Przeciwwskazania i sytuacje, w których nie należy stosować leku AmBisome

Lek AmBisome, zawierający amfoterycynę B w liposomach, jest stosowany w leczeniu ciężkich zakażeń grzybiczych. Jednakże, jak każdy lek, ma swoje przeciwwskazania i sytuacje, w których jego stosowanie może być niebezpieczne. Poniżej przedstawiamy szczegółowe informacje na ten temat.

Spis treści

• Przeciwwskazania
• Reakcje alergiczne
• Interakcje z innymi lekami
• Sytuacje specjalne
• Słownik pojęć

Przeciwwskazania

AmBisome nie powinien być stosowany w następujących przypadkach:

• Nadwrażliwość na amfoterycynę B lub którykolwiek z pozostałych składników leku AmBisome^[1]. Nadwrażliwość oznacza, że pacjent może mieć reakcję alergiczną na lek, co może objawiać się m.in. wysypką, świądem, obrzękiem twarzy, języka, jamy ustnej i dróg oddechowych, a także trudnościami w oddychaniu.
• Wystąpienie w przeszłości ciężkiej reakcji anafilaktycznej lub anafilaktoidalnej na lek AmBisome^[2]. Reakcje te są natychmiastowymi, zagrażającymi życiu reakcjami alergicznymi, które mogą objawiać się nagłym zaczerwienieniem skóry, świądem, nudnościami, wymiotami, obrzękiem twarzy, języka, jamy ustnej i dróg oddechowych oraz trudnościami w oddychaniu.

Reakcje alergiczne

Jeśli u pacjenta wystąpi ciężka reakcja alergiczna (anafilaktyczna), lekarz natychmiast przerwie podawanie leku AmBisome^[1]. W przypadku wystąpienia innych reakcji związanych z infuzją dożylną, lekarz może zdecydować o zmniejszeniu szybkości i wydłużeniu czasu infuzji leku AmBisome (do około 2 godzin). Aby leczyć reakcje związane z infuzją dożylną lub zapobiec ich wystąpieniu, lekarz może również podać pacjentowi leki, np. difenhydraminę (lek przeciwhistaminowy), paracetamol, petydynę (lek przeciwbólowy) i/lub hydrokortyzon (lek przeciwzapalny osłabiający reakcję układu odpornościowego)^[2].

Interakcje z innymi lekami

AmBisome może wchodzić w interakcje z innymi lekami, co może prowadzić do poważnych skutków ubocznych. Należy poinformować lekarza o wszystkich lekach przyjmowanych przez pacjenta obecnie lub ostatnio, a także o lekach, które pacjent planuje stosować^[2]. Oto niektóre z leków, które mogą wchodzić w interakcje z AmBisome:

• Leki nefrotoksyczne (uszkadzające nerki), takie jak cyklosporyna, aminoglikozydy (np. gentamycyna, neomycyna, streptomycyna) i pentamidyna. AmBisome może nasilać spowodowane nimi uszkodzenie nerek^[1].
• Kortykosteroidy, kortykotropina (ACTH) i diuretyki (leki moczopędne). Jednoczesne stosowanie z tymi lekami może pogłębiać hipokaliemię (niedobór potasu we krwi)^[1].
• Glikozydy naparstnicy (leki stosowane w leczeniu niewydolności serca). Hipokaliemia w przebiegu leczenia produktem AmBisome może nasilać działania toksyczne glikozydów naparstnicy^[1].
• Leki zwiotczające mięśnie. Hipokaliemia w przebiegu leczenia produktem AmBisome może nasilać działanie leków zwiotczających mięśnie (np. tubokuraryny)^[1].
• Leki przeciwgrzybicze, np. flucytozyna. AmBisome może nasilać działania toksyczne flucytozyny^[1].
• Leki przeciwnowotworowe. Jednoczesne stosowanie z lekami przeciwnowotworowymi może zwiększać ryzyko działania nefrotoksycznego, skurczu oskrzeli i niedociśnienia tętniczego^[1].
• Przetoczenia masy leukocytarnej. U pacjentów otrzymujących amfoterycynę B w trakcie lub tuż po przetoczeniu masy leukocytarnej obserwowano objawy ostrego toksycznego uszkodzenia płuc^[1].

Sytuacje specjalne

W pewnych sytuacjach lekarz musi zachować szczególną ostrożność przy stosowaniu leku AmBisome:

• Uszkodzenie nerek. Lek AmBisome może powodować uszkodzenie nerek. Lekarz lub pielęgniarka będzie pobierać próbki krwi do badań stężenia kreatyniny i elektrolitów przed leczeniem lekiem AmBisome i w jego trakcie^[2].
• Przetoczenia białych krwinek. Jeżeli lek AmBisome podaje się w trakcie lub krótko po przetoczeniu białych krwinek, mogą wystąpić nagłe, ciężkie powikłania płucne^[2].
• Hemodializa. Lekarz zaleci podawanie leku AmBisome po zakończeniu procedur hemodializy lub ultrafiltracji^[2].
• Ciąża i karmienie piersią. Lekarz przepisze lek AmBisome ciężarnej pacjentce wyłącznie wtedy, jeśli uzna, że korzyści z leczenia przewyższają możliwe zagrożenia dla pacjentki i jej nienarodzonego dziecka^[2].

Słownik pojęć

• Nadwrażliwość – Reakcja alergiczna na substancję, która może objawiać się m.in. wysypką, świądem, obrzękiem twarzy, języka, jamy ustnej i dróg oddechowych, a także trudnościami w oddychaniu.
• Anafilaksja – Ciężka, natychmiastowa reakcja alergiczna, która może zagrażać życiu i objawiać się nagłym zaczerwienieniem skóry, świądem, nudnościami, wymiotami, obrzękiem twarzy, języka, jamy ustnej i dróg oddechowych oraz trudnościami w oddychaniu.
• Nefrotoksyczność – Uszkodzenie nerek spowodowane działaniem toksycznym substancji chemicznych lub leków.
• Hipokaliemia – Niedobór potasu we krwi, który może prowadzić do osłabienia mięśni, skurczów mięśni, zmęczenia i zaburzeń rytmu serca.
• Hemodializa – Procedura medyczna polegająca na oczyszczaniu krwi z toksyn i nadmiaru płynów za pomocą specjalnego urządzenia, stosowana u pacjentów z niewydolnością nerek.