyd Hasco, Nifuroksazyd Polfarmex.

Podsumowanie

Decyzję o wyborze leku należy podjąć, biorąc pod uwagę pewne aspekty dotyczące wieku oraz typu biegunki – czyli określić z jakim rodzajem biegunki mamy do czynienia, czy z biegunką wirusową czy z biegunką bakteryjną. W przypadku leczenia tej ostatniej najbardziej skuteczny będzie nifuroksazyd. 

Co to są diuretyki, czyli leki moczopędne?

Nazwą „leki moczopędne” określamy substancje, które poprzez bezpośredni wpływ na poszczególne struktury w nerkach zwiększają wydalanie wody i sodu. Uwzględniając różnice w budowie chemicznej oraz inne mechanizmy działania na poziomie nefronu (czyli podstawowej struktury odpowiedzialnej za funkcjonowanie nerki) czy też różny rodzaj działań niepożądanych, leki moczopędne można podzielić na 5 podstawowych grup.

Jak działa furosemid a jak spironol?

Diuretyki pętlowe, w tym furosemid,  to leki o szybkim działaniu moczopędnym – zaczynają działać w ciągu godziny, a diureza (czyli wytwarzanie i wydalanie moczu) jest zwykle zakończona w ciągu sześciu godzin. Żeby nie zakłócać snu, mogą być podawane dwa razy na dobę, rano i po południu. Furosemid przyczynia się także do zablokowania zwrotnego wchłaniania jonów chloru oraz sodu (czyli zatrzymywania tych substancji w organizmie), co w efekcie skutkuje ich wzmożonym wydalaniem wraz z moczem oraz zwiększeniem objętości wydalanej wody. Oprócz tego furosemid przyczynia się prawdopodobnie do rozszerzenia naczyń krwionośnych, dlatego obniża ciśnienie krwi. 

Spironol to lek, którego substancją czynną jest spironolakton, który należy również do grupy diuretyków, ale tych, które pozwalają na “oszczędzanie” (czyli zatrzymanie w organizmie) jonów potasu. Jego mechanizm działania, w odróżnieniu od furosemidu, jest mechanizmem receptorowym, to znaczy, że spironolakton łączy się z receptorem aldosteronowym i hamuje jego działanie w kanalikach nerkowych [1]. 

Jakie są wskazania dla obu diuretyków?

Wśród podstawowych wskazań do stosowania furosemidu i spironolaktonu wymienia się [2]:

• niewydolność serca przebiegającą z objawami retencji (zatrzymania) płynów, co objawia się obrzękami kończyn dolnych;
• nadciśnienie tętnicze, pierwotne i wtórne (szczególnie w schorzeniach nerek);
• zdekompensowaną marskość wątroby (należy pamiętać o stosowaniu przede wszystkim diuretyków oszczędzających potas, czyli wspominany w tym tekście spironolakton);
• przewlekłą chorobę nerek z retencją płynów przy zachowanej diurezie (odpowiedniej ilości moczu oddawanej w ciągu doby);
• niektóre przypadki ostrej niewydolności nerek;
• niektóre przypadki zespołu nerczycowego.

Czy działanie furosemidu różni się od działania spironolaktonu?

Nie możemy bezpośrednio zestawić i porównać obu tych leków dlatego, że należą do różnych grup diuretyków, a ich użycie zależy od tego z jakim problemem mamy do czynienia. Można jednak wskazać pewne cechy charakterystyczne dla furosemidu oraz dla spironolaktonu. Na przykład, furosemid [3]:

• charakteryzuje się średnią (ok. 50%) dostępnością po podaniu doustnym w formie tabletki, co oznacza, że tylko połowa ilości substancji zawartej w tabletce może zadziałać w organizmie;
• początek działania leku po podaniu doustnym następuje po upływie 30-60 minut, dlatego efektywniejsze jest zastosowanie formy dożylnej tego leku. W przypadku formy dożylnej początek działania następuje już po upływie 5 minut od podania leku;
• pokarm może opóźniać wchłanianie leku przyjmowanego w postaci tabletki – zaleca się zażywanie tabletki z furosemidem na czczo;
• jeśli konieczna jest zamiana postaci dożylnej na doustną, należy przyjmować doustnie dawkę 2 razy większą od tej przyjmowanej dożylnie.

W przypadku spironolaktonu [4]:

• dużo lepiej wchłania się po podaniu doustnym w formie tabletki;
• odmiennie niż w przypadku furosemidu, spironolakton wchłania się lepiej po posiłku niż na czczo;
• pełne działanie moczopędne uzyskuje się po 2-3 dniach leczenia;
• w przeciwieństwie do furosemidu, spironolakton zatrzymuje w naszym organizmie potas, dzięki czemu przeciwdziała rozwojowi hipokaliemii (obniżony poziom potasu poniżej obowiązującej normy), która jest częstym zjawiskiem w trakcie leczenia diuretykami.

Czy któryś z wymienionych leków jest bezpieczniejszy?

Nie można jednoznacznie odpowiedzieć na to pytanie. Każdy z leków charakteryzuje się swoim własnym profilem bezpieczeństwa i ryzykiem wywołania działań niepożądanych, co wynika między innymi z mechanizmów działania leków. Na przykład, spironolakton ze względu na brak selektywności może powodować ginekomastię, czyli przerost gruczołów piersiowych.

Spironolakton i furosemid a alkohol

Nie – podczas leczenia tymi lekami nie można spożywać alkoholu.

