Czym jest zapalenie opon mózgowych?

Zapalenie opon mózgowych jest chorobą wywołaną przez bakterie lub wirusy. Do rozwoju choroby dochodzi wskutek przemieszczenia się drobnoustrojów do komór mózgu. Najczęściej do zapalenia opon mózgowych dochodzi w wyniku powikłania po zapaleniu zatok, ucha środkowego, płuc czy innych zapaleń układu oddechowego. Drobnoustroje namnażając się, powodują aktywację komórek odpornościowych, które odpowiadają za proces zapalny w obrębie opon mózgowych. Jest to o tyle niekorzystne dla organizmu, że powoduje niebezpieczne obrzęki mózgu [1,2].

Jak objawia się zapalenie opon mózgowych?

Początkowo w większości przypadków ma przebieg ostry. Pod wpływem toczącego się procesu zapalnego dochodzi do silnego obrzęku i wzrostu ciśnienia śródczaszkowego. Pacjent odczuwa to jako pulsujące bóle głowy, nudności i wymioty.

Następnie mogą pojawić się takie objawy jak:

• sztywność karku
• gorączka
• pobudzenie
• zaburzenia świadomości
• drgawki
• zaburzenia mowy
• zaburzenia pracy serca

Nieleczone może prowadzić do rozwoju sepsy, a następnie zaburzeń większości narządów w organizmie [1,2].

Jak leczyć zapalenie opon mózgowych

Leczenie zapalenia opon mózgowych rozpoczyna się od opanowania objawów, zwłaszcza obrzęku mózgu. W tym celu stosuje się leki przeciwobrzękowe takie jak mannitol, hipertoniczny roztwór sodu oraz sterydoterapię. Wszystkie z nich są podawane w leczeniu szpitalnym przez wyspecjalizowany personel.

Kolejnym niezwykle istotnym krokiem w walce z chorobą jest jak najszybsze włączenie antybiotykoterapii. W tym celu pacjentowi z podejrzeniem zapalenia opon mózgowych pobierana jest krew, która niezwłocznie zostaje wymazana w celu określenia drobnoustroju, jaki zaatakował organizm. Początkowo, aby złagodzić stan pacjenta, podaje się antybiotyk o szerokim spektrum działania. Po wyniku laboratoryjnym lekarze dobierają lek dopasowany do przyczyny zachorowania. Zazwyczaj jest to antybiotyk, lub lek przeciwwirusowy [1,2,3].

Zapalenie opon mózgowych: ile trwa leczenie?

Leczenie zapalenia opon mózgowych zależy od szybkości podjętych działań. Im szybciej wdrożymy leczenie, tym szybciej pacjent ma szansę na pełne wyzdrowienie i brak powikłań. Szacuje się, że podanie leków powinno nastąpić w przeciągu kilku godzin od wystąpienia objawów. Kolejnym istotnym czynnikiem, mającym wpływ na długość terapii jest patogen, który wywołał chorobę. Niektóre bakterie czy wirusy są bardziej podatne na leczenie, a niektóre wykazują dużą oporność na leki, przez co leczenie może się wydłużyć [1,2].

Jak zapobiegać zapaleniu opon mózgowych?

Najważniejszym środkiem zapobiegawczym przeciwko zapaleniu opon mózgowych są szczepienia. Są to:

• Szczepienia przeciwko meningokokom, które znajdziemy pod nazwami handlowymi Bexsero, NeisVac-C, Nimenrix.
• Szczepienia przeciwko odkleszczowemu zapaleniu opon mózgowych: znajdziemy pod nazwą FSME-IMMUN.
• Szczepienia przeciwko wirusowi różyczki.

Oprócz szczepień ważne jest leczenie infekcji w prawidłowy sposób. Zapalenie opon mózgowych jest spowodowane powikłaniami po przebytych zapaleniach układu oddechowego, czy ucha. Prawidłowo dobrana antybiotykoterapia może zapobiec występowaniu zapalenia opon mózgowych w przyszłości.