Wskazania do stosowania leku Gastrografin

Gastrografin to środek kontrastowy stosowany w diagnostyce radiologicznej, w tym w tomografii komputerowej układu pokarmowego. Lek ten jest dostępny w postaci roztworu do picia lub do wlewu doodbytniczego i jest używany w różnych sytuacjach klinicznych, gdzie inne środki kontrastowe, takie jak baryt, mogą być nieskuteczne lub przeciwwskazane^[1].

Spis treści

• Wskazania do stosowania
• Dawkowanie i sposób podawania
• Przeciwwskazania
• Możliwe działania niepożądane
• Słownik pojęć

Wskazania do stosowania

Gastrografin jest stosowany w diagnostyce radiologicznej przewodu pokarmowego, szczególnie w przypadkach, gdy użycie siarczanu baru jest nieskuteczne, niekorzystne lub przeciwwskazane. Oto główne wskazania do stosowania tego leku:

• Radiologiczne badanie przewodu pokarmowego – Gastrografin jest używany do obrazowania przewodu pokarmowego, zwłaszcza w przypadkach podejrzenia perforacji, nieszczelności zespolenia, zwężenia lub niedrożności jelit, ostrego krwawienia, rozdęcia okrężnicy, obrazowania ciał obcych lub guzów przed endoskopią oraz obrazowania przetok^[1].
• Leczenie niepowikłanej niedrożności smółkowej – Gastrografin może być stosowany w leczeniu niepowikłanej niedrożności smółkowej, dzięki wysokiemu ciśnieniu osmotycznemu, które pomaga rozpuszczać zagęszczoną smółkę^[1].
• Tomografia komputerowa narządów jamy brzusznej – Gastrografin jest używany w tomografii komputerowej narządów jamy brzusznej, aby zmniejszyć ryzyko nieprawidłowego rozpoznania, szczególnie w diagnostyce w obrębie miednicy mniejszej^[1].

Dawkowanie i sposób podawania

Dawkowanie Gastrografin zależy od rodzaju badania oraz wieku pacjenta. Oto szczegółowe informacje na ten temat:

• Dorośli i dzieci w wieku 10 lat i powyżej – W przypadku obrazowania żołądka zaleca się 60 ml, a w seryjnych badaniach przewodu pokarmowego do 100 ml. W diagnostyce wczesnych objawów perforacji lub nieszczelności zespolenia przełyku i dalszych odcinków przewodu pokarmowego pacjent powinien wypić do 100 ml produktu Gastrografin^[1].
• Dzieci – Noworodki, niemowlęta i młodsze dzieci powinny otrzymać od 15 ml do 30 ml roztworu, rozcieńczonego 3-krotną objętością wody. Dzieci do 10 lat mogą otrzymać od 15 ml do 30 ml roztworu, rozcieńczonego 2-krotną objętością wody^[1].
• Tomografia komputerowa – Zaleca się od 0,5 l do 1,5 l roztworu Gastrografin o stężeniu około 3% (30 ml roztworu na 1 litr wody)^[1].
• Podanie doodbytnicze – Dorośli mogą otrzymać do 500 ml rozcieńczonego roztworu (rozcieńczonego 3- do 4-krotną objętością wody). Dzieci do 5 lat mogą otrzymać do 500 ml roztworu, rozcieńczonego 5-krotną objętością wody, a dzieci powyżej 5 lat – rozcieńczonego 4- do 5-krotną objętością wody^[1].

Przeciwwskazania

Gastrografin nie powinien być stosowany w postaci nierozcieńczonej u pacjentów o zmniejszonej objętości krwi, takich jak noworodki, niemowlęta, dzieci oraz pacjenci odwodnieni, ponieważ powikłania wynikające z małej objętości krwi mogą być szczególnie niebezpieczne. Ponadto, nie należy go podawać pacjentom, u których występuje ryzyko przedostania się leku do dróg oddechowych, ponieważ może to spowodować poważne powikłania ze strony układu oddechowego, nawet ze skutkiem śmiertelnym^[2].

Możliwe działania niepożądane

Jak każdy lek, Gastrografin może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią. Najczęściej zgłaszane działania niepożądane to wymioty, nudności i biegunka. Poniżej przedstawiono możliwe działania niepożądane uporządkowane w grupy w zależności od ich częstości występowania:

• Częste – Wymioty, nudności, biegunka^[2].
• Rzadkie – Reakcje rzekomoalergiczne, nadczynność tarczycy, zaburzenia równowagi wodnej i elektrolitowej, zaburzenia świadomości, ból głowy, zawroty głowy, zatrzymanie serca, przyspieszone bicie serca (tachykardia), wstrząs, zmniejszenie ciśnienia tętniczego krwi, trudności w oddychaniu (skurcz oskrzeli), przedostanie się leku do dróg oddechowych (aspiracja), obrzęk płuc następujący po aspiracji, zachłystowe zapalenie płuc, rozdęcie lub perforacja w układzie pokarmowym, ból brzucha, pęcherze na śluzówce jamy ustnej, niedoczynność tarczycy^[2].
• Nieznana – Ciężkie reakcje skórne z intensywnym zaczerwienieniem, złuszczanie naskórka, duże pęcherze, pokrzywka, wysypka, świąd, zaczerwienienie skóry, obrzęk twarzy, gorączka, potliwość^[2].

Słownik pojęć

• Środek kontrastowy – Substancja stosowana w diagnostyce obrazowej, która poprawia widoczność struktur wewnętrznych ciała na zdjęciach rentgenowskich.
• Perforacja – Przebicie ściany narządu, np. jelita, co może prowadzić do poważnych powikłań.
• Niedrożność smółkowa – Stan, w którym smółka (pierwsze stolce noworodka) blokuje jelita, co może wymagać interwencji medycznej.
• Tomografia komputerowa – Technika obrazowania medycznego, która wykorzystuje promieniowanie rentgenowskie do tworzenia szczegółowych obrazów wnętrza ciała.
• Reakcje rzekomoalergiczne – Reakcje organizmu na substancje, które przypominają reakcje alergiczne, ale nie są wywołane przez mechanizmy immunologiczne.

Materiały źródłowe

• [1]: Charakterystyka produktu leczniczego
• [2]: Ulotka leku