Ciąża i karmienie piersią

Furosemid przenika przez łożysko, osiągając w krwi pępowinowej takie samo stężenie jak we krwi matki. Lek można stosować w czasie ciąży tylko krótkotrwale, kontrolując stężenie elektrolitów, wartość hematokrytu oraz rozwój płodu. Furosemid przenika do pokarmu kobiecego i może hamować laktację, dlatego w czasie leczenia nie należy karmić piersią. Jeśli chodzi o spironolakton to brakuje wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania spironolaktonu u kobiet w ciąży.  Lek i jego metabolity przenikają przez łożysko i do pokarmu kobiecego. Należy unikać stosowania spironolaktonu u kobiet w ciąży i u kobiet karmiących piersią [2].

Jakie są leki z furosemidem i spironolaktonem?

Jeśli chodzi o spironolakton, lek ten dostępny jest w postaci tabletek (Finospir), tabletek powlekanych (Spironol), a także kapsułek (Verospiron). Furosemid dostępny jest w postaci tabletek powlekanych (Furosemid Aurovitas, Furosemid Polfarmex, Furosemid Polpharma) lub roztworu do podania dożylnego (Furosemide Kabi, Furosemide Polpharma).

Jakie są przeciwwskazania do stosowania furosemidu i spironolaktonu?

Przeciwwskazania do stosowania leków moczopędnych wynikają z profilu i ich siły działania. Podstawowym przeciwwskazaniem do leczenia diuretykami jest brak wskazań, a także hipotonia (zbyt duże obniżenie ciśnienia tętniczego krwi) oraz hipowolemia (zbyt mała ilość krwi w całym układzie naczyniowym).

Podsumowanie

Leki moczopędne są wykorzystywane w leczeniu wielu schorzeń od lat. Ich rola w leczeniu nadciśnienia tętniczego i niewydolności serca jest niepodważalna. Leki te nie tylko wydłużają życie pacjentów i opóźniają wystąpienie powikłań, ale także poprawiają jakość życia. Umożliwiają kontrolę ciśnienia tętniczego, a w przypadku antagonistów aldosteronu (na przykład omawiany w tekście spironolakton) – także hamowanie przebudowy mięśnia sercowego po ostrych zespołach wieńcowych.

Nerki to fasolowate organy, które leżą pod żebrami po obu stronach kręgosłupa z tyłu naszego ciała. Ich główną rolą jest filtracja krwi. W naszym organizmie zachodzi mnóstwo reakcji chemicznych i przemian metabolicznych, które generują niepotrzebne i szkodliwe związki. Przez nerki przepływa krew, z której usuwana jest nadmierna ilość wody i niepotrzebne składniki. W efekcie prowadzi to do powstania moczu. Oczywiście to tylko jedno z zadań nerek. W nerkach powstają również hormony, dzięki którym utrzymywane jest prawidłowe ciśnienie tętnicze krwi lub możliwa jest produkcja czerwonych krwinek. Co może się stać, gdy nasze nerki przestaną prawidłowo pracować? Poniżej prezentujemy listę wybranych problemów zdrowotnych, które mogą mieć związek ze źle działającymi nerkami:

• nadciśnienie tętnicze krwi;
• zawał mięśnia sercowego;
• udar mózgu;
• inne choroby sercowo-naczyniowe;
• uszkodzenie nerwów (neuropatie);
• anemia [1].

Co może wskazywać na chore nerki?

Początkowe objawy nieprawidłowo funkcjonujących nerek nie są oczywiste. Chory może nie być świadomy, że ten ważny organ pracuje nieprawidłowo, bo objawy można pomylić, chociaż by ze zwykłym przemęczeniem. Poniższe symptomy mogą świadczyć o rozwijającej się chorobie nerek:

• przewlekłe zmęczenie;
• nadmierna męczliwość;
• zwiększone pragnienie;
• nadmierne oddawania moczu;
• obrzęki ciała (głównie kończyny i oczy);
• trudności w oddawaniu moczu;
• pienienie się moczu;
• obecność krwi w moczu.

Jeśli rozpoznajesz u siebie nawet jeden z powyższych objawów, to należy udać się do lekarza.

Które badania ocenią zdrowie nerek?

Dobrym pomysłem, aby kontrolować zdrowie swoich nerek, jest wykonywanie rutynowych, np. corocznych badań krwi i moczu. Istnieją pewne wskaźniki, które pozwolą ci kontrolować stan swoich nerek i szybko rozpoznać ewentualne nieprawidłowości, z którymi należy udać się do lekarza. Pamiętaj, aby wszystkie wyniki skonsultować ze swoim lekarzem.

Badanie krwi pozwoli określić wartość GFR, czyli wskaźnika filtracji kłebuszkowej. GFR pokazuje, jak dobrze nerki filtrują krew. Prawidłowe wartości dla dorosłych powinny wynosić powyżej 90 ml/min/1,73 m2. Drugim wskaźnikiem kondycji nerek jest poziom kreatyniny. Warto też kontrolować poziom kwasu moczowego. Hiperurykemia, czyli nadmiar kwasu moczowego we krwi, może prowadzić do powstawania złogów nerkowych i być wskaźnikiem rozwoju chorób nerek.

Dane o zdrowiu nerek dostarcza także badanie ogólne moczu. Najważniejszą rzeczą, która interesuje nas w badaniu moczu w kontekście chorób nerek, jest białko. Obecność protein w moczu może wskazywać na problemy z tym narządem i taki wynik powinien zostać skonsultowany z lekarzem.

