Substancje czynne

Phytomelatonina to melatonina z roślin, identyczna chemicznie z hormonem szyszynki. Dawki 1–3 mg skracają czas zasypiania i poprawiają jakość snu. Metabolizowana przez CYP1A2 – możliwe interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi, nasennymi i antydiabetykami.

Phytoretinol to roślinny zamiennik retinolu, który przyspiesza odnowę komórek skóry i stymuluje syntezę kolagenu. Nie powoduje typowego podrażnienia ani fotowrażliwości, co czyni go opcją dla skóry wrażliwej. Do tej grupy należą bakuchiol, wyciąg z kopru morskiego, olej z dzikiej róży i inne ekstrakty roślinne.

Pianka poliuretanowa (PU) to substancja pomocnicza w wyrobach medycznych i systemach dostarczania leków. Utwardzony materiał jest chemicznie stabilny i biokompatybilny, lecz składniki przed utwardzeniem wymagają ostrożnego stosowania – mogą drażnić drogi oddechowe i skórę.

Pięciornik gęsi zawiera garbniki elagotaninowe, flawonoidy i kwasy fenolowe działające ściągająco i rozkurczowo. Niemiecka Komisja E zatwierdziła jego stosowanie przy biegunkach, stanach zapalnych jamy ustnej i PMS. Dzienna dawka to 4–6 g suszonego ziela w naparze.

Pięciornik kurze ziele (Potentilla erecta) zawiera do 30% garbników, które działają ściągająco na jelita i błony śluzowe. Stosowany przy biegunce, stanach zapalnych gardła i drobnych ranach. Bezpieczny do 3 g dziennie przez 3 tygodnie; kobiety w ciąży powinny unikać stosowania.

Pieczarka dwuzarodnikowa (Agaricus bisporus) dostarcza β-glukanów, ergotioneiny, witaminy D₂ i związków fenolowych. Badania wskazują na działanie antyoksydacyjne, immunomodulujące i hamujące aktywność aromatazy. Ekstrakt jest przedmiotem badań klinicznych w onkologii.

Pięknotka japońska (Callicarpa japonica) zawiera terpenoidy – kallikarpenal, intermediol i spathulenol – badane jako naturalne środki odstraszające owady. Wyciąg z liści jest też przedmiotem wstępnych badań nad działaniem antybakteryjnym i antywirusowym, choć dane kliniczne u ludzi są nadal bardzo ograniczone.

Pieprz długi (Piper longum) zawiera piperynę (~6% w owocu), która zwiększa wchłanianie leków i suplementów poprzez hamowanie enzymów CYP450 i glikoproteiny P. Tradycyjnie stosowany przy problemach oddechowych i trawiennych. Przed użyciem skonsultuj się ze specjalistą – wchodzi w interakcje z wieloma lekami.

Pieprz kajeński zawiera kapsaicynę, która stymuluje receptorów bólowych, powodując ostry smak i uczucie gorąca. Dzięki temu możemy rozpoznać, że jedliśmy coś ostrego.

Pieprz kubeba (Piper cubeba) to roślina lecznicza stosowana tradycyjnie przy kaszlu, nieżytach dróg oddechowych i infekcjach układu moczowego. Owoce zawierają olejek eteryczny z sabinenem, lignan kubebin oraz piperynę. Badania przedkliniczne potwierdzają aktywność przeciwzapalną i przeciwdrobnoustrojową, ale brakuje kontrolowanych badań klinicznych u ludzi.

Pieprz syczuański (Zanthoxylum bungeanum) zawiera alkyloamidy, flawonoidy i terpeny odpowiedzialne za mrowienie języka oraz potencjalne działanie przeciwzapalne i przeciwutleniające. W tradycyjnej medycynie chińskiej stosowany przy dolegliwościach trawiennych, bólu i pasożytach. Bezpieczny w małych dawkach, przeciwwskazany w ciąży i przy nadmiarze.

Pieprzowiec (Capsicum) zawiera kapsaicynę, karotenoidy, flawonoidy i witaminę C. Kapsaicyna łagodzi ból neuropatyczny i zapalny przez desensytyzację receptorów TRPV1. Preparaty miejscowe dostępne w stężeniach 0,025–0,075% i 8%. Wymagana ostrożność przy zaburzeniach krzepnięcia, cukrzycy i nadciśnieniu.

Pieprzowiec owocowy (Capsicum frutescens) dostarcza kapsaicynę – substancję o udokumentowanym działaniu przeciwbólowym, przeciwzapalnym i przeciwdrobnoustrojowym. Wyciąg z jego owoców jest składnikiem plastrów, kremów i maści stosowanych przy bólu neuropatycznym i mięśniowo-stawowym. Owoce zawierają też karotenoidy, flawonoidy oraz witaminy C i E.

Pierzga pszczela to sfermentowany pyłek pszczeli zawierający białka, polifenole, witaminy, minerały i probiotyki. Fermentacja mlekowa zwiększa biodostępność składników i nadaje produktowi właściwości antyoksydacyjne oraz przeciwzapalne potwierdzone głównie w badaniach przedklinicznych.

Pietruszka zwyczajna zawiera apiol, mirystycynę i flawonoidy odpowiedzialne za działanie moczopędne, antyoksydacyjne i przeciwzapalne. Korzeń i liść stosuje się tradycyjnie przy dolegliwościach dróg moczowych. Wymaga ostrożności w ciąży i przy przyjmowaniu leków przeciwkrzepliwych.

Pilotantum™ to opatentowany kompleks aktywnych składników roślinnych i cynku stosowany w kosmetykach do skóry głowy. Poprawia mikrokrążenie, ogranicza aktywność 5-α-reduktazy i chroni mieszki włosowe przed stresem oksydacyjnym, wspierając wzrost włosów i redukując ich nadmierne wypadanie.

Pimobendan to lek weterynaryjny poprawiający siłę skurczu serca i rozszerzający naczynia krwionośne, stosowany głównie w leczeniu przewlekłej niewydolności serca u psów, poprawiający ich jakość życia.

Pirlimycyna to antybiotyk weterynaryjny z grupy linkozamidów, stosowany głównie w leczeniu mastitis u bydła. Działa bakteriostatycznie, hamując syntezę białek bakteryjnych, przede wszystkim przeciwko bakteriom Gram-dodatnim.

PQQ (pirolochinolinochinon) to aktywny redoksowo antyoksydant wspierający biogenezę mitochondriów i funkcje komórkowe. Typowa dawka w badaniach to 20 mg dziennie; wyniki są obiecujące, lecz wciąż wstępne.

Pirytionian sodu to substancja przeciwgrzybicza i antybakteryjna stosowana zewnętrznie w szamponach i kremach na łupież, łojotokowe zapalenie skóry, grzybicę stóp i łuszczycę. W preparatach dermatologicznych występuje zwykle w stężeniu 0,5–2%. Wchłanianie przez skórę jest znikome, a działania niepożądane przy stosowaniu miejscowym – rzadkie.