Substancje czynne

Mastika (żywica Pistacia lentiscus) to tradycyjny środek ziołowy uznany przez EMA w łagodnej dyspepsji i stanach zapalnych skóry. Zawiera triterpeny, polifenole i olejek eteryczny wykazujące działanie przeciwbakteryjne, przeciwzapalne i antyoksydacyjne. Typowe dawki: 350 mg trzy razy dziennie (niestrawność) lub 1 g dziennie (wrzody). Nie stosować w ciąży, podczas karmienia piersią i u dzieci.

Mastyks z pistacji kleistej to tradycyjny roślinny produkt leczniczy uznany przez EMA, stosowany w łagodnej niestrawności, stanach zapalnych skóry i gojeniu ran. Zawiera kwasy triterpenowe, monoterpeny i polifenole. Typowa dawka to 1–2 g dziennie; unikać w ciąży i podczas karmienia piersią.

Piwolan dezoksykortonu (DOCP) to syntetyczny mineralokortykoid w postaci iniekcji depot, naśladujący aldosteron. Stosowany w leczeniu niedoczynności kory nadnerczy u psów, działa 21–30 dni po jednej iniekcji, regulując gospodarkę sodowo-potasową.

Piwonia biała (Bai Shao) to zielarski surowiec z korzenia Paeonia lactiflora, bogaty w paeoniflorynę i glikozydy TGP. Działa przeciwzapalnie, przeciwskurczowo i immunomodulująco. Stosowana w dolegliwościach menstruacyjnych, skurczach mięśni i stanach zapalnych. Wymaga ostrożności przy lekach przeciwzakrzepowych i w ciąży.

Piwonia lekarska to roślina lecznicza o ponad 2000-letniej tradycji. Korzeń zawiera paeoniflorynę, paeonol i flawonoidy o działaniu przeciwskurczowym, przeciwzapalnym i uspokajającym. Stosowana m.in. przy skurczach mięśni, dolegliwościach menstruacyjnych i stanach zapalnych stawów. Może wchodzić w interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi i hormonalnymi.

Piżmian jadalny (okra) dostarcza śluz, błonnik, flawonoidy i witaminy C oraz K. Badania wskazują na potencjalne działanie na poziom glukozy i cholesterol, choć większość danych pochodzi z badań na zwierzętach. Wyciąg z okry może wchodzić w interakcje z metforminą i lekami przeciwzakrzepowymi.

Wyciąg z planktonu pochodzi z morskich mikroalg i dostarcza EPA, fucoksantynę, aminokwasy i polisacharydy. Zewnętrznie wzmacnia barierę skóry i łagodzi jej wrażliwość; jako suplement wspiera prawidłową czynność serca dzięki zawartości kwasów omega-3.

Płatki maku polnego zawierają roeadynę, flawonoidy i antocyjany. Tradycyjnie stosowane przy problemach ze snem, kaszlu i napięciu nerwowym. W dużych ilościach mogą być niebezpieczne – szczególnie w połączeniu z lekami uspokajającymi.

Masło bacuri (Platonia insignis) to roślinny surowiec kosmetyczny bogaty w tripalmitynę (50–55%) i aminokwas metioninę. Szybko wchłania się w skórę, działa nawilżająco i zmiękczająco, a badania przedkliniczne sugerują właściwości przeciwutleniające i przeciwzapalne.

Płomiennica zimowa (enoki, Flammulina velutipes) to grzyb jadalny i leczniczy bogaty w beta-glukany, białka immunomodulujące, flawonoidy i selen. W badaniach laboratoryjnych wykazuje działanie przeciwzapalne, przeciwbakteryjne i immunostymulujące, choć potwierdzenie tych efektów u ludzi wymaga dalszych badań klinicznych.

Methylsilanol mannuronate to organiczna pochodna krzemu i kwasu mannuronowego z alg Laminaria. Stosowany miejscowo, wspiera produkcję kolagenu i elastyny, działa nawilżająco i antyoksydacyjnie. Dostępny w kremach i żelach ujędrniających.

Pochodne kwasu usninowego to związki badane naukowo pod kątem działania przeciwbakteryjnego, przeciwgrzybiczego i przeciwnowotworowego. Ich stosowanie wiąże się z ryzykiem poważnego uszkodzenia wątroby – nie są dostępne jako zatwierdzone leki ani suplementy w Polsce.

Pochrzyn chiński (shan yao) zawiera polisacharydy, diosgeninę i śluz roślinny, które w badaniach laboratoryjnych i na zwierzętach wykazują działanie immunomodulujące, przeciwzapalne i hipoglikemiczne. Stosowany tradycyjnie w dawce 10–30 g korzenia lub 6–10 g proszku dziennie. Przed użyciem w ciąży lub przy chorobach hormonozależnych skonsultuj się z lekarzem.

Podagrycznik pospolity to zioło stosowane tradycyjnie przy dnie moczanowej i reumatyzmie. Zawiera flawonoidy, witaminę C i związki poliacetylenowe o działaniu przeciwzapalnym i moczopędnym. Brak oficjalnych monografii klinicznych; ostrożność wskazana w ciąży i laktacji.

Pokrzywa żegawka (Urtica urens) zawiera flawonoidy, kwasy fenolowe i garbniki. Tradycyjnie stosowana przy pokrzywce, oparzeniach, bólach stawów i problemach moczowych. Dowody kliniczne są wstępne i dotyczą głównie pokrewnej pokrzywy zwyczajnej.

Poli(karboksymetylo-glukozy siarczan) to substancja czynna z grupy RGTA stosowana w kroplach okulistycznych. Naśladuje naturalne składniki macierzy rogówki, wspierając regenerację nabłonka i gojenie uszkodzeń. Jest dobrze tolerowana, działa powierzchniowo i nie zawiera konserwantów w niektórych formulacjach. Stosuje się ją przy przewlekłych chorobach rogówki oraz po zabiegach okulistycznych.

Poliamid to syntetyczny polimer pomocniczy stosowany w farmacji jako materiał powłok tabletek, cewników, rurek do podawania leków i implantów. Jest biokompatybilny – bezpieczny dla tkanek i płynów ustrojowych. Stosowany zarówno w klasycznych postaciach leków, jak i nowoczesnych systemach kontrolowanego uwalniania substancji czynnych.

Poliglicerylo-4 kaprylat to roślinny emulgator i solubilizator stosowany w kosmetykach. Łączy fazę wodną z olejową, ułatwia rozpuszczanie olejków eterycznych i zapachów, kondycjonuje skórę. Panel CIR potwierdził bezpieczeństwo w stężeniach 0,5–1,5% w 2023 roku.

Poliglicerylo-6 kaprylat to niejonowy emulgator i surfaktant stosowany w kremach, balsamach i płynach micelarnych w stężeniu 0,5–10%. Obniża napięcie międzyfazowe między olejem a wodą, stabilizuje emulsje i wspomaga wnikanie składników aktywnych w skórę. Jest zatwierdzony przez unijną bazę CosIng i FDA, a przy zalecanych stężeniach nie wykazuje działania drażniącego.