Pierwsze kroki w dbaniu o nerki

Jeśli chcesz zacząć dbać o nerki, aby uniknąć przewlekłych chorób, to pierwsze kroki są dość proste. Nie wymagają one skomplikowanych procedur i przyjmowania dziwnych suplementów – wręcz przeciwnie! Podstawowym krokiem, który zapewni nerkom prawidłowe funkcjonowanie, jest prowadzenie zdrowego stylu życia. Chodzi tutaj o aktywność fizyczną i zróżnicowaną dietę.

Ruch i zdrowe pożywienie

Codzienna aktywność fizyczna jest kluczowa do zapewnienia zdrowia naszemu organizmowi. Wedle wszelkich zaleceń powinniśmy przeznaczać minimum 150 minut tygodniowo na ćwiczenia o umiarkowanej intensywności, np. bieganie, siłownia, pływanie lub fitness. Pamiętaj, że jeśli zaczynasz przygodę z ruchem, to nawet spacer będzie dobrym wyborem. Dobrze, gdybyś codziennie pokonywał od 5000 do 10000 kroków. Postaraj się, aby aktywność fizyczna była rutyną w twoim życiu. Wybieraj to, co lubisz, aby nie wykonywać ćwiczeń na siłę. Umiarkowany wysiłek pozwoli zadbać ci o nerki, ale również o prawidłowe funkcjonowanie układu sercowo-naczyniowego. Aktywność fizyczna skutecznie obniża ryzyko zachorowania na choroby metaboliczne, jak np. cukrzyca [2-4].

Zdrowa dieta to także klucz do zdrowia. Nie chodzi tutaj, aby skrupulatnie liczyć kalorie i dobierać produkty żywnościowe. Takie podejście może być ciekawe przez kilka tygodni, ale chodzi o to, żeby zmienić swoje nawyki żywieniowe na całe życie. Warto wybrać dietę, która dostarcza zdrowe tłuszcze, błonnik i odpowiednie ilości białka. W prewencji chorób sercowo-naczyniowych poleca się głównie dietę DASH, która będzie dobra do utrzymania zdrowia nerek. Należy pamiętać, aby spożywać warzywa i owoce oraz ograniczać czerwone i tłuste mięso w diecie [2].

Utrzymuj prawidłową masę ciała

Celem wprowadzenia aktywności fizycznej do swojego życia oraz zdrowej diety jest utrzymywanie prawidłowej masy ciała. Jeśli jesteś otyły lub masz nadwagę, to warto skonsultować się z dietetykiem w celu dobrania odpowiedniej i zdrowej metody redukcji. Nadmierne kilogramy przyczyniają się do rozwoju cukrzycy, chorób sercowo-naczyniowych oraz przewlekłych chorób nerek.

Wyeliminuj używki

Jeśli chcesz zacząć dbać o nerki, to powinieneś wyeliminować ze swojego życia wszelkie używki. Chodzi tutaj o papierosy, alkohol i narkotyki. W wyjściu z nałogu nikotynowego może pomóc ci lekarz lub farmaceuta poprzez zastosowanie Nikotynowej Terapii Zastępczej. Alkohol to także związek, który niszczy zdrowie. Żadna ilość alkoholu nie jest bezpieczna dla twojego organizmu.

Jak uniknąć chorób nerek?

Nerki pełnią ważne funkcje w organizmie, dlatego, żeby o nie dbać, należy dbać tak naprawdę o całe ciało. Istnieje wiele czynników ryzyka, które prowadzą do przewlekłych chorób nerek. Na część z nich nie mamy wpływu, ale są i takie, które – chociaż częściowo – zależą od nas:

• nadciśnienie tętnicze krwi;
• cukrzyca;
• choroby sercowo-naczyniowe;
• otyłość;
• przewlekłe infekcje układu moczowego;
• przewlekłe stosowanie Niesteroidowych Leków Przeciwzapalnych;
• kamienie nerkowe;
• podeszły wiek.

Kontroluj choroby przewlekłe

Prewencja chorób nerek opiera się na kontrolowaniu innych chorób przewlekłych. Jeśli cierpisz na nadciśnienie tętnicze krwi, cukrzycę, masz podwyższony profil lipidowy bądź chorujesz na inne choroby sercowo-naczyniowe, to musisz być pod stałą opieką lekarzy i powinieneś przyjmować zalecane leki. Utrzymywanie prawidłowego ciśnienia krwi, poziomu glukozy lub profilu lipidowego jest niezbędne do prewencji chorób nerek. Nawet jeśli teraz nie cierpisz na wspomniane choroby, ale występują one u ciebie w rodzinie, to już jesteś narażony na przewlekłą chorobę nerek. Powinieneś kontrolować te parametry, np. raz do roku.

Nie nadużywaj leków

Wszelkie przyjmowane leki powinny być skonsultowane z lekarzem lub farmaceutą. Jednym z czynników ryzyka wystąpienia chorób nerek jest nadużywanie Niesteroidowych Leków Przeciwzapalnych. Niestety w większości są one dostępne bez recepty. To substancje, takie jak:

• diklofenak (np. Voltaren Express Forte);
• ibuprofen (np. Ibuprom, Ibum, Mig);
• meloksykam (np. Mel, Moilec, Opokan);
• naproksen (np. Naxii, Aleve);
• kwas acetylosalicylowy (np. Aspirin, Polopiryna S) [5].

Nie znaczy to, że są one przeciwwskazane u zdrowych osób. Chodzi o to, aby ich nie nadużywać i nie stosować jednocześnie. Jeśli występują u ciebie wskazania do stosowania NLPZ, np. cierpisz na ból lub masz gorączkę, to powinieneś je brać przez jak najkrótszy czas.

Pij odpowiednią ilość wody

W gonitwie dnia codziennego często zapominamy o zdrowym odżywianiu, ale i piciu odpowiedniej ilości płynów. Jedna herbata do posiłku i dwie kawy w ciągu dnia to zdecydowanie za mało. Z drugiej strony nie ma też uniwersalnego wzoru na zalecaną ilość wody w ciągu dnia. Zwykle określa się, że powinniśmy przyjmować od 1,5l do 2l wody dziennie. Najlepszym wskaźnikiem jest kolor moczu. Powinien być jasnożółty – to świadczy o prawidłowym nawodnieniu. Ciemnożółta lub brązowa barwa moczu wskazuje na odwodnienie. Jeśli mocz jest bezbarwny, to znak, że jesteś zbyt mocno nawodniony.

Co może się stać, gdy pijesz za mało? Bardzo częsty objaw to ból głowy. Pijemy mało, boli nas głowa, sięgamy po leki (NLPZ) i zwiększa się ryzyko ich przedawkowania, co źle wpływa na nerki. Z drugiej strony zbyt mocno stężony mocz, to w niektórych przypadkach czynnik ryzyka rozwoju drobnych złogów nerkowych (tzw. piasku nerkowego) i kamieni, które mogą uszkodzić nerki.

Gdzie szukać pomocy?

Obecnie istnieją liczne organizacje pacjenckie, zajmujące się chorobami nerek i wspieraniem pacjentów i ich rodzin. Jedną z nich jest Ogólnopolskie Stowarzyszenie Moje Nerki.

­­Ogólnopolskie Stowarzyszenie Moje Nerki (OSMN) zrzesza osoby z chorobami nerek na różnym etapie rozwoju choroby. Wspiera pacjentów z Przewlekłą Chorobą Nerek oraz ich bliskich, pomaga uporać się z przeciwnościami, jakie niesie konieczność leczenia. Służy dobrym słowem, radą i pomocą w znajdowaniu rozwiązań problemów zdrowotnych. Promuje badania profilaktyczne nerek oraz ideę transplantacji jako najlepszą metodę ratowania życia ciężko chorych osób.

Podsumowanie

Jeśli chcesz uniknąć chorób nerek, to powinieneś zapamiętać kilka ważnych i prostych zasad. Najważniejszy jest zdrowy styl życia. Dbaj o regularną aktywność fizyczną i zdrową dietę. Wyeliminuj wszelkie używki. Staraj się unikać stresu. Pamiętaj też o regularnych badań kontrolnych. Najważniejsze rzeczy, na które musisz zwrócić uwagę to ciśnienie tętnicze krwi, poziom glukozy, profil lipidowy, kreatynina, GFR i badanie moczu. Jeśli którekolwiek wyniki będą poza normami lub cokolwiek cię zaniepokoi, to niezwłocznie zgłoś się do lekarza. Jeśli już chorujesz na pewne choroby przewlekłe, tj. nadciśnienie tętnicze krwi, cukrzycę lub hipercholesterolemię, to musisz przyjmować leki, aby twoje wyniki pozostawały w normie. Nieleczone choroby przewlekłe prędzej czy później doprowadzą do przewlekłej choroby nerek.

Nerki to organ, który odpowiada za filtrację niepotrzebnych i niebezpiecznych związków z krwi. Leki oraz ich metabolity, czyli związki powstałe w wyniku skomplikowanym przemian w dużej mierze są wydalane wraz z moczem przez nerki. Jeśli twoje nerki nie pracują prawidłowo, to niektóre leki mogą się, np. nadmiernie gromadzić w organizmie. W efekcie lek, który miał pomóc na jedną dolegliwość, będzie niszczył inne organy. Z tego powodu warto poznać leki, których nie wolno brać przy chorobach nerek.

Niesteroidowe leki przeciwzapalne

NLPZ, czyli Niesteroidowe Leki Przeciwzapalne to grupa leków o działaniu przeciwzapalnym, przeciwgorączkowym i przeciwbólowym. Są dostępne szeroko jako leki OTC (dostępne bez recepty) oraz Rx (dostępne wyłącznie na receptę). NLPZ to leki I wyboru na często spotykane problemy, z którymi pacjenci przychodzą do apteki, np. ból głowy, gorączka lub przeziębienie. NLPZ to również jedne z głównych leków stosowanych w poważniejszych schorzeniach, np. chorobach zwyrodnieniowych lub reumatologicznych. Jednak pomimo pozornego łatwego do nich dostępu i bezpieczeństwa stosowania nie powinny być one stosowane przez osoby z poważnymi chorobami nerek.

NLPZ działają jako inhibitory enzymów COX-1 i COX-2. Ich działanie jest skomplikowane, natomiast warto wiedzieć, że biorą udział w prawidłowym funkcjonowaniu nerek. Z tego powodu ich inhibicja, czyli blokada, może negatywnie wpłynąć na nerki [1].

Długotrwałe stosowanie NLPZ, szczególnie w dużych dawkach, to główny czynnik rozwoju chorób nerek. Stosowanie NLPZ przez krótki czas w jak najmniejszych, działających dawkach jest bezpieczne. Jednak należy tu pamiętać o osobach, które już cierpią na choroby nerek. W tym przypadku (w zależności od schorzenia) może być wymagane zmniejszenie dawki, a najbezpieczniej całkowicie wyeliminować taki lek [2]. Leki, których powinieneś unikać przy chorobach nerek z grupy NLPZ, to np.:

• diklofenak (np. Diclac, Majamil PPH, Voltaren Express Forte, Olfen);
• ibuprofen (np. Ibuprom, Ibum, Mig);
• meloksykam (np. Mel, Moilec, Opokan, Aglan, Trosicam);
• naproksen (np. Naxii, Apo-Napro, Anapran, Aleve, Nalgesin);
• piroksykam (np. Piroxicam, Flamexin);
• celekoksyb (np. Aclexa, Celebrex);
• kwas acetylosalicylowy (np. Aspirin, Polopiryna S) [3].

Co na przeziębienie?

Jakie leki na przeziębienie, katar i ból gardła są bezpieczne dla osób z chorobami nerek? Na podstawie rozdziału wcześniej, wiemy już, że klasyczne NLPZ, takie jak ibuprofen, naproksen czy kwas acetylosalicylowy są przeciwwskazane u pacjentów z chorobą nerek. Co w takim razie brać na ból głowy i gorączkę? Najbezpieczniejszym lekiem będzie paracetamol.

Skoro paracetamol to bezpieczny lek, to czy popularne saszetki na przeziębienie są wskazane do objawowego leczenia przeziębienia i grypy u osób z chorobami nerek? Niestety nie. Oprócz paracetamolu znajdują się tam substancje, które redukują przekrwienie błony śluzowej nosa, takie jak fenylefryna lub pseudoefedryna. Są one przeciwwskazane u osób z ciężką niewydolnością nerek oraz chorujących na nadciśnienie tętnicze krwi. Jedynym rozwiązaniem jest klasyczny paracetamol w tabletkach lub formach płynnych.

Ból gardła to kolejny objaw przeziębienia. Wiemy już, że nie możemy stosować ibuprofenu, ale co z innymi preparatami, np. w formie sprayu lub tabletek do ssania? Z pewnością należy unikać tych, które zawierają flurbiprofen (np. Polopiryna Gardło lub Strepsils Intensive), bo należy on do przeciwwskazanych NLPZ. Bezpiecznie będzie stosować leki z substancjami odkażającymi i znieczulającymi, np. Uniben, Tantum Verde, Hascosept, Gardimax, Orofar Max lub Orofar Total Action.

W przypadku kataru najbezpieczniejsza będzie sól morska w formie sprayu lub do nebulizacji. Przy mocno zatkanym nosie można rozważyć włączenie sprayu z ksylometazoliną lub oksymetazoliną (np. Otrivin, Nasivin) – nie powinno się go stosować dłużej niż kilka dni.

Leki na wrzody i zgagę

Wrzody i nadżerki żołądka oraz dwunastnicy powodują ból. Zgaga to nieprzyjemny objaw refluksu żołądkowo-jelitowego. Z tymi schorzeniami często zmagamy się po zbyt obfitym, pełnym tłustego i smażonego jedzenia posiłku. Czasami pomaga zmiana diety na lekkostrawną, jednak nie zawsze i wtedy pacjenci często sięgają po leki na zgagę, które są też dostępne bez recepty.

Istnieją pewne doniesienia, że długotrwałe przyjmowanie leków z grupy inhibitorów pompy protonowej (IPP) może zwiększać ryzyko rozwoju przewlekłej choroby nerek. Sam mechanizm zaburzeń związanych z nerkami nie został do końca poznany. Uznaje się, że może to wynikać ze zmian mikrobioty jelit, niedoborów magnezu lub zaburzeń elektrolitowych. Jedno jest pewne – jeśli cierpisz na chorobę nerek, to przed terapią IPP powinieneś skontaktować się z lekarzem. Pacjenci dializowani również powinni zasięgnąć opinii lekarskiej przed włączeniem IPP. Nie ma co prawda ogólnych zasad, które wskazują na przerwanie terapii bądź zmniejszenie dawki. Jednak w niektórych przypadkach może dojść do zaburzeń elektrolitowych [4,5]. Przykładowe leki z grupy IPP to:

• omeprazol (Bioprazol, Helicid, Polprazol);
• pantoprazol (Anesteloc, Contix, Nolpaza, IPP);
• lansoprazol (Lanzul, Zalanzo);
• dekslansoprazol (Dexilant);
• rabeprazol (Zulbex).

IPP to nie jedyne leki na wrzody i zgagę. Stosuje się także antagonistów receptora H2 – famotydynę (Famotydyna Ranigast, Famogast). W przypadku osób cierpiących na przewlekłą chorobę nerek (III i IV stopień) wymagana jest modyfikacja dawki. Zaleca się zmniejszenie dawki do połowy stosowanej lub wydłużenie okresu pomiędzy dawkami do 36 bądź 48 godzin [3,6].

Leki na cukrzycę

Kolejne grupy leków, na które muszą uważać pacjenci z chorobami nerek to leki na cukrzycę. Lekiem I wyboru w leczeniu cukrzycy typu 2 jest metformina (np. Avamina, Formetic, Glucophage). Kiedyś była przeciwwskazana u pacjentów z poziomem kreatyniny wynoszącym od 1,5 mg/dl u mężczyzn i od 1,4 mg/dl u kobiet. Przyjmowanie leku wiązano z ryzykiem wystąpienia kwasicy mleczanowej. Ryzyko jest bardzo małe, dlatego teraz takich rekomendacji nie ma. Przy III stopniu PChN zalecane jest ewentualne zmniejszenie dawki, ale przy IV stopniu rozważa się wyeliminowanie leku na rzecz bezpieczniejszych [3,7].

Glimepiryd (Amaryl, Glibetic, Symglic) powiniene być wprowadzany od jak najniższych dawek u pacjentów z cukrzycą i PChN, gdyż jego metabolity są wydalane przez nerki i przy niewydolności może dojść do ich nagromadzenia [7]. Akarboza (Adeksa, Glucobay) jest przeciwwskazana w przypadku ciężkiej niewydolności nerek (klirens poniżej 25 ml/min) ze względu na ryzyko niebezpiecznej akumulacji [3].

Antybiotyki

Antybiotyki to kolejna grupa leków, na którą powinni uważać pacjenci z chorobami nerek. W tym przypadku najczęściej potrzebna jest modyfikacja dawki i wiele zależy od aktualnego wyniku eGFR, czyli wskaźnika filtracji kłębuszkowej. W Tabeli 1. zebraliśmy najczęściej spotykane antybiotyki wraz ze wskazaniami do ewentualnej modyfikacji dawki lub zaniechania terapii.

Leki na cholesterol – statyny

Statyny to kolejne leki, na które powinni uważać pacjenci cierpiący na PChN. Nie znaczy to, że są one przeciwwskazane całkowicie, bo utrzymywanie poziomu cholesterolu na prawidłowym poziomie jest bardzo ważne, ale należy zwrócić uwagę na pewne aspekty i poziomy eGFR. U pacjentów z klirensem kreatyniny poniżej 60 ml/min należy rozpocząć terapię od 5 mg na dobę i powoli zwiększać dawkę [11].

U niektórych pacjentów, którzy leczeni są wysokimi dawkami statyn (powyżej 20 mg), obserwuje się działania niepożądane związane z układem mięśniowym (bóle mięśni, miopatia czy nawet rabdomioliza). Są to zwykle działania nasilające się wraz ze wzrostem dawki. Czynnikiem, który sprzyja szczególnie rabdomiolizie, czyli niebezpiecznemu rozpadowi mięśni, są zaburzenia czynności nerek (już poniżej 60 ml/min klirensu). W tym przypadku nie zaleca się stosowania dawek 30 mg i 40 mg rosuwastatyny (Rosutrox, Roswera, Suvardio, Zahron). Jeśli klirens jest poniżej 30 ml/min, to rosuwastatyna jest przeciwwskazana [11].

Gdzie szukać pomocy?

Choroby nerek i problemy z nimi związane są obszarem zainteresowań wielu organizacji propacjenckich. Jednym z nich jest Ogólnopolskie Stowarzyszenie Moje Nerki.

­­Ogólnopolskie Stowarzyszenie Moje Nerki (OSMN) zrzesza osoby z chorobami nerek na różnym etapie rozwoju choroby. Wspiera pacjentów z Przewlekłą Chorobą Nerek oraz ich bliskich, pomaga uporać się z przeciwnościami, jakie niesie konieczność leczenia. Służy dobrym słowem, radą i pomocą w znajdowaniu rozwiązań problemów zdrowotnych. Promuje badania profilaktyczne nerek oraz ideę transplantacji jako najlepszą metodę ratowania życia ciężko chorych osób.

Podstawową przyczyną suchej skóry na nogach jest nadmierna utrata wody. Bariera hydrolipidowa skóry utrzymuje równowagę w ilości cząsteczek wody i substancji tłuszczowych. Jej zaburzenie prowadzi do nieprawidłowego wiązania i przylegania wody. Bariera może być naruszana na wiele różnych sposobów, np.:

• Nadmierne korzystanie z kosmetyków bogatych w substancje konserwujące, zapachowe i SLS. Mają one charakter drażniący.
• Drażniące działanie na skórę może wynikać też z innych czynników, np. nieprawidłowej depilacji.
• Branie długich, gorących kąpieli.
• Narażanie skóry na niskie temperatury.
• Wilgotne środowisko, np. w pracy, która wymaga częstego mycia i stosowania środków dezynfekujących (chociaż to najczęściej dotyczy suchej skóry na rękach).
• Wiek. Już po 40. dochodzi do wyraźnego zmniejszenia produkcji sebum, co przyczynia się do nadmiernego wysuszania skóry. Jest to charakterystyczne szczególnie w przypadku suchej skóry na nogach u osób starszych.
• Pewne schorzenia jak choroby nerek, tarczycy, cukrzyca oraz atopowe zapalenie skóry, łojotokowe zapalenie skóry, egzemy, łuszczyca, alergie kontaktowe.
• Przyjmowanie niektórych leków, np. statyn, leków moczopędnych, allopurinolu, izotretynoiny.
• Palenie papierosów.
• Niedobory witamin i minerałów.
• Nieprawidłowe nawodnienie [1].

Po czym poznać suchą skórę na nogach?

Objawy są zróżnicowane. Najczęściej pacjenci doświadczają suchej, łuszczącej się skóry na nogach lub suchej, błyszczącej się skóry. Nadmiernie przesuszona skóra traci swoją jednorodność. Staje się popękana. Pojawiają się charakterystyczne, białe pęknięcia, które mają tendencję do łuszczenia się. Zdarza się, że włosy na nogach pokrywają się wręcz białym, drobnym pyłkiem, który przypomina łupież. Przesuszona skóra swędzi, piecze i jest czerwona, a niekiedy może pojawić się uczucie bólu [2].

Jak radzić sobie z bardzo suchą skórą?

Jeśli nagle pojawiła się u ciebie błyszcząca i swędząca skóra na nogach, to warto pomyśleć, czy nie zostały wprowadzone pewne zmiany, np. w stosowanych lekach lub używanych kosmetykach. Być może to efekt alergii. Zmianom alergicznym często może towarzyszyć zaczerwienie i wysypka. Wysypka nie jest typowa dla suchej skóry na nogach. W takim przypadku warto skonsultować się z lekarzem i odstawić ewentualne czynniki alergizujące.

Skonsultuj się z dermatologiem

Błyszcząca skóra na nogach może być objawem zwykłego wysuszenia, które nie jest groźne dla zdrowia. Jednak czasami przyczyną suchej skóry na nogach bywają inne jednostki chorobowe, jak AZS, ŁZS, łuszczyca itp. Warto odwiedzić dermatologa, aby uzyskać profesjonalną diagnozę.

Dbaj o prawidłowe nawilżenie

Brak stwierdzenia typowych czynników, które mogły spowodować zmiany, zwykle będzie wskazywał na nieprawidłowe nawilżenie. Natomiast nawet jeśli stwierdzono u ciebie chorobę skóry, to warto wdrożyć odpowiednią pielęgnację. Zdecydowanie zaleca się tutaj stosowanie możliwie naturalnych kosmetyków: bez substancji konserwujących, sztucznych barwników i aromatów oraz SLS-ów. Najlepiej wybierać dermokosmetyki.

Pielęgnację warto rozpocząć od codziennej higieny pod prysznicem. Zamiast zwykłego mydła lub żelu pod prysznic, warto stosować żele i emulsje nawilżające. Poniżej prezentujemy wybrane preparaty:

• CeraVe Oczyszczający żel do mycia i nawilżająca emulsja do mycia.
• Emolium Emulsja do kąpieli i Dermocare żel do mycia.
• Emotopic Kremowy żel myjący i emulsja do kąpieli.
• Oillan mydło do kąpieli, emulsja do kąpieli i Derm+ żel do mycia.
• Eloderm Żel do mycia.
• Mediderm Emulsja do kąpieli.

Oprócz pielęgnacji pod prysznicem warto stosować emolienty także po nim. Wymienione wyżej produkty posiadają produkty w formie kremów lub balsamów do pielęgnacji suchej i błyszczącej skóry na nogach, które idealnie sprawdzą się w codziennej pielęgnacji. Przy bardzo suchej skórze lepsze będą kremy i maści niż balsamy i mleczka nawilżające.

Irytująca i swędząca skóra

Wysuszenie i zaczerwienie zwykle idzie w parze ze swędzeniem. Nie powinno się drapać swędzącej skóry, bo jeszcze bardziej potęguje to problem. Nadmierne drapanie może prowadzić do podrażnień, a nawet powstania ran, które mogą być zalążkiem do rozwoju chorób.

Jednak jak poradzić sobie ze swędzącą skórą przy suchej skórze na nogach? Emolienty i kremy nawilżające przynoszą tylko ulgę na chwilę, a co zrobić potem? 

Na podrażnioną skórę można zastosować preparaty łagodzące, np. Sudocrem, Bepanthen Sensiderm, Linomag, Maść z witaminą A i E, Alantan, Alantan Plus, Alantandermoline.

Jeśli swędzenie jest wynikiem stanu zapalnego lub alergii to można rozważyć krótkoterminowe włączenie kremów i maści sterydowych lub z substancjami przeciwalergicznymi, np.:

• Preparaty sterydowe:
  • Maxicortan lub maść z hydrokortyzonem. Preparaty sterydowe należy stosować jak najkrócej to możliwie. Zwykle 2 do 3 razy na dobę przez 7 dni. Nie powinny być stosowane u dzieci poniżej 12. roku życia.
• Produkty z substancjami przeciwalergicznymi:
  • Fenistil żel z przeciwalergicznym dimetyndenem.
  • Allefin, który zaiwera przeciwlaergiczną difenhydraminę oraz lidokainę, która miejscowo znieczula.

Jakie są domowe sposoby na suchą skórę na nogach?

Oprócz produktów, które można kupić w aptece, istnieją też domowe sposoby na suchą skórę na nogach.

Odpowiednie warunki otoczenia

Prawidłowe nawilżenie bardzo suchej skóry na nogach nie bierze się tylko ze stosowania odpowiednich dermokosmetyków, ale i z czynników zewnętrznych. Zbyt wysoka temperatura otoczenia i niska wilgotność powietrza będzie wysuszać wrażliwą skórę. Warto o to zadbać, stosując np. nawilżacze powietrza.

Z drugiej strony warto pomyśleć, aby nie nadwyrężać naszej skóry nadmiernie podczas kąpieli i pryszniców. Powinny one trwać zwykle od 5 do 10 minut. Zaleca się korzystanie z ciepłej, ale nie gorącej wody.

Naturalne nawilżenie

Nie musisz kupować emolientów, aby utrzymać prawidłowe nawilżenie. Warto pomyśleć o aplikacji naturalnych olejów, np. oleju kokosowego, z awokado, migdałowego, rycynowego lub oliwy z oliwek.

Do mocnego natłuszczenia i nawilżenia skóry dobrze nada się także zwykła lanolina kosmetyczna.

Jeśli twoja skóra jest podrażniona i z oznakami stanu zapalnego, to warto wypróbować aloes.

Domowe sposoby na suchą skórę na nogach będą dobre dla osób z bardzo wrażliwą skórą, np. na suchą skórę na nogach u osób starszych, alergików lub dzieci, gdyż są to jedynie 100% naturalne składniki.

Ekologiczne ubrania

Niestety sztuczne ubrania często powodują podrażnienia. Skóra nie ma prawidłowej wentylacji, często się poci, co dodatkowo powoduje wysuszanie. Jeśli cierpisz na suchą skórę, to warto zmienić garderobę na naturalną, np. z lnu, bawełny lub wełny.

Wybroczyny i siniaki to jeden z objawów często zgłaszanych przez chorych u lekarza POZ, które są zaburzeniami hemostazy czyli całokształtu procesów, które zabezpieczają przed wydostawaniem się krwi z naczyń krwionośnych. Wybroczynami nazywamy wynaczynienia krwi o wielkości 1–3 mm, niekiedy zlewające się ze sobą. Istotną informacją jest to, że ich lokalizacja zamyka się w obrębie skóry. Siniaki natomiast to wynaczynienia krwi o średnicy od 5 mm do kilku centymetrów. Zdarzają się siniaki osiągające 10 cm lub więcej, które nazywane są wylewami krwawymi [1]. Wybroczyny na skórze (wylewy podskórne) są widoczne gołym okiem w postaci czerwonych lub fioletowych plam i mogą występować na rękach lub na nogach.

Jakie są przyczyny powstawania krwawych wybroczyn nu osób starszych?

Jedna z przyczyn została wspomniana wyżej – zaburzenia hemostazy. Inną z przyczyn są nieprawidłowości w budowie ścian naczyń (kruchość naczyń, zwiększenie ich przepuszczalności), co związane jest z wiekiem, dlatego z wybroczynami głównie borykają się starsi pacjenci. Wybroczyny na rękach bardzo często pojawiają się po przeprowadzeniu różnych procedur medycznych, na przykład podczas pobierania krwi do badań lub zakładania wenflonu podczas hospitalizacji. Mogą występować również w przebiegu następujących chorób: cukrzyca, reumatoidalne zapalenie stawów, toczeń układowy, choroba wieńcowa, migotanie przedsionków, marskość wątroby, choroby nerek. Częstą przyczyną wsytępowania wybroczyn u osób starszych jest również anemia spowodowana niedoborem witaminy B12.

Jakie leki mogą powodować powstawanie wybroczyn na skórze?

Wywiad dotyczący wybroczyn lub siniaczenia się powinien uwzględnić również stosowane leki, zwłaszcza te, które wpływają na upośledzenie / zaburzenie wspomnianej wyżej hemostazy. Do leków takich zaliczamy: kwas acetylosalicylowy, który obecny jest w lekach przeciwbólowych i przeciwgorączkowych, leki przeciwpłytkowe (klopidogrel, tikagrelor, prasugrel, tiklopidyna), leki przeciwzakrzepowe (warfaryna, acenokumarol, rywaroksaban, apiksaban, dabigatran) oraz kortykosteroidy, które stosowane są w chorobach zapalnych i alergicznych [2].

Jakie są objawy wybroczyn na skórze u osób starszych?

Wylewy podskórne przyjmują najczęściej postać plam wybroczynowych o różnej wielkości. Zmianom tym może towarzyszyć ból, drętwienie i uczucie tak zwanego „ciągnięcia” skóry. Niektórzy pacjenci dodatkowo opisują obecność wyczuwalnej twardej grudki pod powierzchnią skóry. Kolor wybroczyn zależy od tego gdzie zlokalizowane jest pęknięte naczynie.

Początkowo wybroczyny mają barwę ciemnofioletową lub ciemnoczerwoną, a następnie w miarę wchłaniania wytwarzany jest czynnik, który powoduje, że wybroczyna ma zabarwienie zielone. Po kolejnych dniach zmienia ona zabarwienie na żółte, co świadczy o kończącym się etapie gojenia. Tempo gojenia zależy od wielkości wybroczyny. Może trwać od kilkunastu dni do nawet kilku tygodni.

Jak leczyć krwawe wybroczyny na skórze u osób starszych?

1. Może okazać się wybroczyny będą wymagać specjalistycznego leczenia i wykonania konkretnych badań: morfologia z oznaczonymi czynnikami krzepnięcia oraz ilością płytek krwi, oznaczenie poziomu żelaza i ferrytyny we krwi oraz tak zwane “próby wątrobowe”.
2. W sytuacji kiedy za powstające wybroczyny odpowiadają przyjmowane leki, należy zmodyfikować (zazwyczaj zmniejszyć dawki stosowanych leków) lub odstawić lek.
3. Zasadne może być stosowanie preparatów uszczelniających naczynia krwionośne.
4. W niektórych przypadkach skuteczne mogą się okazać domowe sposoby leczenie wybroczyn:
   
   • okłady miejsca pojawienia się wybroczyny lodowym kompresem owiniętym w ręcznik. Spowoduje to obkurczenie naczyń i zahamowanie dalszego “rozlewania” się krwi;
   • zioła o działaniu przeciwzapalnym i uszczelniającym naczynia krwionośne. Są to między innymi wyciągi z ziela ruty, nagietka, arniki górskiej i kory kasztanowca;
   • właściwa pielęgnacja skóry przyspiesza jej regenerację u osób starszych. Najważniejsze jest delikatne oczyszczanie i właściwe nawilżenie.